III SA/Łd 274/08

Dnia 23 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 roku sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1/ oddala skargę 2/ przyznaje radcy prawnemu G. J., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych jako opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu W. K. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu G. J. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Komendant Wojewódzki Policji w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), umorzył postępowanie odwoławcze wywołane wniesieniem zażalenia przez W. K. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Komendant Powiatowy Policji w P. w dniu [...] roku wydał postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego prowadzącego do usunięcia zobowiązanego – W. K. z lokalu, w terminie do dnia 7 sierpnia 2007 roku, godz. 10:00. Jako podstawę prawną organ wskazał przepis art. 141 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że W. K. zobowiązany był, na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] roku do opróżnienia zajmowanego lokalu Nr [...] położonego w P. przy ul. G. [...], w terminie do 10 maja 2007 roku, który to termin został przedłużony do dnia 30 czerwca 2007 roku. Pomimo upływu terminu, lokal nie został opróżniony. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości lub usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu (pomieszczenia) wierzycielowi. Jak wskazał organ I instancji, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym niezbędnym było podjęcie czynności zmierzających do usunięcia W. K. i innym zamieszkałych w lokalu osób, w celu opróżnienia lokalu. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie ewentualnych czynności egzekucyjnych. W motywach wskazał, że w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalna eksmisja z lokalu mieszkalnego, gdyż jest zameldowany w spornym lokalu od ponad 20 lat i po tak długim okresie zamieszkiwania nabył prawo własności jako posiadacz samoistny. Wobec powyższego kompetentny do orzeczenia eksmisji jest sąd. Dodatkowo, w ocenie strony lokal zamienny, który otrzymał nie spełnia warunków ewidencyjnych i nie jest możliwe zameldowanie w przydzielonym pomieszczeniu. Nadto, brak jest przepisów wykonawczych określających, kto może być egzekutorem, jaka jest jego odpowiedzialność i jakie są jego uprawnienia. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek wniesienia zażalenia przez W. K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 7 sierpnia 2007 roku strona złożyła oświadczenie o dobrowolnym opróżnieniu lokalu i faktycznie lokal ten opróżniła, przenosząc się do przydzielonego lokalu socjalnego, przy ul. A. Uwzględniając fakt dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej o opróżnieniu lokalu i z tytułu wykonawczego, postępowanie odwoławcze z dniem opróżnienia lokalu stało się bezprzedmiotowe. Nadto organ wskazał, że brak było podstaw do uwzględnienia merytorycznego zażalenia. W skardze na powyższe postanowienie W. K. wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] roku wskazując, że organ II instancji naruszył przepis art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wszedł w kompetencje innego organu oraz poparł bezprawne wywłaszczenie skarżącego z lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że skarżący zobowiązany był do opuszczenia lokalu na mocy ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] roku, Nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 4 czerwca 2003 roku, II SA/Łd 1415-1416/00 oddalił skargę W. K. na tą decyzję. Na tej podstawie organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy i wszczął postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 marca 2008 roku, III SA/Łd 526/07 oddalił skargę W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] roku o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i przedłużeniu terminu opróżnienia lokalu do dnia 30 czerwca 2007 roku. Na rozprawie w dniu 23 października 2008 roku skarżący oświadczył, że prostuje błąd zawarty w skardze i zarzuca naruszenie art. 36 i 37 k.p.a. zamiast wskazanego w skardze art. 34 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu, jak i poprzedzającemu postanowieniu Komendanta Powiatowego Policji w P. nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Zażalenie zostało wniesione na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. o zastosowaniu środka egzekucyjnego prowadzącego do usunięcia zobowiązanego z lokalu. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 141 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe postanowienie, jak wynika z treści jego uzasadnienia zostało poprzedzone wezwaniem do opróżnienia zajmowanego lokalu w określonym do dnia 10 maja 2007 roku terminie. Na prośbę zobowiązanego termin ten przedłużono do dnia 30 czerwca 2007 roku. Już po wniesieniu zażalenia, w dniu 7 sierpnia 2007 roku, W. K. opuścił dobrowolnie lokal, do opróżnienia którego był zobowiązany zgodnie z treścią tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] wystawionego przez Komendanta Powiatowego Policji w P. Powyższe okoliczności nie są sporne między stronami. Zgodnie ze wskazanym art. 141 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu (pomieszczenia) wierzycielowi. Dotyczy to również obowiązku wydania nieruchomości na oznaczony okres czasu. W świetle § 2 egzekucję prowadzi się przeciw zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane. Podkreślić w tym miejscu należy, że na tym etapie postępowania egzekucyjnego działania organu egzekucyjnego mają charakter formalno-procesowy i są konsekwencją niewykonania przez zobowiązanego decyzji o charakterze merytorycznym. Organ egzekucyjny nie bada więc decyzji merytorycznej kształtującej prawo pod względem jej zgodności z prawem, lecz tylko podejmuje działania przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa do jej wykonania. W ocenie Sądu zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia [...] roku w istocie odnoszą się do decyzji nakazującej skarżącemu opróżnienie lokalu. W tym miejscu godzi się podnieść, że Sądowi z urzędu znane jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 4 czerwca 2003 roku, II SA/Łd 1415-1416/00 oddalające skargę W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. nakazującą W. K. opróżnienie lokalu z uwagi na niepłacenie czynszu oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 marca 2008 roku, III SA/Łd 526/07 oddalający skargę W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] roku o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i przedłużeniu terminu opróżnienia lokalu do dnia 30 czerwca 2007 roku. W dniu 7 sierpnia 2007 r., wskazanym w postanowieniu w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego prowadzącego do usunięcia zobowiązanego z lokalu, jako data ewentualnego zastosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego, zobowiązany dobrowolnie wykonał obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w Ł. umorzył postępowanie zażaleniowe. Kontrola tego postanowienia z punktu widzenia jego zgodności z prawem wymagała więc rozważenia, czy umorzenie postępowania zażaleniowego w tej sprawie znajdowało oparcie w przepisach prawa, czy też przepisy te naruszało. Istotnym w sprawie było więc ustalenie, czy na etapie postępowania zażaleniowego, a w szczególności w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, istniał jeszcze przedmiot tego postępowania, który uzasadniałby wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia merytorycznego, czy też postępowanie podlegało umorzeniu. Podstawę rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. stanowiły art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a. Przedmiotowe przepisy przewidują umorzenie postępowania zażaleniowego. W tym miejscu należy podnieść, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosownie do regulacji prawnej wynikającej z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu kontrolowane rozstrzygnięcie nie narusza prawa, bowiem wobec dobrowolnego wykonania obowiązku w trakcie postępowania egzekucyjnego, nie doszło w ogóle do zastosowania środka egzekucyjnego, a dobrowolne wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkowało wygaśnięciem zobowiązania i zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego brak więc było podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia na zastosowanie środka egzekucyjnego. Art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (mający zastosowanie w sprawie w związku z art. 144 k.p.a.) nie wskazuje przesłanek umorzenia postępowania zażaleniowego, wobec czego należy ich poszukiwać w treści art. 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka umorzenia postępowania, może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może powstać także w czasie trwania postępowania przed organem I lub II instancji. Wskazane wyżej okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują na wystąpienie przesłanki umorzenia postępowania na etapie postępowania zażaleniowego i uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie. Wobec dobrowolnego wykonania obowiązku i zakończenia tym samym postępowania egzekucyjnego postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego utraciło niejako byt prawny, a zatem zasadnie organ odwoławczy umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące przedmiotowego postanowienia. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który z mocy art. 144 tego kodeksu ma zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym. W odniesieniu do zarzutu skarżącego naruszenia art. 36 k.p.a. wskazać należy, że stosowanie powyższej regulacji jest oczywiście obowiązkiem organów prowadzących postępowanie, jednak w ocenie Sądu naruszenie tych przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy i nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 37 k.p.a. to wobec faktu niezłożenia przez skarżącego zażalenia na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. procedury wskazane w powyższym przepisie nie mogły zostać uruchomione z urzędu. Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O wynagrodzeniu rady prawnego, przyznanego skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. K.O.