III SA/Łd 282/18
WyrokWSA w Łodzi2018-09-27
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Kowalska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona niezadowolona z treści mapy sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego może żądać jej unieważnienia lub wyłączenia z zasobu?Ratio decidendi
Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewidują możliwości "unieważnienia" mapy prawnej (operatu geodezyjnego) przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dopuszczalne jest jedynie wyłączenie materiałów z zasobu w sytuacji utraty przez nie przydatności użytkowej, co następuje z urzędu na podstawie oceny komisji powołanej przez organ prowadzący zasób. Strona nie jest uprawniona do żądania wyłączenia dokumentacji z zasobu geodezyjnego z powodu niezgody z jej treścią.Stan faktyczny
Skarżący domagali się unieważnienia mapy sytuacyjnej do celów prawnych nr [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania, uznając żądanie za wniosek o wyłączenie mapy z zasobu, co nie jest przewidziane prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta, wskazując, że przepisy nie przewidują unieważnienia mapy, a jedynie wyłączenie materiałów, które utraciły przydatność użytkową, co następuje z urzędu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając brak merytorycznej odpowiedzi i kwestionując prawidłowość postępowania rozgraniczeniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 roku sprawy ze skarg Z. B., F. B., J. B., T. B na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia mapy sytuacyjnej 1) oddala skargi; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat S. M.-C. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A25c lok. 190 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu F. B. z urzędu; 3) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T.G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A25c lok. 288 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu J. B. z urzędu.
III SA/Łd 282/18
UZASADNIENIE
Postanowieniem z [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2017, poz. 2101 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. B., F. B., T. B. i J. B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] (znak [...]) o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia mapy sytuacyjnej do celów prawnych nr [...], przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 3 października 2006 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Prezydent Miasta [...] pismem z 23 sierpnia 2017 r. wezwał Z. B., F. B, T. B. i J. B. do usunięcia braku formalnego pisma z 14 marca 2010 r. zatytułowanego: "skarga - na niedopełnienie obowiązku rozgraniczenia działek nr [...] położonej w [...] w obrębie geodezyjnym [...], przy ul. [...] przez Wydział Geodezji Katastru i Inwentaryzacji", poprzez precyzyjne określenie zawartego w nim żądania.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Z. B. i F. B. pismem z 9 września 2017 r., uzupełnionym pismem z 26 września 2017 r. wnieśli unieważnienie mapy prawnej nr [...] wykonanej przez geodetę K. K. 21 września 2006 r. i zarejestrowanej 3 października 2006 r. w ewidencji gruntów w byłym M.O.D.G.iK. T. B. i J. B. identyczne w treści żądanie unieważnienia mapy prawnej nr [...] wnieśli pismem z 25 września 2017 r.
Biorąc pod uwagę tak skonstruowane żądanie, Prezydent Miasta [...] przyjął, że w rzeczywistości wnioskodawcy żądają wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu geodezyjnego przyjętego do tegoż zasobu za nr [...] 3 października 2006 r.
Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...], na podstawie art. 61 a k.p.a. § 1, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia mapy sytuacyjnej do celów prawnych nr [...], przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 3 października 2006 r.
Zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli: Z. B., F. B., T. B. i J. B.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] dwoma postanowieniami z [...] przekazało zażalenia zgodnie z właściwością [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Z. B. i F. B. postanowieniu Prezydenta Miasta [...] zarzucili pominięcie, iż mają oni interes prawny w unieważnieniu mapy do celów prawnych nr [...] i są stroną, ponieważ "geodeta wykonujący ww. mapę wciągnął ich do postępowania jako strony i naruszył granicę ich działki".
T. B. i J. B. postanowieniu Prezydenta Miasta [...] zarzucili pominięcie, iż mają oni interes prawny w unieważnieniu mapy do celów prawnych nr [...] i są stroną, ponieważ J. S. złożyła 5 marca 2001 r. wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, na który [...] Prezydent Miasta [...] wydał postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] (własność J. S.) z działką przyległą nr [...] (własność Państwa T. i J. B.).
Wszyscy skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i unieważnienie przedmiotowej mapy sytuacyjnej do celów prawnych, wskazując w uzasadnieniu m.in., iż są oni stroną postępowania rozgraniczeniowego. Rozpoznając zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują "unieważnienia" mapy prawnej (operatu geodezyjnego) przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a jedynie wyłączenie materiałów z tego zasobu w sytuacji utracenia przez nie przydatności użytkowej, przy czym ta część, która stanowi materiały archiwalne, jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych (art. 40 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Należało zatem, zdaniem organu uznać, że Prezydent Miasta [...] zasadnie przyjął, iż skarżący domagając się unieważnienia mapy prawnej nr [...], w istocie żądają wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu geodezyjnego przyjętego do tegoż zasobu za nr [...] 3 października 2006 r.
Dalej wskazał, że o tym, jakie materiały utraciły taką przydatność decyduje komisja powołana przez organ prowadzący zasób. Szczegółowa procedura działania wymienionej komisji została określona w § 27 rozporządzenia z 5 września 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1183). Z wymienionego przepisu nie wynika, aby wyłączenie materiałów z zasobu mogło nastąpić na żądanie osób czy podmiotów, które nie zgadzają się z treścią takiego materiału. Oznacza to, że żadne osoby, ani podmioty nie są uprawnione do żądania wyłączenia określonej dokumentacji z zasobu geodezyjnego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Wobec powyższego skarżący, pomimo iż byli stronami postępowania rozgraniczeniowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w [...], [...] Wydział [...] z [...], [...], nie są uprawnieni do żądania wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu geodezyjnego przyjętego do tegoż zasobu za nr [...] 3 października 2006 r. Brak jest bowiem przepisu prawnego określającego prawo strony do żądania takiego wyłączenia. Skoro zatem brak jest przepisu prawnego w oparciu, o który można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania stron to uzasadnia to odmowę wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Z. B. i F. B. oraz T. B. i J. B. zarzucili brak merytorycznej odpowiedzi na ich pisma. Skarżący zakwestionowali prawidłowość przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego działki nr 88/1, powołując się na zastrzeżenia złożone przez nich do protokołu z oględzin nieruchomości sporządzonego 11 września 2006 r. przez geodetę K. K.
W związku z powyższym wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W dniu 26 września 2018 r. do akt sprawy wpłynął wniosek skarżących Z. B. i F. B. o odroczenie rozprawy zaplanowanej na 27 września 2018 r. wiążąc powyższe ze skargą na ustanowionego skarżącym z urzędu pełnomocnika, który w ich ocenie nie reprezentuje dobrze ich interesów w niniejszym postepowaniu.
Postanowieniem z 27 września 2018 r., ogłoszonym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powyższy wniosek o odroczenie rozprawy oddalił.
Postanowieniem z tej samej daty, również ogłoszonym na rozprawie, Sąd - na podstawie art. 111 § 2 ustawy p.p.s.a. - połączył sprawę ze skargi Z. i F. B. (III SA/Łd 282/18) ze sprawą ze skargi T. i J. B. (III SA/Łd 283/18) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił prowadzić ją dalej pod sygnaturą akt III SA/Łd 282/18.
W toku rozprawy pełnomocnik skarżącego – F. B. popierał skargę i wnosił o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości 150% stawki z uwagi na stopień skomplikowania sprawy i krótki czas na zgłębienie tematu. Oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wyjaśnił ponadto, że zarzuty dotyczące postępowania rozgraniczeniowego podniesione w skardze podniesione były też w postępowaniu przed sądem powszechnym i sprawa pod sygnaturą [...] została zakończona niekorzystnie dla skarżącego.
Pełnomocnik skarżącego – J. B. popierał skargę i wnosił o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Skarżąca T. B. popierała skargę.
Pełnomocnik organu administracji wnosił o oddalenie skargi, powołując się na treść wyroku wydanego w sprawie III SA/Łd 229/16 o tożsamym przedmiocie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z kolei art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie zasadza się na odmowie organu I instancji wszczęcia – na żądanie skarżących - postępowania w przedmiocie "unieważnienia mapy prawnej nr [...]".
W pierwszym rzędzie zgodzić się należy z organami, iż zasadnie potraktowały one wniosek skarżących o "unieważnienie mapy" jako wniosek o wyłączenie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu geodezyjnego przyjętego do tegoż zasobu za nr. [...] 3 października 2006 r. Trafnie w tym względzie podnosiły organy, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują "unieważnienia" mapy prawnej (operatu geodezyjnego) przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a jedynie wyłączenie materiałów z tego zasobu w sytuacji utracenia przez nie przydatności użytkowej (art. 40 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Rozważenia zatem w niniejszej sprawie wymaga, czy odmowa organów wyłączenia materiałów z zasobu znajduje uzasadnienie prawne. Zagadnienia te, w tym kompetencje organów właściwych w tym zakresie, określa ustawa -Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1183) [dalej: rozporządzenie w sprawie organizacji zasobu], a także rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 542) [dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji].
Stosownie do art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz weryfikacja opracowań przyjmowanych do zasobu należy do starostów - w zakresie powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych. Zgodnie zaś z § 44 pkt 2, pkt 3 i pkt 6 oraz § 54 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi; archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych; okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych; starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji; zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Na podstawie art. 40 ust. 4 powoływanej ustawy materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które utraciły przydatność użytkową, podlegają wyłączeniu z tego zasobu, przy czym ta część, która stanowi materiały archiwalne, jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych. Z kolei na mocy § 27 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie organizacji zasobu, organ prowadzący zasób w celu wyłączenia materiałów z zasobu z przyczyn określonych w art. 40 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne powołuje komisję w składzie co najmniej pięcioosobowym spośród pracowników wykonujących zadania tego organu w zakresie geodezji i kartografii; komisja w składzie co najmniej trzyosobowym, nie rzadziej niż raz w roku, przeprowadza ocenę przydatności użytkowej materiałów zasobu; a wyniki oceny, o której mowa w ust. 2, komisja utrwala w formie protokołu, który zawiera skład komisji; wykaz materiałów zasobu, które w ocenie komisji utraciły przydatność użytkową, albo stwierdzenie, że komisja nie zidentyfikowała materiałów zasobu, które utraciły przydatność użytkową; miejsce i datę sporządzenia protokołu; podpisy członków komisji.
Z powyższych przepisów wynika, iż starosta obowiązany jest czuwać nad zapewnieniem aktualności danych zawartych w państwowym zasobie geodezyjnym, a także dokonywać weryfikacji prawidłowości tych danych. W związku z tym posiada kompetencje w zakresie usunięcia z zasobu danych, które utraciły przydatność użytkową. Materiały tracą swoją przydatność użytkową zarówno wówczas gdy stały się one nieaktualne lub nieczytelne, jak i gdy zostały uszkodzone lub zniszczone. Okoliczności uzasadniające wyłączenie materiałów z zasobu są uznawane za wyjątkowe, ograniczające się do sytuacji, w których jakość materiałów znajdujących się w zasobie nie pozwala na ich wykorzystanie (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 września 2010 r., IV SA/Wa 1174/10). W celu usunięcia tego rodzaju danych z zasobu starosta posiada uprawnienie do powołania co najmniej pięcioosobowej komisji lub okresowo, periodycznie (raz na rok) co najmniej trzyosobowej komisji. Oznacza to, iż przyjęte do zasobu dane są weryfikowane pod kątem ich przydatności użytkowej w dwu przypadkach, a mianowicie doraźnie w razie dostrzeżenia utraty ich użyteczności oraz periodycznie, nie rzadziej niż raz w roku. W obu tych przypadkach właściwy organ działa jednakże z urzędu, nawet wówczas gdy impulsem do tego działania jest informacja przekazana przez właściciela nieruchomości. Co istotne każdorazowo o dalszej przydatności materiałów decyduje komisja, powołana przez organ prowadzący ewidencję.
Powyższe dowodzi, że wycofanie dokumentów z zasobu niewątpliwie jest czynnością dokonywaną przez organ administracji publicznej. Jednakże wskazane przepisy, ani żaden inny przepis, normujący podnoszoną przez skarżących w skardze kwestię przyjęcia do zasobu operatu geodezyjnego, przyjętego do tegoż zasobu za nr [...], jak i utraty przydatności dokumentów nie przewidują ich wyłączenia z zasobu na żądanie strony, która nie zgadza się z treścią takiego materiału. Oznacza to, że strona nie jest uprawniona do żądania wyłączenia określonej dokumentacji z zasobu geodezyjnego (por. w tym względzie postanowienie NSA z 19 czerwca 2013 r., I OSK 1202/13, wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2006 r., IV SA/Wa 933/05, oraz z 14 września 2010 r., IV SA/Wa 1174/10, postanowienie WSA w Warszawie z 24 maja 2012 r., IV SAB/Wa 43/12). Co istotne orzecznictwo sądowe prezentuje pogląd, zgodnie z którym "nie można za dopuszczalną uznać sytuację, w której strona niezadowolona z ustaleń dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego mogłaby doprowadzić do jej wyłączenia z tego zasobu" (tak np. wyrok WSA w Warszawie z 14 września 2010 r., IV SA/Wa 1174/10).
Wobec treści powołanych wcześniej przepisów nie powinno budzić najmniejszej wątpliwości, że celem tej instytucji jest eliminacja z zasobu dokumentów, które utraciły swoją przydatność użytkową. Cechy przydatności dokumenty nie tracą z powodu zakwestionowania przez właściciela nieruchomości treści dokumentów. A zatem przy zastosowaniu tej instytucji nie jest dopuszczalna weryfikacja, a tym bardziej kształtowanie w odmienny sposób niż to wynika z przyjętych do zasobu dokumentów, sytuacji prawnej poszczególnych nieruchomości. Działanie takie musiałoby zmieniać również sytuację prawną sąsiednich nieruchomości poprzez zmianę przebiegu granicy z tymi nieruchomościami poza przewidzianym do tego trybem, a więc w sposób niezgodny z prawem. W konsekwencji wpływałoby to na zasięg prawa własności. Tymczasem nie temu ma służyć analizowana instytucja.
Szczególnie podkreślić trzeba, że na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający charakter trwały i dotyczący sytuacji innych osób (por. np. postanowienie WSA w Warszawie z 24 maja 2012 r., IV SAB/43/12). Ma to miejsce także wówczas, gdy dokumenty odzwierciedlające ten stan, są uznawane przez właściciela nieruchomości za wadliwe. Istotą ewidencji gruntów i budynków jest, jak sama nazwa wskazuje, spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Wpis do ewidencji gruntów i budynków stanowi potwierdzenie istniejącego stanu prawnego nieruchomości (wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., II SA 1283/97). Organy ewidencyjne są tylko rejestratorem, tych zmian prawnych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a mogą tego dokonać wyłącznie w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zwarte są dane objęte ewidencją gruntów czy dokumentację geodezyjną. Zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2014 r., III SA/Kr 910/13).
W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest dokonywanie ustaleń dotyczących danych zawartych w dokumentach stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia (wyrok NSA z 1 października 2014 r., I OSK 281/13, wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2014 r., III SA/Kr 910/13). Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic, własności oraz przedmiotu własności nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 14 listopada 1996 r., SA 1824/95).
Weryfikacja stanu ewidencyjnego wymaga zatem weryfikacji treści dokumentów w przewidzianym do tego odrębnym trybie. Skorygowanie dokumentów, o ile znajduje to uzasadnienie merytoryczne, wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania. Ustawodawca przewiduje bowiem zarówno tryb aktualizacji ewidencji, jak i rozgraniczenia nieruchomości. Skuteczne żądanie usunięcia podnoszonej nieprawidłowości możliwe jest we wskazanych wyżej trybach.
Słusznie zatem, w konkluzji zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że skarżący, pomimo iż byli stronami postępowania rozgraniczeniowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w [...], [...]Wydział Cywilny z [...], sygn. akt [...], nie są uprawnieni do żądania wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu geodezyjnego przyjętego do tegoż zasobu za nr [...] 3 października 2006 r. Brak jest bowiem przepisu prawnego określającego prawo strony do żądania takiego wyłączenia. Skoro zatem brak jest przepisu prawnego w oparciu, o który można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania stron to uzasadnia to odmowę wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a.
Uzasadniając oddalenie wniosku skarżących o odroczenie rozprawy, zdaniem Sądu nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem odmowa odroczenia rozprawy nie powodowała dla skarżących negatywnych konsekwencji z tego wynikających. Wciąż reprezentowani oni byli przez profesjonalnego pełnomocnika, którego obowiązkiem było dbanie o interesy skarżących. W sytuacji natomiast, jak podnosili to skarżący, że działania pełnomocnika nie gwarantowały – w ich ocenie – prawidłowego ich reprezentowania, mają oni możliwość złożenia skargi na pełnomocnika do odpowiednich organów samorządu zawodowego. Nie jest natomiast rolą sądu orzekanie i dokonywanie ocen jakości świadczonej skarżący przez profesjonalnego pełnomocnika usług w zakresie pomocy prawnej.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekła jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu orzeczono w pkt 2 i pkt 3 sentencji wyroku zgodnie z art. 250 powyższej ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714).
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania pełnomocnikowi F. B. wynagrodzenia w wysokości żądanej przez pełnomocnika, tj. w wysokości 150% stawki podstawowej. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 543/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 991/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 991/13). Podkreślić bowiem należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygania nie były co do zasady kwestie merytoryczne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości, a jedynie kwestie stricte proceduralne, tj. odnoszące się do zasadności wniosku w sprawie wszczęcia postępowania o unieważnienie mapy sytuacyjnej.
Ponadto, wnosząc o przyznanie wynagrodzenia wyższego niż wskazane w rozporządzeniu stawki minimalne, wyznaczony pełnomocnik winien wskazać okoliczności zdecydowanie zwiększające nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków pełnomocnika i uzasadniające przyznanie wynagrodzenia powyżej minimalnej wysokości. Takich okoliczności sąd nie dopatrzył się.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, orzekając o kosztach zastępstwa procesowego orzekł jak w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło