III SA/Łd 270/08
WyrokWSA w Łodzi2008-11-07
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych pobrany po zmianie miejsca zamieszkania, bez powiadomienia właściwego urzędu pracy i zgłoszenia się w nowym urzędzie pracy w ustawowym terminie, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi?Ratio decidendi
Zasiłek dla bezrobotnych pobrany po zmianie miejsca zamieszkania, bez powiadomienia dotychczasowego urzędu pracy i zgłoszenia się w nowym urzędzie pracy w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania, jest świadczeniem nienależnie pobranym. Brak spełnienia tych obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a w konsekwencji utratą prawa do zasiłku. Warunkiem uznania świadczenia za nienależnie pobrane jest uprzednie pouczenie bezrobotnego o tych okolicznościach, co zostało wykazane w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca T. T. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 kwietnia 2007 r. z powodu niedopełnienia obowiązku powiadomienia urzędu pracy o zmianie miejsca zamieszkania i niezgłoszenia się w nowym urzędzie pracy w ustawowym terminie. W związku z tym organ orzekł o konieczności zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 26 lipca 2007 r. do 31 stycznia 2008 r. Skarżąca kwestionowała zasadność zwrotu, podnosząc, że nie została prawidłowo pouczona o skutkach niezawiadomienia urzędu pracy i że zasiłek jej przysługiwał. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 roku sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] znak [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku 1/ oddala skargę 2/ przyznaje adwokatowi M. P.-B., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej T. T. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M. P.-B. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi
III SA/Łd 270/08
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 4a, art. 73 ust. 2 a, art. 76 ust. 1, art. 76 ust. 2 pkt 1, art. 76 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. nr 99 poz. 1001 ze zm.), Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] orzekł o konieczności zwrotu przez T.T. nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od dnia 26 lipca 2007 roku do dnia 31 stycznia 2008 roku w kwocie 4005,20 złotych, utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, iż na mocy decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] T.T. uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...] i prawo do zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia rejestracji, tj. od dnia 26 lipca 2007 r. w wysokości 120 % zasiłku, określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na okres 276 dni.
W dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. wpłynęło potwierdzenie stałego zameldowania z dnia 30 kwietnia 2007 r. wystawione przez Urząd Miasta [...] Delegaturę [...], poświadczające, iż T.T. dokonała w dniu 30 kwietnia 2007 r. zameldowania na pobyt stały w lokalu nr 23 przy ul. A. w Ł. Wobec powyższego Prezydent Miasta [...], mając na uwadze treść art. 33 ust. 4 pkt 4 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzją z dnia [...] nr [...] pozbawił T.T. statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 kwietnia 2007 r, a decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od dnia 26 lipca 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. w kwocie 4005,20 zł brutto. T.T. złożyła od tej decyzji odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i podała, że w tym czasie nigdzie nie pracowała i nie miała żadnych innych korzyści materialnych, a nieporozumienie jakie wynikło nastąpiło z jej winy, po zmianie miejsca zamieszkania powinna była przerejestrować się z PUP Nr [...] do PUP Nr [...], jednakże przez swą nieświadomość nie dopełniła tego obowiązku, za co może w chwili obecnej jedynie przeprosić.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za bezrobotnego należy uważać osobę (...) niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W myśl art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a cytowanej ustawy. Stosownie do art. 73 ust. 2 a cytowanej ustawy, w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania.
Wojewoda [...] wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2007 roku T.T. dokonała rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr [...] w Ł., tj. w Urzędzie właściwym dla jej miejsca zameldowania na pobyt stały wskazany w karcie rejestracyjnej bezrobotnego (karta rejestracyjna z dnia [...], opatrzona własnoręcznym podpisem bezrobotnej). T.T. w dniu [...] zobowiązała się do bezzwłocznego - najpóźniej w ciągu 7 dni - informowania PUP Nr [...] w Ł. o wszystkich zmianach danych zawartych w karcie identyfikacyjnej (pkt 20) karty identyfikacyjnej - podpisanej przez bezrobotną). Ponadto w dniu rejestracji T.T. została pouczona o obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy o zmianie miejsca zameldowania lub pobytu w ciągu 14 dni od dnia zmiany adresu oraz zgłoszenia się we właściwym PUP najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania (pkt 7 pouczenia z dnia [...], opatrzonego własnoręcznym podpisem bezrobotnej). T.T. dopiero w dniu 21 lutego 2008 roku dostarczyła do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. potwierdzenie stałego zameldowania z dnia 30 kwietnia 2007 r., wystawione przez Urząd Miasta [...] Delegaturę [...], potwierdzające fakt dokonania w dniu 30 kwietnia 2007 r. zameldowania na pobyt stały w lokalu nr 23 przy ul. A. w Ł. Odwołująca nie dopełniła obowiązku określonego w art. 73 ust. 2a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem w terminie określonym w tym przepisie nie powiadomiła Urzędu Pracy o zmianie miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy. Prezydent Miasta [...], miał zatem podstawę, aby zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4a wyżej wymienionej ustawy, decyzją z dnia [...] nr [...] pozbawić T.T. statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 kwietnia 2007 roku.
Organ odwoławczy wskazał, że fakt działania na terenie Ł. więcej niż jednego Powiatowego Urzędu Pracy jest powszechnie znany. Ponadto T.T. zostałaby z pewnością pouczona o zmianie właściwości Urzędu Pracy związanej ze zmianą miejsca zamieszkania, jeśli stosownie do pkt 20 karty identyfikacyjnej - oświadczenia rejestrowanego niezwłocznie poinformowałaby PUP Nr [...] o zmianie danych zawartych w karcie identyfikacyjnej.
Organ stwierdził, że T.T. pobrała zasiłek dla bezrobotnych od dnia 26 lipca 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. w kwocie 4005,20 zł brutto (zaświadczenie o świadczeniach pieniężnych z dnia 26 marca 2008 r.). Z uwagi na fakt, że T.T., mocą decyzji z dnia [...] nr [...] została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 kwietnia 2007 r. Prezydent Miasta [...] zasadnie orzekł o konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego od dnia 26 lipca 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r., zgodnie bowiem z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu (...). Natomiast w myśl art. 76 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] jest prawidłowa i nie narusza przepisów obowiązującego prawa, jednakże zawiera merytoryczny błąd, bowiem powołuje się na błędną podstawę prawną (art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Błąd ten nie daje jednak podstaw do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wojewoda [...] wyjaśnił, iż T.T., na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, będąc w trudnej sytuacji materialnej, może wystąpić do Prezydenta Miasta [...] za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia, bądź też o umorzenie tej należności w całości albo w części.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podniosła, że nie posiada żadnych środków umożliwiających jej zwrot pobranego świadczenia w kwocie 4005,20 zł. Zdaniem skarżącej zasiłek przysługiwał jej, gdyż przepracowała dwa lata.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt, że T.T. nie została prawidłowo pouczona o skutkach niezawiadomienia urzędu o zmianie miejsca zamieszkania i dlatego nie utraciła prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a zatem pobrane świadczenie nie jest nienależne i nie podlega zwrotowi. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z karty identyfikacyjnej T.T. w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr [...] w Ł. na okoliczność nieprawidłowego (niepełnego i niejasnego) pouczenia strony o skutkach braku powiadomienia urzędu pracy o zmianie miejsca zamieszkania. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasadzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, nie opłaconych w całości, ani w części. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik podał, że w karcie identyfikacyjnej bezrobotnego, którą otrzymała skarżąca został pouczona jedynie o tym, że "złożenie nieprawdziwych oświadczeń spowoduje negatywne skutki prawne", lecz nie wskazano, jakie to będą konsekwencje. Jest to pouczenie standardowe, drukowane według jednego obowiązującego wzoru. Skarżąca nie wiedziała, iż skutkiem przekroczenia terminu zawiadomienia jest utrata przez nią prawa do zasiłku za ten okres, a więc nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań powiatowego urzędu pracy. Pełnomocnik podniósł, iż mimo zmiany miejsca zamieszkania T.T. była zarejestrowana tylko w jednym powiatowym urzędzie pracy i pobierała jeden zasiłek dla bezrobotnych oraz nie zmieniły się okoliczności wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decydujące o uzyskaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej.
W piśmie procesowym z dnia 18 września 2008 r. Wojewoda [...] wskazał, że skarżąca została pouczona o obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy o zmianie miejsca zameldowania oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa została bowiem dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, zebrane dowody zostały prawidłowo ocenione, w wyniku czego doszło do prawidłowego rozstrzygnięcia.
Kwestią sporną jest zasadność zwrotu pobranego przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnego za okres od 26 lipca 2007 r. do 31 stycznia 2008 r.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).
Stosownie do treści art. 71 ust. 1 powołanej ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli spełniał wymogi określone w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu.
Stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 4a starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a. Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 2a ustawy, w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. (Dz.U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.), osoba, która ma zamiar zmienić miejsce zameldowania lub pobytu, informuje powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowana, o terminie tej zmiany i składa wniosek o przesłanie odpisów karty rejestracyjnej oraz innych dokumentów do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na planowane miejsce zameldowania lub pobytu. Powiatowy urząd pracy przesyła odpisy karty rejestracyjnej wraz z dokumentami i wyłącza z rejestru bezrobotnych kartę rejestracyjną osoby, o której mowa w ust. 1 (§ 5 ust. 2). Osoba, która zmieniła miejsce zameldowania lub miejsce pobytu, zgłasza się w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania lub pobytu (§ 5 ust. 3).
Z brzmienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że niepowiadomienie urzędu pracy o zmianie miejsca zamieszkania i niestawienie się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania powoduje pozbawienie bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej.
Z chwilą zatem niestawienia się bezrobotnego we właściwym urzędzie pracy w określonym terminie, uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnego przestaje mieścić się w definicji bezrobotnego i dlatego starosta jest zobligowany do wydania decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W konsekwencji pozbawienie bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnego. W świetle powyższego nie budzi bowiem wątpliwości, że przesłanką warunkującą pobieranie zasiłku dla bezrobotnego jest legitymowanie się statusem osoby bezrobotnej.
W takiej sytuacji zasiłek dla bezrobotnych pobrany za okres od niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w terminie określonym w art. 73 ust. 2a ustawy jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
W myśl art. 76 ust. 2 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:
1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;
2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;
3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78;
4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6;
5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę;
6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego;
7) świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.
W decyzji organu pierwszej instancji nie została wymieniona dokładnie podstawa prawna żądania zwrotu zasiłku. Organ powołał się na art. 76 ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu zacytował treść ust. 1 i 2 art. 76. Powyższe nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy wskazał natomiast wyraźnie podstawę prawną żądania zwrotu zasiłku dla bezrobotnych powołując się na art. 76 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie organy uznały więc, że świadczenie pieniężne wypłacone zostało mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, a pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. T. T. został bowiem wypłacony zasiłek dla bezrobotnego za okres od 26 lipca 2007 r. do 31 stycznia 2008 r., mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, oraz że była ona pouczona o tych okolicznościach. Organ II odwoławczy stwierdził, że w dniu [...] T.T. zobowiązała się do bezzwłocznego, najpóźniej w ciągu siedmiu dniu, poinformowania PUP Nr [...] w Ł. o wszystkich zmianach danych zawartych w karcie identyfikacyjnej oraz została pouczona o obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy o zmianie miejsca zameldowania lub pobytu w ciągu 14 dni od dnia zmiany adresu oraz zgłoszenia się we właściwym PUP najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko organu jest prawidłowe. Sankcje za złożenie nieprawdziwych oświadczeń lub niepoinformowanie urzędu pracy o zmianach danych zawartych w karcie identyfikacyjnej wywierają skutki w sferze uprawnień bezrobotnego, co wskazuje na konieczność rzetelnego wypełniania obowiązków przez bezrobotnego, zaś organ zatrudnienia obciąża obowiązek udzielania bezrobotnemu stosownych pouczeń. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczność pouczenia o okolicznościach uzasadniających ustanie prawa do pobierania świadczenia pieniężnego stanowi warunek sine gua non uznania pobranego świadczenia za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu.
T.T. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr [...] w Ł. w dniu [...] i własnoręcznie podpisała oświadczenie, co wynika z załączonej do akt administracyjnych karty identyfikacyjnej bezrobotnego sporządzonej w formie wydruku komputerowego, że miejscem jej zamieszkania jest Ł., ul. B., a więc jest osobą zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zamieszkania urzędzie pracy, oraz że jest niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej. Skarżąca zobowiązała się ponadto do bezzwłocznego - najpóźniej w ciągu 7 dni – informowania o wszystkich zmianach danych przez nią podanych, a zawartych w karcie identyfikacyjnej. Natomiast w pouczeniu z dnia 26 kwietnia 2008 r. skarżąca stwierdziła własnoręcznym podpisem, że została pouczona (pkt II pouczenia) o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, z jednoczesną utratą prawa do zasiłku oraz wszystkich świadczeń przysługujących bezrobotnemu, w tym (podpunkt 9 pouczenia), jeżeli w przypadku zmiany miejsca zamieszkania skutkującego zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy nie powiadomi urzędu pracy i nie stawi się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zamieszkania.
Niezasadny jest więc zarzut pełnomocnika skarżącej, iż nie była ona należycie pouczona o skutkach niezawiadomienia urzędu pracy o zmianie miejsca zamieszkania.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że skarżąca nie była świadoma regulacji ustawowych, została o nich, jak to wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób prawidłowy pouczona.
W niniejszej sprawie orzeczenie zwrotu nienależnego świadczenia nastąpiło po uprzednim ustaleniu, we właściwym trybie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w drodze decyzji administracyjnej, że skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej. Zapadła bowiem w sprawie ostateczna decyzja z dnia [...] o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 kwietnia 2007 r., tj. od dnia zameldowania się na pobyt stały w lokalu nr 23 przy ul. A. w Ł. Skarżąca nie złożyła odwołania od tej decyzji. Konsekwencją powyższej decyzji jest utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnego, przyznanego skarżącej od dnia 26 lipca 2007 r. Dokonanie zaś tego ustalenia pozwoliło organowi zająć się sprawą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
W ocenie Sądu, w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, pomimo subiektywnych odczuć skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Spełnione zostały bowiem przesłanki określone w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uznania pobranego przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnego za niezależny.
Na marginesie sprawy niniejszej wskazać należy, że zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta może umorzyć nienależnie pobrane świadczenie w całości lub w części, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w pkt 1 – 4 tegoż artykułu. Powyższe może być jednak przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek strony.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
tg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło