III SA/Łd 284/24
WyrokWSA w Łodzi2024-10-23
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której umowa najmu lokalu mieszkalnego została skutecznie wypowiedziana i która nie posiada tytułu prawnego do lokalu ani nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, przysługuje dodatek mieszkaniowy?Ratio decidendi
Osoba, której umowa najmu lokalu mieszkalnego została skutecznie wypowiedziana i która nie posiada tytułu prawnego do lokalu ani nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, nie spełnia podstawowych przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W związku z tym organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego za różne okresy wsteczne. Prezydent Miasta Łodzi odmówił przyznania dodatku, uznając, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. P. 11 w Łodzi, ponieważ umowa najmu została jej skutecznie wypowiedziana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podnosząc m.in. zarzut nieprawidłowego doręczenia wypowiedzenia umowy najmu. Sąd oddalił skargi, podzielając stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg B. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2024 roku o numerach: SKO.4113.2.2024, SKO.4113.3.2024, SKO.4113.4.2024, SKO.4113.5.2024, SKO.4113.6.2024, SKO.4113.7.2024, SKO.4113.8.2024, SKO.4113.9.2024, SKO.4113.10.2024, z dnia 29 stycznia 2024 roku o numerach: SKO.4113.11.2024, SKO.4113.12.2024, SKO.4113.13.2024, SKO.4113.14.2024, SKO.4113.15.2024, SKO.4113.16.2024, SKO.4113.17.2024, SKO.4113.18.2024, SKO.4113.19.2024, SKO.4113.20.2024, z dnia 27 lutego 2024 roku o numerze SKO.4113.28.2024 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzjami z dnia 19 stycznia 2024 r. o numerach od SKO.4113.2.2024 do SKO.4113.10.2024, z dnia 29 stycznia 2024 r. o numerach od SKO.4113.11.2024 do SKO.4113.29.2024 oraz z dnia 27 lutego 2024 r. o numerze SKO.4113.28.2024 - po rozpoznaniu odwołań B. S. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 22 listopada 2023 r. o numerach od SOCIV.5300.026327.2023.116804.000002.2023 do SOCIV.5300.026327.2023.11684.000020.2023, z dnia 3 stycznia 2024 r. o numerze SOCIV.5300.040656.2023.116804.00002.2024 w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 poz. 1335) - utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Prezydent Miasta Łodzi decyzjami z 22 listopada 2023 r. i 3 stycznia 2024 r. odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia: 1 marca 2020 r., 1 kwietnia 2020 r., 1 maja 2020 r., 1 lipca 2020 r., 1 października 2020 r., 1 listopada 2020 r., 1 kwietnia 2021 r., 1 maja 2021 r., 1 lipca 2021., 1 października 2021 r., 1 listopada 2021 r., 1 kwietnia 2022 r., 1 maja 2022 r., 1 października 2022 r., 1 listopada 2022 r., 1 kwietnia 2023 r., 1 maja 2023 r., 1 lipca 2023 r., 1 sierpnia 2023 r. oraz od 1 listopada 2023 r.
Skarżąca wniosła odwołania od powyższych decyzji, wskazując, że umowa najmu lokalu mieszkalnego nie została jej nigdy skutecznie wypowiedziana, w związku z czym dodatek mieszkaniowy, o który wnosi powinien jej zostać przyznany. Do odwołania strona nie załączyła żadnych nowych dowodów i nie wskazała na żadne nowe okoliczności, które to nie istniałyby w dacie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zaskarżonymi decyzjami organ utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcia. W uzasadnieniach organ odwołał się do treści art. 2, art. 3, art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Ponadto SKO w decyzjach o numerach SKO.4113.2-10.2024 z 19 stycznia 2024 r. i SKO.4113.11-19.2024 z 29 stycznia 2024 r. wyjaśniło, że stosownie do treści art. 15zzzib ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonych z powodu COVID-19, dodatek mieszkaniowy, o którym mowa w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1335), może zostać przyznany z mocą wsteczną (ust. 1). Dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany z mocą wsteczną wyłącznie w przypadku wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożonego nie później niż po upływie 30 dni od dnia zakończenia obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonych z powodu COVID-19 (ust. 2). Dodatek mieszkaniowy przyznaje się z mocą wsteczną, jeżeli osoba uprawniona do dodatku mieszkaniowego we wniosku o przyznanie tego dodatku wskazała okres poprzedzający dzień złożenia tego wniosku jako okres objęty tym wnioskiem. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, za okres 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, od którego ma zostać przyznany dodatek mieszkaniowy z mocą wsteczną (ust. 3). Wskazanie okresu poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jako okresu objętego tym wnioskiem następuje w formie klauzuli dołączanej do tego wniosku i podpisanej przez wnioskodawcę (ust. 4). W przypadku przyznania dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną, okres, o którym mowa w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, skraca się o liczbę miesięcy poprzedzających pierwszy dzień miesiąca następujący po dniu złożenia wniosku, za które przyznano dodatek mieszkaniowy (ust. 5). Dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną nie przyznaje się za okres, w którym osobie do niego uprawnionej przysługiwał dodatek mieszkaniowy na podstawie innej decyzji (ust. 6). W przypadku przyznania dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną, dodatek mieszkaniowy za miesiące poprzedzające pierwszy dzień miesiąca następujący po dniu złożenia wniosku wypłaca się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego stała się ostateczna (ust. 7).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło, że skarżąca 28 lipca 2023 r. i 31 lipca 2023 r. złożyła w organie I instancji wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego nr 16, położonego w Ł. przy ul. P. 11 wraz z klauzulą, o której mowa w art. 15zzzib ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r., a także złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 30 października 2023 r.
Kolegium wyjaśniło, że z uwagi, że do ww. wniosków skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów, a w jego treści nie wskazała żadnych informacji, o których mowa w art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ I instancji wzywał skarżącą do uzupełnienia wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego (w terminie 14 dni od jego otrzymania) przez przedłożenie: 1) kserokopii wniosku potwierdzonej przez zarządcę nieruchomości przy ul. P. 11; 2) potwierdzonej i podpisanej przez zarządcę nieruchomości karty lokalu określającej wydatki za lokal nr 16 przy ul. P. 11, zgodnie z załączonym do wezwania drukiem; 3) oświadczenia dotyczącego źródeł utrzymania strony, zgodnie z załączonym do wezwania drukiem; 4) zaświadczenia ZUS o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń.; 5) wypełnionej i podpisanej deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego, zgodnie z załączonym do wezwania drukiem. W wezwaniach wnioskodawczyni została pouczona, że nieuzupełnienie wniosków we wskazanym terminie spowoduje, pozostawienie ich bez rozpatrzenia.
19 września 2023 r. do organu I instancji wpłynęła część dokumentów, do których uzupełnienia została zobowiązana strona, tj.:
- deklaracja o dochodach gospodarstwa domowego;
- oświadczenie dotyczące źródeł utrzymania w okresie deklarowanym,
a także prośba o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku, gdyż wnioskodawczyni nie posiadała jeszcze wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego potwierdzonego przez zarządcę.
Organ I instancji ponownie wezwał stronę do uzupełnienia wniosków przez:
- dostarczenie potwierdzonych wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego przez zarządcę nieruchomości przy ul. P. 11;
- potwierdzonej i podpisanej przez zarządcę nieruchomości karty lokalu, określającej wydatki za lokal nr 16 przy ul. P. 11 za dany miesiąc;
- oraz dokumentu zawierającego informację, że wnioskodawczyni posiada aktualny tytuł prawny do lokalu nr 16 znajdujący się w Ł. przy ulicy P. 11.
14 listopada 2023 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynęła jedynie część wymaganych dokumentów, w tym: - umowa o najem lokalu mieszkalnego z dnia 1 sierpnia 2001 r. oraz informacja, że 21 października 2023 r. wnioskodawczyni za pośrednictwem Poczty Polskiej, nadała do zarządcy A. T. pismo o potwierdzenie wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Jednocześnie w tym samym dniu strona wniosła o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku, gdyż nadal nie posiada wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego potwierdzonego przez zarządcę.
Prezydent Miasta Łodzi stwierdził, że nie widzi uzasadnionych podstaw do przedłużania postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. W prowadzonym postępowaniu zarządca budynku poinformował organ, że wnioskodawczyni nadal nie posiada prawa do lokalu nr 16 przy ulicy P. 11. Decyzjami z 22 listopada 2023 r. i 3 stycznia 2024 r. organ odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego na wnioskowane okresy, bowiem w dniu składania wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ani też nie zachodziła sytuacja uregulowana w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tzn. nie zajmowała lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, oczekując na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny najem lokalu.
Kolegium wyjaśniło, że umowa najmu lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. P. 11, którą to skarżąca przedłożyła, jako dowód w postępowaniu o ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego, uległa rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2015 r. Kolegium wskazało, że z urzędu jest mu wiadomym (co potwierdzają treści wyroków sądów administracyjnych zapadłych w sprawach o ustalenie dodatku mieszkaniowego dla skarżącej), że zarządca budynku, w którym znajduje się ww. lokal mieszkalny, pismem 13 grudnia 2012 r., nr [...], wypowiedział stronie powyższą umowę (pismo zostało nadane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru pod numerem [...] i odebrane przez stronę 28 grudnia 2012 r., co oznacza, że wypowiedzenie umowy najmu zostało skutecznie doręczone.
Ponadto Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 14 czerwca 2022 r., sygn. [...], nakazano skarżącej opróżnienie, opuszczenie i wydanie zarządcy lokalu nr 16 położonego w Ł. przy ulicy P. 11. Równocześnie orzeczono o braku uprawnienia strony do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Zdaniem Kolegium skoro sąd powszechny wyrokiem (niezależnie czy prawomocnym, czy też nie) nakazał stronie opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu, to wątpliwości nie budzi, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, bowiem w przeciwnym wypadku sąd oddaliłby powództwo wynajmującego w tej sprawie.
Kolegium uznało, że z dniem 1 stycznia 2016 r. skarżąca utraciła tytuł prawny do lokalu, co oznacza, że z poglądem wyrażonym przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie sposób się nie zgodzić.
W ocenie Kolegium wnioskodawczyni nie posiadając tytułu prawnego do lokalu, którego dotyczą wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie spełnia warunku wynikające z treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co w konsekwencji stanowi o konieczności odmowy wnioskowanego świadczenia. Zebrany materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że strona utraciła tytuł prawny do lokalu i nie przedłożyła na etapie prowadzonych postępowań administracyjnych żadnych dowodów, i nie wskazała okoliczności, które w sposób skuteczny mogłyby podważać poczynione ustalenia w tym zakresie. Nie budzi więc wątpliwości, że w dniu składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego strona nie posiadała tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ani też nie zachodziła sytuacja uregulowana w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji rozpatrując wnioski skarżącej, w sposób szczegółowy ustalił sytuację mieszkaniową strony. Organ I instancji niewątpliwie dokonał także oceny okoliczności ustalonych w sprawie pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i dopiero na tej podstawie wydał rozstrzygnięcie, odmawiając stronie przyznania dodatku mieszkaniowego Nadto uzasadnienie decyzji uwzględnia wymogi przewidziane w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W skargach na powyższe decyzje B. S. wniosła o ich uchylenie i wskazała, że spełnia warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Skargi zarejestrowano pod sygn. III SA/Łd 284-303/24.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniami z 20 czerwca 2024 r. (III SPP/Łd 46-65) starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Postanowieniami z 12 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. III SA/Łd 285-303/24 ze sprawą o sygn. III SA/Łd 284/24 i postanowił dalej prowadzić sprawę pod sygn. III SA/Łd 284/24.
W piśmie z 22 października 2024 r. pełnomocnik skarżącej poparła skargę oraz podkreśliła, że sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna. Skarżąca stoi na stanowisku, że nadal przysługuje jej tytuł prawny do lokalu, ponieważ nieprawidłowo doręczono jej wypowiedzenie umowy najmu. Pełnomocnik podniosła, że organ w uzasadnieniach powołuje się wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi -Widzewa z dnia 14 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt [...], brak jest natomiast sprawdzenia, czy wyrok ten uprawomocnił się, czy też skarżąca nie zainicjowała postępowania zmierzającego do ustalenia istnienia stosunku najmu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skargi są niezasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w toku postępowania wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonały pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując w uzasadnieniu wydanych decyzji przyczyny nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącej.
Rozważania dotyczące zasadności skargi w rozstrzyganej sprawie należy rozpocząć także przypomnieniem, że wnioski skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za poprzednie lata były wielokrotnie przedmiotem oceny organów jak i tutejszego sądu. Obecnie przedmiotem skarg są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 stycznia 2024 r., 29 stycznia 2024 r. i 27 lutego 2024 r. utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji z 22 listopada 2023 r. i 3 stycznia 2024 r.
Przyczyną odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego było nieposiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu wskazanego we wnioskach, tj. lokalu nr 16 przy ul. P. 11 w Ł..
Podstawę prawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2021 ze zm.), dalej ustawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 (art. 2 ust. 2 ustawy).
Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1–5 ustawy wymieniają rodzaje tytułów prawnych, pozwalających określonym w nim osobom ubieganie się o dodatek mieszkaniowy. Osoba, niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1–4 ustawy lub jego ekspektatywy opisanej w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie składania wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy.
Sądowi z urzędu wiadomo, że kwestia skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. P. 11 w Ł. była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartej w prawomocnych wyrokach z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 220/20, z 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 222/21, sygn. akt III SA/Łd 223/21, sygn. akt III SA/Łd 224/21, sygn. akt III SA/Łd 225/21, sygn. akt III SA/Łd 226/21 i z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 402/21 oddalających skargi skarżącej na decyzje, których przedmiot stanowiły również odmowa przyznania dodatku mieszkalnego.
W prawomocnych wyrokach z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 220/20, z 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 222/21, sygn. akt III SA/Łd 223/21, sygn. akt III SA/Łd 224/21, sygn. akt III SA/Łd 225/21, sygn. akt III SA/Łd 226/21 i z 13 stycznia 2022 r., III SA/Łd 402/21 Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie składania wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd ocenił, że z treści pisma Administracji Nieruchomościami Ł. "Z." z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami Ł. "Z.", działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. P. 11 w Ł., wypowiedziała B. S. z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. P. 11 w Ł., zawartą 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1182). Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4.
Sąd za prawidłowe uznał przyjęcie przez organy administracji, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana – ze skutkiem prawnym na 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. Sąd wskazał, że kwestia doręczenia przesyłki zawierającej wskazane powyżej wypowiedzenie umowy najmu była przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2519/17, toczącej na skutek skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 maja 2017 r., III SA/Łd 942/16. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, to okoliczność ta winna zostać dokładnie zbadana.
W prawomocnych wyrokach z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 220/20, z 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 222/21, sygn. akt III SA/Łd 223/21, sygn. akt III SA/Łd 224/21, sygn. akt III SA/Łd 225/21, sygn. akt III SA/Łd 226/21 i z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 402/21 Sąd ocenił znajdujące się w aktach skany obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. oraz dodatkowo skan obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami Ł. "Z." z 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu strony skarżącej w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Sąd stwierdził, że z dokumentów tych wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki 28 grudnia 2012 r. Tego samego dnia - 28 grudnia 2012 r. - skarżąca potwierdziła odbiór przesyłki z 11 grudnia 2012 r. Sąd wskazał, że skany tych samych dokumentów - poświadczone za zgodność z oryginałem - znajdują się w aktach administracyjnych m.in. sprawy o sygn. akt III SA/Łd 220/20, dotyczącej dodatku mieszkaniowego za okres od 1 listopada 2019 r.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości fakt skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. P. 11 w Ł.. Tym samym uznać należy, że z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Wypowiedzenie umowy najmu w trybie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, z uwagi na trzyletni okres wypowiedzenia, zwalnia właściciela z obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego. Rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Użyty natomiast przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por. m.in. wyrok NSA z 17 maja 2016 r., I OSK 81/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Sąd ocenił, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca w dacie wystąpienia z wnioskami, tj. 31 października 2019 r. (wyrok z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 220/20), 31 października 2017 r. (wyrok z 7 października 2021 r., III SA/Łd 222/21), 31 marca 2017 r. (wyrok z 7 października 2020r., sygn. akt III SA/Łd 223/21), 30 maja 2017 r. (wyrok z 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 224/21), 30 czerwca 2017 r. (wyrok z 7 października 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 225/21), 29 września 2017 r. (wyrok z 7 października 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 226/21), 26 października 2020 r. (wyrok z 13 stycznia 2022 r., III SA/Łd 402/21) dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast stosownie do art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że powołane powyżej przepisy zakreślają granice związania innych podmiotów prawomocnym orzeczeniem sądowym. Ratio legis tych regulacji, w szczególności wyrażona w art. 170 p.p.s.a. powszechnie obowiązująca moc wiążąca wyroku sądowego, polega na zagwarantowaniu zachowania spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych. Ilekroć ocena prawna, wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, ma jakiekolwiek znaczenie dla oceny zgodności z prawem innego aktu administracji publicznej, badanego przez sąd administracyjny, sąd ten obowiązany jest uznać i uwzględnić to wcześniejsze, prawomocne orzeczenie. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2020 r., II FSK 795/18).
W niniejszym postępowaniu z mocy powołanych wyżej art. 170 i art. 171 p.p.s.a. zawartą w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 220/20, z 7 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 222/21, sygn. akt III SA/Łd 223/21, sygn. akt III SA/Łd 224/21, sygn. akt III SA/Łd 225/21, sygn. akt III SA/Łd 226/21 i z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 402/21 ocenę skuteczności doręczenia skarżącej 28 grudnia 2012 r. przesyłki zawierającej wypowiedzenie umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. oraz skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego ze skutkiem na 31 grudnia 2015 r. i dokonaną na gruncie tego stanu faktycznego wykładnię przepisów prawa uznać należy za wiążącą również w niniejszej sprawie.
Podnieść także trzeba, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Z akt sprawy nie wynika również, aby wystąpiła do sądu powszechnego o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i umowa ta nadal obowiązuje. Wyrokiem z 14 czerwca 2022 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi nakazał skarżącej opróżnienie, opuszczenie i wydanie zarządcy lokal nr 16 położony w Ł. przy ul. P. 11 bez prawa do lokalu socjalnego.
W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżąca nie spełniała zatem wymogów stawianych ustawą dla przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2117/10, sygn. akt wyrok NSA z 13 kwietnia 2007r., I OSK 214/06, publ. jak wyżej). W świetle powyższych rozważań i ustaleń poczynionych z urzędu dokonana przez organ ocena jest trafna. Skoro bowiem skarżąca w dacie złożenia wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i nie oczekiwała na przydział lokalu, przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, było niedopuszczalne. Ustawa zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące i w sposób wyczerpujący określa krąg podmiotów, które mogą otrzymać dodatek mieszkaniowy i precyzyjne wskazuje przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać. Żadnej swobody w tym zakresie organ nie posiada. Dysponując zatem dokumentami potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ust. 1 ustawy.
W ocenie Sądu, organy obu instancji w swoich decyzjach poczyniły właściwe ustalenia prowadzące do wniosku, że skarżąca, na dzień złożenia wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. 27 lipca 2023 r. 31 lipca 2023 r. i 30 października 2023 r., nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, dającego jej prawo do przyznania dodatku mieszkaniowego. Tym samym organy prawidłowo uznały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
Potwierdzeniem powyższego są prawomocne wyroki WSA w Łodzi oddalające skargi B. S. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego o następujących sygnaturach: III SA/Łd 364/17 z dnia 31 sierpnia 2017 r., III SA/Łd 365/17 z 31 sierpnia 2017 r., III SA/Łd 989/17 z 2 lutego 2018 r., III SA/Łd 113/18 z 28 marca 2018 r., III SA/Łd 423/19 z 19 września 2019 r., III SA/Łd 220/20 z 8 grudnia 2020 r., III SA/Łd 725/17 z 12 marca 2021 r., III SA/Łd 727/17 z 12 marca 2021 r., III SA/Łd 729/17 z 16 marca 2021 r. , III SA/Łd 728/17 z 16 marca 2021 r., III SA/Łd 726/17 z 24 marca 2021 r., III SA/Łd 859/20 z 9 czerwca 2021 r., III SA/Łd 225/21 z 7 października 2021 r., III SA/Łd 226/21 z 7 października 2021 r., III SA/Łd 224/21 z 7 października 2021 r., III SA/Łd 223/21 z 7 października 2021 r., III SA/Łd 222/21 z 7 października 2021 r., III SA/Łd 402/21 z 13 stycznia 2022 r., III SA/Łd 642/23 z 14 marca 2024 r.
Z powyższych względów, Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika. Analiza akt sprawy administracyjnej potwierdza zasadność stanowiska organów, że okoliczność doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu pismem z 13 grudnia 2012 r. została zweryfikowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy dysponują potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopią pisma z 13 grudnia 2012 r. nr [...] oraz potwierdzonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ponadto ustalono, że pismo z 13 grudnia 2012 r. zostało skutecznie doręczone skarżącej 28 grudnia 2012 r. (wyroki w sprawach III SA/Łd 220/20, III SA/Łd 221/21, III SA/Łd 223/21, III SA/Łd 224/21, III SA/Łd 225/21, III SA/Łd 226/21 i III SA/Łd 402/21, III SA/Łd 642/23). Poza oceną organów pozostaje zaś skuteczność wypowiedzenia, a spór między stronami umowy może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sąd oddalił skargi. Stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zawarło Kolegium w odpowiedzi na skargę.
eg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło