III SA/Łd 280/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Referendarz sądowy – Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia 1) przyznać skarżącemu R. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie III SA/Łd 280/08 Uzasadnienie W dniu 22 kwietnia 2008 r. R. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymogu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał go – stosownie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF" wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że R. B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K. B., synami – J. B. (8 lat) i H. B. (3 lata). Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składają się: uposażenie skarżącego ze stosunku służbowego w wysokości 1.037,50 zł oraz wynagrodzenie za pracę K. B. w wysokości 1.900 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym w wysokości 2.937,50 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 730 zł. Odnośnie majątku skarżący wskazał na mieszkanie o powierzchni 43,19 m2, której – jak wyjaśnił – jest własnością żony. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jednocześnie skarżący złożył oświadczenie wskazujące, że zatrudnia adwokata w sprawie karnej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 powoływanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej, ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Oceniając zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy przede wszystkim wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składają się: uposażenie skarżącego ze stosunku służbowego w wysokości 1.037,50 zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony K. B. w wysokości 1.900 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym w wysokości 2.937,50 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 730 zł. Istotne jest przy tym, że skarżący ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci w wieku 3 i 8 lat. W tej sytuacji uznać należy, że ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych – w szczególności wpisu sądowego, czy zwrotu wydatków może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Uznać należy więc, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnośnie natomiast wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy odnieść się do faktu złożonego przez skarżącego oświadczenia o pozostawaniu w stosunku prawnym z adwokatem. Z oświadczenia skarżącego złożonego na formularzu PPF jednoznacznie wynika, iż skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi w sprawie karnej prowadzonej przez Sądem Rejonowym w P. do reprezentowania jego interesów w sprawie karnej. Skarżący pozostaje zatem w stosunkach prawnych z podmiotem świadczącym zawodowo pomoc prawną i okoliczności tej nie kwestionuje. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy". Z dyspozycji cytowanego przepisu wynika więc jednoznacznie, że stronie zatrudniającej, bądź pozostającej w innym stosunku prawnym z adwokatem, prawo pomocy w tym zakresie nie przysługuje. Wobec jednoznacznej treści art. 246 § 3 p.p.s.a., trudna sytuacja finansowa strony nie stanowi więc wystarczającej okoliczności dla przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji - również wtedy gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy też wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. w tym zakresie m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07). Jak wskazano wyżej, okolicznością uzasadniającą odmowę jest samo "pozostawanie w stosunku prawnym", bez względu na to czy wnioskujący posiada rzeczywiste środki finansowe na opłacenie wynikających z tego stosunku usług. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. e.o.