III SA/Łd 271/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na czynność Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie niewydania "uwierzytelnionego odpisu pisma z dnia 29 czerwca 2016 r. wraz z aktami sprawy" postanawia odrzucić skargę. D.Cz. W pismach z dnia 29 czerwca 2016 r. A.D. wniosła do Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w B. o wydanie poświadczonych urzędowo (uwierzytelnionych) złożonych przez nią odpisów wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich wraz załącznikami za 2015 i 2016 r. oraz złożyła wyjaśnienia w związku z wezwaniem z dnia 14 czerwca 2016 r. W dniu 29 czerwca 2016 r. A.D. na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. złożyła do Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa również wniosek o wydanie "uwierzytelnienia oryginalnymi pieczęciami i podpisami złożonego przez nią wyjaśnienia na piśmie" w związku z wezwaniem z dnia 14 czerwca 2016 r. oraz skargę, w której wniosła o wydanie prawidłowo uwierzytelnionego właściwymi pieczęciami i podpisami odpisu jej pisma z dnia 29 czerwca 2016 r. zawierającego wyjaśnienia w związku z wezwaniem z dnia 14 czerwca 2016 r. W skardze tej skarżąca opisała sposób, w jaki pracownicy Biura Powiatowego dokonywali rejestracji złożonego przez nią pisma zawierającego jej wyjaśnienia w związku z wezwaniem z dnia 14 czerwca 2016 r. oraz dokonywali poświadczenia złożenia tego pisma. Zakwestionowała sposób wykonania przez pracowników organu kopii pisma z dnia 29 czerwca 2016 r. zawierającego wyjaśnienia i jego uwierzytelniania. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie, czy pismo to stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, czy jest to załącznik do skargi z dnia 22 lipca 2016 r., L.dz. 8034/2016, czy też zażalenie na bezczynność organu. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 21 września 2016 r. skarżąca wyjaśniła, że jest to skarga do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W dniu 9 grudnia 2016 r. skarżąca wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" polegające na tym, że nie odpowiedział na jej skargę. W piśmie z dnia 30 grudnia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował skarżącą o tym, że wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż skarga jest bezzasadna. Wykonywanie kopii oraz jej uwierzytelnianie zrobione zostało prawidłowo. Pracownica Biura Powiatowego sporządziła czytelną kserokopię pisma zgodnie z zasadami k.p.a. oraz potwierdziła dokument pieczęcią za "zgodność z oryginałem" oraz pieczęcią imienną wraz z podpisem i datą. Na kserokopii umieszczona została pieczątka "Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR z siedzibą w B.". A.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę. W skardze tej wniosła o wydanie uwierzytelnionego prawidłowo właściwymi pieczęciami odpisu jej pisma zawierającego wyjaśnienia z dnia 29 czerwca 2016 r. Zarzuciła, że w piśmie z dnia 30 grudnia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał skargę za bezzasadną i nie odniósł się do jej żądania wydania odpisu wyjaśnień z dnia 29 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p., postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika, że nie każde działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Z akt sprawy wynika, że pismo Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 grudnia 2016 r. stanowiło odpowiedź na skargę skarżącej na nienależyte działanie pracowników Biura Powiatowego w przedmiocie uwierzytelnienia i wydania skarżącej odpisu jej pisma z dnia 29 czerwca 2016 r. zawierającego wyjaśnienia. Organ administracji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz w oparciu o zgromadzony w tym postępowaniu materiał uznał skargę tę za bezzasadną. Sama treść skargi skarżącej z dnia 29 lipca 2016 r., pismo skarżącej z dnia 21 września 2016 r. zawierające odpowiedź na wezwanie organu oraz pismo z dnia 9 grudnia 2016 r. zawierające odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazują, że przedmiotem skargi skarżącej z dnia 29 lipca 2016 r. było naruszenie przez pracowników Biura Powiatowego wymogów należytego wykonywania zadań. Kwestie tego rodzaju mogą stanowić jednakże wyłącznie przedmiot skargi, o jakiej stanowi art. 227 k.p.a., rozpatrywanej w trybie skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta nie jest jednak tożsama ze skargą, o której stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że tego rodzaju skarga stanowi odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi, jak również bezczynności organu w jej udzieleniu. Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w p.p.s.a., a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99; z 12 kwietnia 2001 r., I SA 2668/00; z 23 lipca 2001 r., II SAB 213/00). Żadne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07; z 11 października 2013 r., I OSK 2372/13, i I OSK 2373/13). Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji tego w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ (art. 237 § 1 i 3 k.p.a.), niezależnie od formy jaka zostanie temu nadana, jego bezczynność, jak również samo zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy, przekazanie skargi organowi właściwemu do jej rozpatrzenia i wskazanie organu właściwego skarżącemu (art. 231 k.p.a.). Podzielając powyższe stanowisko uznać zatem należy, że przedmiot niniejszej skargi nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a co za tym idzie skarga A.D., jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a sąd orzekł, jak w postanowieniu. D.Cz.