III SA/Łd 277/06
WyrokWSA w Łodzi2006-10-12
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest wadliwe, jeśli strona nie wniosła odwołania, a zamiast tego złożyła wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest wadliwe i podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli strona w rzeczywistości złożyła wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., a nie odwołanie. W takim przypadku organ odwoławczy nie ma podstaw prawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego i wydania takiego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek do Prezydenta Miasta Ł. o przywrócenie poprzedniej klasyfikacji gruntów, powołując się na art. 155 k.p.a. Prezydent Miasta wydał decyzję zatwierdzającą zmianę użytków i klas glebowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego potraktował pismo skarżących jako odwołanie od tej decyzji i postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący zaskarżyli to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia, argumentując, że ich pismo było wnioskiem w trybie art. 155 k.p.a., a nie odwołaniem.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. oraz zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 roku sprawy ze skargi B. L. i A. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. solidarnie na rzecz B. L. i A. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
III SA/Łd 277/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] nr [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł o zatwierdzeniu z urzędu zmiany użytków i klas glebowych na działkach nr 412/1 i 413/1 położonych w Ł. przy ul. A 114. Decyzję tę skarżący otrzymali w dniu 16 sierpnia 2004 r.
W dniu 6 stycznia 2006 r. B. i A. L. zwrócili się do Wydziału Geodezji Katastru i Inwentaryzacji Urzędu Miasta Ł. "o przywrócenie poprzedniej klasyfikacji ziemi położonej przy ul. A 114 (działka Nr 412/1 i 413/1)" powołując się na art. 155 k.p.a. Podnosili, że na tym terenie rosną drzewa i krzewy owocowe oraz uprawiane są owoce i warzywa.
W związku z tym wnioskiem Wydział Geodezji Katastru i Inwentaryzacji Urzędu Miasta Ł. zwrócił się do Wojewódzkiego Biura Geodezji o ponowną analizę dokumentów stanowiących podstawę do wydania decyzji z dnia [...], a po uzyskaniu od Wojewódzkiego Biura Geodezji odpowiedzi , w której podtrzymana została dotychczasowa klasyfikacja gruntów, przesłał wniosek B. i A. L. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. jako odwołanie od decyzji z dnia [...] Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) w oparciu o art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż wprawdzie art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, który zobowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest uwarunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne. Skarżący zaś takiej prośby nie złożyli.
W dniu 7 czerwca 2006 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. skarga B. i A. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] z wnioskiem o jego uchylenie.
W jej uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że zwrócili się o uchylenie ostatecznej decyzji zatwierdzającej zmiany klasyfikacji gruntów , gdyż okazało się, że zaliczenie ich działek do terenów mieszkaniowych wiąże się ze znacznym wzrostem podatku od nieruchomości. Podkreślali, że budynki zajmują tylko niewielką cześć terenu, a pozostały jest wykorzystywany pod uprawy .
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swojego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Z tego względu nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie przez Sąd wniosku skarżących, jak o to wnosili w skardze.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) — dalej p.p.s.a. — sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga, będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż zostały w niej przytoczone.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą powodującą konieczność stwierdzenia jego nieważności.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, małżonkowie B. i A. L. nie wnieśli odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Ich pismo, potraktowane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. jako odwołanie, stanowiło wniosek wszczynający nowe postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Ponieważ pismo skarżących z dnia 6 stycznia 2006 r. nie stanowiło odwołania, brak było podstaw prawnych do uruchomienia postępowania przed organem odwoławczym i wydania zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 1996 r sygn. SA/Wr 477/95 ( LEX nr 26724), w razie braku odwołania , postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest wadą nieważności ( por. też wyrok NSA z 25 maja 1984 r. II SA 2048/83 – ONSA 1984 Nr 1 poz. 51). W rozpatrywanej sprawie stwierdzenie to można odnieść do zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania . /.../.
Warunkiem wydania takiego postanowienia jest więc wniesienie odwołania od decyzji.
Wydanie postanowienia na podstawie tego przepisu, gdy strona nie składała odwołania , daje podstawę do przyjęcia, że postanowienie wydane zostało w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. daje podstawę do stwierdzenia jego nieważności.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności , orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a . o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał za bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło