III SA/Łd 284/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. z późn. zm.), Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] orzekającą o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. S. [...] w K. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: W dniu 13 sierpnia 2008 r. H. N. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie Z. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. S. [...] w K. Uzasadniając żądanie wskazała, iż Z. K. miał się pod jej nieobecność zajmować spornym lokalem, tymczasem po jej powrocie do K. okazało się, że nie wywiązywał się należycie z tego obowiązku, między innymi powyrzucał należące do niej meble i inne rzeczy. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Od powyższej decyzji Z. K. złożył odwołanie. Opisał okoliczności, w jakich został zameldowany w spornym lokalu wskazując jednocześnie, iż wiązał z nim plany na przyszłość. Wniósł o uchylenie decyzji organu meldunkowego stwierdzając, iż została ona wydana w oparciu o wątpliwie zgromadzony materiał dowodowy. Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji stwierdził, iż konieczne jest dokonanie dodatkowych ustaleń w sprawie i uchylił zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając decyzję stwierdził, iż przede wszystkim organ I instancji winien wyjaśnić, czy po zameldowaniu Z. K. faktycznie zamieszkał w omawianym lokalu. W razie potwierdzenia tejże okoliczności konieczne jest dokonanie dodatkowych ustaleń na okoliczność opuszczenia przez niego miejsca stałego zameldowania. Organ pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił, iż Z. K. po dokonaniu zameldowania faktycznie zamieszkiwał w tym miejscu. Powyższe potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie, jak również ustalenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dokonane w związku z pobieranym przez Z. K. zasiłkiem stałym. Jednocześnie organ meldunkowy ustalił, że od sierpnia 2008 r., tj. od chwili powrotu H. N. do spornego lokalu, Z. K. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Obecnie przebywa w lokalu matki przy ul. N. w K. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. S. [...] w K. Od wskazanego rozstrzygnięcia Z. K. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji między innymi to, iż nie został poinformowany o przesłuchaniu świadków wskazanych przez H. N., a tym samym nie miał możliwości zadawania im pytań, czy też ustosunkowania się do ich zeznań. Ponadto wskazał, iż nie jest prawdą, że H. N. zameldowała go w omawianym lokalu w zamian za opiekę nad tym mieszkaniem, bowiem gdyby tak faktycznie było, nie pokrywałby kosztów związanych z jego utrzymaniem. Podał także, że lokalu tego nie opuścił dobrowolnie, lecz na wyraźne żądanie H. N. oraz, że jego obecność w lokalu nr [...] przy ul. N. [...] w K. potwierdzona przez funkcjonariuszy policji nie dowodzi, że zamieszkuje w nim, bowiem przebywanie tam spowodowane jest koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką. Podał również, że w lokalu przy ul. S. w K. przeprowadził remont jednej izby, bowiem od początku wiązał z nim swoje plany na przyszłość. W dniu [...] Wojewoda Ł. wydał zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu powołał brzmienie art. 15 ust. 2 wskazanej na wstępie ustawy podnosząc, że jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu, które miało charakter dobrowolny. Ponadto wskazał definicję pojęcia pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 powołanej ustawy. Analizując, w kontekście powyższego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, że wobec skarżącego spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu określona w art. 15 ust. 2 ustawy. Organ odwoławczy podzielił przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację organu pierwszej instancji, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż Z. K. opuścił miejsce pobytu oraz, że brak jest obiektywnych możliwości jego ponownego zamieszkania w tymże lokalu. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie kwestionuje twierdzeń skarżącego, iż po zameldowaniu faktycznie zamieszkiwał w spornym lokalu. Bezspornym jest jednak, że w sierpniu 2008 r. opuścił miejsce stałego zameldowania, gdyż jak sam twierdzi, wspólne zamieszkiwanie w nim z H. N. nie jest możliwe. Organ odwoławczy uznał ponadto, iż nawet, gdyby przyjąć, że opuszczenie lokalu przez skarżącego nie było dobrowolne, to w sytuacji, gdy Z. K. nie zamierza zamieszkiwać wspólnie z H. N. (co sam stwierdził w oświadczeniu z dnia 30 stycznia 2009 r.), brak jest obiektywnych możliwości jego powrotu do spornego lokalu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż nie został on poinformowany o przesłuchaniu świadków wskazanych przez H. N., organ odwoławczy wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, z którego wynika, iż zawiadomienie o przesłuchaniu świadków zostało wysłane na adres przy ul. N. [...] m. [...] w K., gdzie obecnie przebywa Z. K. i w dniu 9 września 2008 r. odebrała je matka skarżącego K. M. Na powyższą decyzję Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podtrzymując w całości wszystkie argumenty zawarte we wcześniejszych odwołaniach. Oświadczył, iż fakt jego nieprzebywania w spornym lokalu nie ma charakteru dobrowolnego. Stwierdził również, iż H. N. od chwili przyjazdu nie wpuszcza go do lokalu pomimo wielokrotnych prób dostania się do niego podejmowanych przez skarżącego samodzielnie i w obecności innych osób. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż skarżący w treści skargi nie przytoczył żadnych argumentów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody Ł. z dnia [...] orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o wymeldowaniu Z. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. S. [...] m. [...] w K.. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Ponadto o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Przekładając powyższe wywody na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda Ł. prawidłowo uznał, iż w rozpoznawanym wypadku zachodzi przesłanka uzasadniająca wymeldowanie, o której mowa w art.15 ust.2 w/w ustawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy Z. K. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od sierpnia 2008 r., a centrum swoich interesów życiowych ulokował w miejscu zamieszkania matki – przy ul. N. [...] m. [...] w K.. Z akt niniejszej sprawy oraz z ustaleń poczynionych przez organy administracji w wyniku dwukrotnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że skarżący opuścił mieszkanie przy ul. S. [...] dobrowolnie i od sierpnia 2008 r., tj. od chwili powrotu najemczyni do spornego lokalu, nie zamieszkuje w nim najemczyni H. N., będąc osobą w podeszłym wieku nie stosowała wobec skarżącego, w celu opuszczenia przez niego lokalu, przymusu fizycznego ani psychicznego. Podkreślić również należy, iż skarżący sam oświadczył, że wspólne zamieszkiwanie z H. N. nie jest w jego ocenie możliwe. Stwierdzenie to znajduje wyraz w oświadczeniu z dnia 30 stycznia 2009 r., znajdującym się w aktach sprawy. Jednoznacznie przy tym wskazuje ono na dobrowolny charakter opuszczenia miejsca zameldowania przez skarżącego. Powyższe, wobec powrotu najemczyni do mieszkania przy ul. S. [...] w K., świadczy również o fakcie, iż centrum życiowe Z. K. nie znajduje się w spornym lokalu. Ewidentnie więc koncentruje on swoje życie osobiste i zaspokaja potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu – w miejscu zamieszkania swej matki. Niewątpliwie Z. K. opuszczał przedmiotowy lokal w warunkach konfliktu z H. N., która zmieniła zamki wejściowe do mieszkania. Poza sporem jednak pozostaje fakt, że skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, choćby w postaci zgłoszenia tego faktu na policji, czy też powództwa do sądu, co sam oświadczył na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 28 lipca 2009 r. Jednocześnie podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się wykładnia art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, że w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 881/07 LEX nr 491286). Nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, iż nie był on zawiadomiony przez organy administracji o miejscu i czasie przesłuchiwania świadków w niniejszej sprawie. W aktach sprawy znajduje się bowiem dowód, że skarżący był o tym fakcie zawiadamiany (k. 20 akt administracyjnych). W tym miejscu zaznaczyć należy, że sprawa meldunkowa jest sprawą jedynie ewidencyjną, nie rodzi natomiast praw do lokalu. Reasumując, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych podzielić należy dokonaną przez organ II instancji ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu. Niewątpliwie bowiem faktyczne zamieszkiwanie przez skarżącego w innym lokalu i założenie w nim ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, pozwala - w ocenie Sądu - na stwierdzenie, że nastąpiło "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. A. B.