III SA/Łd 281/15
WyrokWSA w Łodzi2015-05-13
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie renty strukturalnej, gdy strona pobierała jednocześnie świadczenie emerytalne, o czym organ nie wiedział w momencie wydania pierwotnej decyzji, a strona nie poinformowała o tym fakcie?Ratio decidendi
Organ administracji miał podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ ujawnienie faktu pobierania przez stronę świadczenia emerytalnego z ubezpieczenia społecznego rolników stanowiło istotną, nową okoliczność faktyczną, nieznaną organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji. W związku z tym, organ prawidłowo uchylił poprzednią decyzję i wydał nową, obniżając rentę strukturalną o kwotę pobieranej emerytury, zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżąca H. K. kwestionowała decyzję obniżającą wysokość pobieranej renty strukturalnej, która została wydana po wznowieniu postępowania. Wznowienie nastąpiło z powodu ujawnienia faktu, że skarżąca od 2010 r. pobierała świadczenie emerytalne z KRUS, o czym organ ARiMR nie wiedział w momencie wydania pierwotnej decyzji o rencie strukturalnej. Skarżąca twierdziła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika KRUS, który zapewnił ją o zawiadomieniu ARiMR z urzędu, i że nie ponosi winy zaistniałej sytuacji. Organy administracji uznały, że skarżąca naruszyła obowiązek informowania o zmianach, a organ miał podstawy do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 roku sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...], nr [...] wydaną po wznowieniu postępowania i orzekającą o uchyleniu decyzji Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej pobieranej przez H. K. oraz orzekającą o zmianie, począwszy od marca 2012 r. wysokości pobieranego świadczenia na kwotę 711,62 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał H. K. rentę strukturalną na okres od stycznia 2006 r. do grudnia 2015 r. w wysokości 1181, 42 zł.
Następnie, w związku z przeprowadzanymi waloryzacjami kwoty najniższej emerytury, wysokość przyznanego stronie świadczenia podlegała podwyższeniu na podstawie niżej wymienionych decyzji Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa:
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1254,67 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1336,21 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1417,71 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1483,21 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1529,18 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1678,28 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1745,42 zł;
- z dnia [...], nr [...] do kwoty 1773,35 zł.
W dniu 22 lipca 2014 r. H. K. poinformowała Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], że począwszy od dnia 25 marca 2010 r. pobiera świadczenie emerytalne przyznane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie decyzji z dnia [...], nr [...]. Wraz ze złożonym oświadczeniem strona przedłożyła w/w decyzję oraz decyzje o zmianie wysokości emerytury rolniczej za lata 2011-2014.
W związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, Kierownik [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...], nr [...] o zmianie wysokości wypłacanej H. K. renty strukturalnej na do kwotę 1678,28 zł.
Następnie decyzją z dnia [...] Kierownik [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] uchylił w/w decyzję z dnia [...] i orzekł o zmianie wysokości należnej stronie renty strukturalnej na kwotę 711,62 zł.
Odwołując się od powyższej decyzji H. K. podniosła, iż uzyskując świadczenie emerytalne z KRUS została poinformowana, że organ rentowy powiadomi z własnej inicjatywy właściwe Biuro Powiatowe ARiMR o fakcie przyznania jej świadczenia emerytalnego. Tym samym, w ocenie skarżącej, nie ponosi ona żadnej winy w zaistniałej sytuacji i kwestionuje zasadność wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając wydane orzeczenie organ odwoławczy wskazał, iż warunki i tryb przyznawania rent strukturalnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.). Na mocy § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia wysokość renty strukturalnej wynosi 210% kwoty najniższej emerytury. W przypadku zmiany wysokości kwoty najniższej emerytury rentę strukturalną wypłaca się w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji rent i emerytur przysługujących na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (§ 12 ust. 5 rozporządzenia). Natomiast w myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia w przypadku, gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury.
W niniejszej sprawie, w dniu wydania decyzji z dnia [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej pobieranej przez H. K., organ nie był w posiadaniu informacji, że strona pobiera od marca 2010 r. emeryturę z ubezpieczenia społecznego rolników. Tym samym ustalona decyzją z dnia [...] wysokość renty strukturalnej nie została pomniejszona o kwotę uzyskiwanej przez stronę emerytury. W związku z powyższym koniecznym było wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] i na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylenie tej decyzji oraz orzeczenie w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej. Dokonując powyższego wyliczenia organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił kwotę należnej stronie renty strukturalnej w wysokości 1678,28 zł, od której odjął następnie kwotę 966,66 zł, tj. kwotę brutto przyznanej stronie emerytury. Wyliczona w ten sposób kwota renty strukturalnej H. K. wyniosła, począwszy od miesiąca marca 2012 r. – 711,62 zł.
Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej przedstawionej w odwołaniu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w myśl § 23 powołanego rozporządzenia uprawniony do pobierania renty strukturalnej jest zobowiązany do informowania właściwego kierownika powiatowego ARiMR o wszelkich zaistniałych okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej, w terminie 14 dni od ich wystąpienia. H. K. składając w dniu 18 listopada 2005 r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej oświadczyła, że zna zasady przyznawania i wypłaty renty strukturalnej oraz zobowiązała się do informowania na piśmie o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz o faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnych lub nadmiernie pobranych z tego tytułu świadczeń. Pouczenie o obowiązku informowania o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej zostało także zawarte w treści decyzji z dnia [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej przyznanej stronie. Ponadto w pkt 3 pouczenia zawartego w decyzji Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...], na mocy której strona uzyskała prawo do renty strukturalnej, zwarta został informacja, że w przypadku uzyskania prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników, kwota przyznanej renty strukturalnej będzie pomniejszona o wysokość uzyskanego świadczenia emerytalnego.
Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. K. zarzuciła:
- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 § 1 K.p.a. poprzez wznowienie z urzędu postępowania administracyjnego pomimo braku podstaw do takiego orzeczenia, jak również poprzez pominięcie przedstawienia jakiegokolwiek uzasadnienia orzeczenia zarówno w postępowaniu o wznowienie postępowania, jak i w decyzjach organów I i II instancji;
- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że zmniejszenie wymiaru renty strukturalnej jest zasadne także wtedy, gdy uprawniona do renty strukturalnej zastała wprowadzona w błąd przez organ rentowy;
- mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie § 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca naruszyła obowiązek informowania organu o wystąpieniu okoliczności mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokość renty strukturalnej , w sytuacji wprowadzenia strony w błąd przez organ rentowy;
- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, w tym postępowania pracownika KRUS.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzeczenie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Uzasadniając skarżąca ponownie podniosła argumentację, co do wprowadzenia jej w błąd poprzez pracownika KRUS, który poinformował ją, że organ rentowy zawiadomi właściwe biuro powiatowe ARiMR o fakcie uzyskania przez stronę świadczenia emerytalnego. Takie postępowanie pracownika KRUS uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak również wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zasady zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.) oraz wynikającą z art. 9 K.p.a zasadą informowania stron. W ocenie skarżącej przypadek niedochowania złożonej jej obietnicy był działaniem celowym i miał doprowadzić do pokrzywdzenia beneficjenta poprzez obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia. Takie postępowanie, wedle ustaleń skarżącej jest czynnością notoryjną. Udzielenie skarżącej nieprawdziwej informacji spowodowało, że nie miała ona pojęcia, iż KRUS nie powiadomił [...] Powiatowego Biura ARiMR w [...] o fakcie przyznania stronie świadczenia emerytalnego. Co więcej, skarżąca była przekonana, że otrzymywane płatności z tytułu renty strukturalnej są obniżane o kwotę otrzymywanej emerytury. Wypłacane świadczenia z tytułu renty strukturalnej były konsumowane przez stronę w dobrej wierze. Obecnie nie posiada środków, które pozwalałyby na zwrot nienależnie pobranych, według organu administracji płatności. Gdyby nie została wprowadzona w błąd przez pracownika KRUS, aktualna sytuacja nie miałaby miejsca.
Uzasadniając zawarty w skardze wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej skarżąca podniosła, że fakt pozostawania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym może prowadzić do ich wykonania, a więc do zobowiązania jej do zwrotu spornych kwot, jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego w sprawie zasadności zmiany wysokości renty strukturalnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 281/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie i rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Ocena ta polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uzasadnia zastosowanie środków z art. 145–149 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...], [...], którą to decyzją organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej przyznanej H. K. na podstawie decyzji z dnia [...] i orzekł, że począwszy od marca 2012 r. wysokości pobieranego przez H. K. świadczenia z tytułu renty strukturalnej wynosić będzie 711,62 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały po wznowieniu przez Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...], w oparciu o postanowienie z dnia [...], postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], wydaną w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: K.p.a. Natomiast przesłanką do wznowienia postępowania w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej pobieranej przez H. K. było złożone do organu administracji oświadczenie skarżącej z dnia 22 lipca 2014 r., z którego wynika, że strona począwszy od dnia 25 marca 2010 r. pobiera świadczenie emerytalne przyznane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie decyzji z dnia [...].
W tym miejscu podkreślić należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (ONSA 1993, z. 4, poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2012 r. sygn. akt OPS 11/02, www.cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowiącego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszym stanie faktycznym, sprawie, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w tym przepisem przesłanki. Nastąpi to zatem wówczas, gdy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne: są istotne dla sprawy; istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; nie były znane organowi, który wydał tę decyzję; wyszły na jaw po wydaniu decyzji. Przy czym muszą być to okoliczności, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Podnieść należy także, że w przywołanym przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, a zatem podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (zob. wyrok SN z 6 marca 2002 r., III RN 75/01 - OSNAP 2002, nr 17, poz. 401). Z powyższego wynika, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu.
W przedmiotowej sprawie nową, istotną dla sprawy okolicznością nie znaną Kierownikowi [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dacie wydania decyzji z dnia [...], była okoliczność pobierania przez H. K. świadczenia emerytalnego, przyznanego jej decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...].
Szczegółowe warunki i tryb udzielania, wypłacania, zawieszania i zwracania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. wspieranie rozwojów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (tj. Dz.U. z 2014 r. poz.1613).
Zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:
1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;
2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat;
3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;
4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;
5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;
6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia wysokość renty strukturalnej wynosi 210% kwoty najniższej emerytury. Przy czym zgodnie z treścią § 2 pkt 2 rozporządzenia użyty przez ustawodawcę termin "najniższa emerytura" oznacza kwotę najniższej emerytury określonej w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku zmiany wysokości kwoty najniższej emerytury rentę strukturalną wypłaca się w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji rent i emerytur przysługujących na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (§ 12 ust. 5 rozporządzenia).
Z treści powyższych przepisów wynika zatem, iż wysokość pobieranej renty strukturalnej podlega każdorazowo zmianie, w związku z waloryzacją świadczeń emerytalnych, wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ponadto wysokość pobieranego świadczenia z tytułu renty strukturalnej zależna jest od innych świadczeń emerytalnych, przyznanych uprawnionemu do renty strukturalnej. Powyższe wynika z treści § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku, gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury.
W niniejszej sprawie, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] H. K. została przyznana renta strukturalna na okres od stycznia 2006 r. do grudnia 2015 r., w wysokości 1181,42 zł. Wysokość kwoty przyznanej stronie renty strukturalnej podlegała zmianom w związku z przeprowadzanymi waloryzacjami rent i emerytur przysługujących na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jedna z dokonanych zmian nastąpiła między innymi na podstawie powołanej wcześniej decyzji Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...], którą to decyzją organ administracji zwiększył od marca 2012 r. wysokość pobieranej przez stronę renty strukturalnej do kwoty 1678,28 zł.
Ponadto bezspornym jest, że H. K. decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...], nr [...] uzyskała prawo do świadczenia emerytalnego wypłacanego z ubezpieczenia społecznego rolników. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że wbrew nałożonemu na nią obowiązkowi, o powyższym fakcie nie poinformowała właściwego organu, tj. Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...], jako o okoliczności mającej wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej. Zgodnie bowiem z treścią § 23 powołanego rozporządzenia uprawnionego do pobierania renty strukturalnej jest obowiązany do informowania właściwego kierownika powiatowego ARiMR o wszelkich zaistniałych okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej, w terminie 14 dni od ich wystąpienia.
W ocenie Sądu, skoro Kierownik [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając decyzję z dnia 1 marca 2012 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej przyznanej skarżącej, nie posiadał wiadomości o fakcie pobierania przez stronę emerytury z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, a tym samym nie zmniejszył wysokości renty strukturalnej o kwotę pobieranej przez H. K. emerytury, to należy się zgodzić ze stanowiskiem organów administracji, iż w sprawie niniejszej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi. Co za tym idzie – Sąd uznał, iż w sprawie wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do wznowienia postępowania – postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014 r., a w następstwie - do wydania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Tym samym w ocenie Sądu za niezasadne uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 , art. 147 K.p.a.
Za chybiony Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 150 § 1 K.p.a. Zgodnie z powołaną normą prawną organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W niniejszej sprawie decyzja ostateczna z dnia [...] wydana została przez Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...] Organ ten był zatem organem właściwym do wznowienia niniejszego postępowania administracyjnego.
Nietrafnymi okazały się również zarzuty skarżącej co do naruszenia § 14 ust. 1 i § 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Uzasadniając podniesione w tym zakresie zarzuty, strona zakwestionowała możliwość zmniejszenia, na podstawie § 14 ust. 1 rozporządzenia, wymiaru renty strukturalnej, w sytuacji wprowadzenia jej w błąd przez pracownika KRUS. Z tych samych powodów strona nie zgodziła się z postawionym jej zarzutem niewywiązania się z nałożonego na nią § 23 rozporządzenia, obowiązku informowania właściwego organu o okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej.
Należy wskazać, iż z powołanego już wcześniej przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia wynika, że w przypadku, gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Treść cytowanego przepisu wyraźnie wskazuje, że jedyną przesłanką obniżenia wysokości pobieranej renty strukturalnej jest, uzyskanie przez uprawnionego prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników. W takiej sytuacji kwota przyznanej renty strukturalnej jest obniżana o kwotę otrzymywanej emerytury.
Również powołany wcześniej przepis § 23 rozporządzenia nie przewiduje przesłanek, których wystąpienie zwalniałaby podmiot uprawniony do pobierania renty strukturalnej od obowiązku poinformowania w zakreślonym terminie, właściwego organu o zaistnieniu okoliczności mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej.
Tym samym podnoszona przez skarżącą argumentacja, co do wprowadzenia jej w błąd przez pracownika KRUS, który rzekomo poinformował stronę, że o uzyskaniu przez H. K. prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników Kierownik [...] Biura Powiatowego ARiMR w [...] zostanie powiadomiony z urzędu, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż skarżąca składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania i wypłacania rent strukturalnych, jak również zobowiązała się do niezwłocznego informowania o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz o faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych z tego tytułu świadczeń (wniosek o przyznanie renty strukturalnej z dnia 18 listopada 2005 r. – k. 1 akt administracyjnych). Ponadto stosowne pouczenia, co do obowiązków ciążących na uprawnionym do pobierania renty skarżącego, zawarte były każdorazowo, zarówno w decyzji z dnia [...] o przyznaniu skarżącej renty strukturalnej, jak również w każdej kolejnej decyzji wydawanej w przedmiocie zmiany wysokości tego świadczenia.
Na marginesie wskazać należy, że nawet gdyby wystąpiła sytuacja poinformowania skarżącej przez pracownika KRUS o przekazaniu z urzędu zawiadomienia do właściwego organu ARiMR o przyznaniu stronie świadczenia emerytalnego, skarżąca dbając należycie o swoje interesy, winna wywiązać się z nałożonych na nią obowiązków wynikających z faktu uzyskania płatności z tytułu renty strukturalnej. Ewentualne bowiem działanie pracownika KRUS, związane z powiadomieniem organów ARiMR o uzyskanej przez stronę emeryturze, nie zwalniało skarżącej z wykonania obowiązku wynikającego z § 23 rozporządzenia.
Ponadto Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej, która oświadczyła, iż pozostawała w przekonaniu, że otrzymywana przez nią kwota renty strukturalnej jest już pomniejszona o kwotę otrzymywanej emerytury. Skoro strona, jak oświadczyła znała warunki i tryb przyznawania renty strukturalnej, otrzymywała decyzję wydawane w przedmiocie zmiany wysokości tej renty, jak również decyzje dotyczące zmiany wysokości świadczenia emerytalnego z ubezpieczenia społecznego rolników i zapoznawała się z uzasadnieniem doręczonych decyzji oraz sposobem wyliczenia otrzymywanych świadczeń, winna się zorientować, że kwota pobieranej renty strukturalnej nie została pomniejszona o kwotę pobieranej emerytury.
Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organy obu instancji rozpatrując niniejszą sprawę w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy sprawy. W sposób prawidłowy i wyczerpujący oceniły powołane przez skarżącą okoliczności, czyniąc zadość obowiązującym przepisom procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Podkreślenia wymaga również, że skarżąca uzasadniając wniesioną skargę podnosi obszerną argumentację, co do prawidłowości i zgodności z prawem postępowania pracownika Oddziału Regionalnego KRUS w [...]. Natomiast przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja wydana w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej pobieranej przez skarżącą, podjęta wskutek wznowienia postępowania administracyjnego, wydana przez inny organ administracji publicznej. Tym samym zarzuty i argumenty strony, co do wadliwego działania pracownika KRUS pozostają bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.
Reasumując Sąd uznał, że organy administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie, w wyniku dokonanej oceny zgromadzonego materiału zasadnie uznały, że brak wiedzy organu ARiMR w dniu wydania decyzji z dnia [...] o fakcie pobierania przez skarżącą świadczenia emerytalnego z ubezpieczenia społecznego rolników stanowił przesłankę do wydania postanowienia z dnia [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a następnie do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 1 marca 2012 r. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Ustalając na nowo, na podstawie § 12 ust. 5 rozporządzenia, wysokość renty strukturalnej pobieranej przez H. K. od marca 2012 r., organy administracji przyjęły kwotę najniższej emerytury, która od dnia 1 marca 2012 r. wynosiła 799,18 zł. Stosując przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia wyliczono, że wysokość renty strukturalnej pobieranej przez skarżącą wynosi zatem 1678,28 zł. Powyższą kwotę renty strukturalnej pomniejszono, zgodnie z treścią § 14 ust. 1 rozporządzenia, o kwotę 966,66 zł, tj. kwotę brutto przyznanej stronie emerytury z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, zwaloryzowanej od marca 2012 r.
W wyniku prawidłowo przeprowadzonego wyliczenia kwota renty strukturalnej pobieranej przez skarżącą, od dnia 1 marca 2012 r. wyniosła 711,62 zł.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło