III SA/Łd 286/16
WyrokWSA w Łodzi2017-03-17
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Furmanek, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać anulowana, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie zamieszkuje w lokalu, który nie spełnia wymogów lokalu mieszkalnego (jest pomieszczeniem technicznym)?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest nieprawidłowa i może zostać anulowana, jeśli osoba meldująca się nie zamieszkuje w lokalu, który nie spełnia obiektywnych wymogów techniczno-budowlanych dla pomieszczeń mieszkalnych i nie stanowi centrum życiowego tej osoby. Samo posiadanie tytułu prawnego do lokalu lub zgoda właściciela nie są wystarczające, jeśli faktyczne zamieszkiwanie i zamiar stałego pobytu nie są spełnione.Stan faktyczny
Skarżący został zameldowany na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. A w O., który okazał się pomieszczeniem technicznym (kotłownią). Po zgłoszeniu przez Wspólnotę Mieszkaniową, organy administracji wszczęły postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Po dwukrotnym postępowaniu i decyzjach organów I i II instancji, ostatecznie Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o anulowaniu zameldowania, uznając, że skarżący nie zamieszkiwał w tym lokalu i nie spełniał on wymogów lokalu mieszkalnego. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając m.in. nieważność postępowania z powodu wyłączenia Burmistrza oraz uniemożliwienie mu udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 31 ust 1 w związku z art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Burmistrza Miasta O. nr [...] z dnia [...] orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania G. K. pod adresem O., ul. A, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 6 sierpnia 2009 r. dokonano czynności zameldowania G. K. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. A w O.
Pismem z dnia 21 lutego 2014 r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A złożył do Urzędu Miejskiego w O. informację, iż lokal, w którym został zameldowany skarżący jest pomieszczeniem technicznym, gdzie zlokalizowane są urządzenia dostarczające energię cieplną do budynku (tzw. kotłownia). Lokal ten jest własnością Spółki z o.o. B. Ponadto w piśmie wskazano, iż ww. faktycznie zamieszkuje razem z żoną w tym samym budynku, tylko w lokalu nr [...], należącym formalnie do jego córki N. K.
Wobec powyższego, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania G. K. pod wskazanym wyżej adresem.
W dniu [...] organ I instancji, na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wydał decyzję o cofnięciu czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego na pobyt stały pod adresem O., ul. A.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący oraz B spółka z o.o. w K. [...], domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Spółka B wskazała, że organ notorycznie pomija pełnomocnika Spółki, nie przesyłając mu zawiadomień o terminie przesłuchania świadków, jak również decyzji zawierającej rozstrzygnięcie o anulowaniu zameldowania G. K. Spółka podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił faktu, iż jako właściciel lokalu nr [...] przy ul. [...] w O., wyraziła ona zgodę na zameldowanie G. K. w tym pomieszczeniu. Zaznaczyła, że G. K. do chwili obecnej korzysta z tego adresu jako adresu zameldowania. Spółka wskazał również, że świadkowie powołani przez organ są w konflikcie z p. K., a zatem ich zeznania nie mogą być uznane za wiarygodne.
G. K. podniósł w odwołaniu, iż decyzja jest całkowicie błędna i oparta na zupełnie nieuzasadnionym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej, a dokładnie członków obecnego zarządu wymienionej Wspólnoty i tendencyjnych pomówieniach oraz zeznaniach świadków, którzy z premedytacją i z czystej złośliwości w stosunku do jego osoby zeznawali nieprawdę (o czym świadczyć i może między innymi już kilka niekorzystnych dla Wspólnoty orzeczeń sądowych w wielu sprawach) i próbują naginać rzeczywistość dla swoich partykularnych potrzeb. Wskazał, że działania te nasiliły się od chwili, gdy w lipcu 2013 r. zrezygnował z zarządzania wymienioną Wspólnotą i jest w opozycji do nieodpowiedzialnych oraz irracjonalnych działań obecnego zarządu Wspólnoty, szkodliwych w swej istocie nie tylko dla mieszkańców Wspólnoty.
Podkreślił, że Burmistrz Miasta O. w decyzji tak naprawdę w ogóle nie wyjaśnił przesłanek jej wydania i to w sytuacji kiedy właściciel lokalu nr [...] tj. B Sp. z o.o. w K. [...], akceptuje fakt korzystania przez niego z lokalu i zameldowania w tym lokalu, który to lokal został przez niego osobiście wybudowany w 2006 roku wraz całym budynkiem wielorodzinnym.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W dniu 23 września 2015 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Miasta O., na podstawie art. 31 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o cofnięciu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu G. K. pod adresem O. ul. A. W uzasadnieniu organ wskazał, że adres zameldowania nie jest miejscem faktycznego przebywania i koncentrowania życia osobistego skarżącego. Burmistrz uznał, że lokal z metalowymi drzwiami z napisem "pomieszczenie techniczne", który jest usytuowany w piwnicy budynku, pozbawiony klamki i numeracji, nieposiadający zainstalowanego dzwonka ani przy drzwiach, ani na tablicy domofonu, nie może spełniać cech lokalu mieszkalnego, w którym koncentruje się swoje życie osobiste. Do lokalu jest przypisany licznik do wysokiego poboru do urządzeń kotłowni, a nie licznik stosowany w przypadku lokali mieszkalnych. Okoliczności te zostały potwierdzone przez zeznania świadków oraz informacje przekazywane przez sąsiadów podczas kontroli meldunkowych. Ponadto organ ustalił, że G. K. nie opłaca funduszu remontowego ani eksploatacyjnego z tytułu zajmowania lokalu - pomieszczenia technicznego.
Organ podkreślił także, iż pracownicy Wydziału Spraw Obywatelskich UM w O. nie dokonali kontroli meldunkowej w lokalu nr [...] przy ul. A, gdyż w trakcie kontroli i oględzin wyznaczonych na dzień: 04.07.2014 r., 20.02.2015 r., 02.04.2015 r., 11.05.2015 r., 09.06.2015 r. oraz 09.02.2016 r. drzwi do lokalu były zamknięte. Również nie zostali wpuszczeni na kontrolę do lokalu nr [...] przy ul. A, gdzie zgodnie z zeznaniami świadków strona faktycznie mieszka. G. K. mimo wcześniejszego zawiadomienia, nie stawiał się również w organie w celu uczestniczenia w przesłuchaniu powołanych świadków oraz aby złożyć wyjaśnienia.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. K. zarzucił nieważność postępowania, gdyż w wydaniu decyzji brał udział Burmistrz O., który podlegał wyłączeniu z mocy prawa, gdyż brał udział w wydaniu poprzednio uchylonej decyzji z dnia [...]. Skarżący podniósł, ze decyzja jest również nieważna poprzez uniemożliwienie mu udziału w postępowaniu, kiedy ze względu na stan zdrowia nie mógł brać udziału w przesłuchaniu świadków. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i wyłącznie Burmistrza od orzekania w sprawie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta O. z dnia [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania G. K. pod adresem O., ul. A. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę materialnoprawną orzeczenia o zameldowaniu na pobyt stały stanowią przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tejże ustawy, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonać swój obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Obowiązek ten polega m. in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, który, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, należy wykonać najpóźniej w trzydziestym dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Natomiast zgodnie z art. 25 ustawy ewidencyjnej pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl obowiązujących przepisów, podobnie jak w myśl przepisów, które obowiązywały w dacie dokonania kwestionowanej czynności meldunkowej tj. przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zm.) zameldowanie nie było i nadal nie jest uprawnieniem, lecz obowiązkiem każdego obywatela polskiego. Zameldowanie służyło i nadal służy wyłącznie celom ewidencyjnym i było oraz jest niezależne, ani od prawa do lokalu, ani od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Organ odwoławczy wskazał, że w żadnym wypadku nie będzie możliwym sankcjonowanie zameldowania osoby, która dokonała rejestracji meldunku w następstwie działania sprzecznego z prawem.
Analizując w kontekście powyższego zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, uznał, że skarżący nie spełniał przesłanki do zameldowania, jaką jest zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, ani w dacie dokonywania czynności zameldowania (tj. 6 sierpnia 2009 r.), ani też później.
Wojewoda [...] zwrócił uwagę na okoliczność, że mimo licznych wezwań skarżącego do złożenia osobiście wyjaśnień dotyczących kwestii jego faktycznego zamieszkiwania w miejscu zameldowania oraz zawiadomień go o mających się odbyć oględzinach spornego lokalu, organowi nie udało się przeprowadzić tych dowodów z uwagi na absencje ww. Wprawdzie odwołujący usprawiedliwiając się względami zdrowotnymi, odniósł się na piśmie do prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, to jednak w żadnym razie oświadczenia te nie przyczyniły się do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Organ odwoławczy podkreślił, że inicjowane przez organ meldunkowy oględziny spornego lokalu nie doszły do skutku z uwagi na niestawianie się stron postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewoda wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, m. in. wskazania czy lokal faktycznie jest wyposażony w węzeł sanitarny oraz sprzęt AGD oraz do wskazania dogodnego dla niego terminu przeprowadzenia oględzin spornego lokalu. W odpowiedzi, G. K. potwierdził, iż lokal jest wyposażony w odpowiednie urządzenia oraz zaproponował dzień 9 lutego 2016 r. jako dogodny dla niego termin do przeprowadzenia oględzin lokalu. Zgodnie z art. 52 k.p.a., organ I instancji, w ramach pomocy prawnej, zainicjował powyższe czynności, zawiadamiając strony postępowania o zamiarze przeprowadzenia o godzinie 14.00, we wskazanym przez stronę terminie, oględzin lokalu nr [...] przy ul. A w O. Jednakże w dniu mających się odbyć oględzin, do Urzędu Miejskiego w O. wpłynęło pismo skarżącego, że nie będzie mógł uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym - z powodu choroby i planowanej hospitalizacji. Wniósł o wyznaczenie innego terminu oględzin lokalu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzenie oględzin spornego lokalu miało na celu potwierdzenie oświadczenia G. K. odnośnie funkcji mieszkaniowej tego lokalu (wyposażenie w węzeł sanitarny i itp.), w odniesieniu do wyjaśnień złożonych przez pozostałych uczestników postępowania, z których wynika, że w pomieszczeniu tym brak jest m. in. toalety. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że do przeprowadzenia tego dowodu nie doszło już po raz kolejny, w sytuacji kiedy za każdym razem ww. prosi o przełożenie terminu ze względu na stan swojego zdrowia, organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że jedynie stan jego zdrowia nie pozwala na przeprowadzenie dowodu, który pozwoliłby na jednoznaczne stwierdzenie charakteru tego pomieszczenia.
W świetle przytoczonych wyżej okoliczności oraz wobec ustaleń poczynionych przez organ meldunkowy, zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że skarżący został zameldowany na pobyt stały wadliwie, bo w lokalu niemającym charakteru lokalu mieszkalnego. Z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru lokali wynika jasno, że usytuowany w budynku przy ul. A lokal nr [...] jest lokalem niemieszkalnym. Przesłuchani w sprawie świadkowie - osoby mieszkające po sąsiedzku w spornym budynku - zeznali, że skarżący faktycznie mieszka wraz ze swoją żoną w lokalu nr [...], natomiast lokal, w którym jest zameldowany (nr [...]), to pomieszczenie techniczne - kotłownia, w którym nie jest możliwe zamieszkiwanie. Również pracownicy organu meldunkowego, przeprowadzający liczne kontrole meldunkowe stwierdzili, że lokal nr [...] przy ul. A mieści się w piwnicy budynku, drzwi do spornego lokalu z napisem "pomieszczenie techniczne" są obite blachą i nie posiadają klamki oraz dzwonka, a na domofonie umieszczonym przed klatką schodową nie ma nr [...].
Wojewoda [...] wskazał, że przepisy ustawy ewidencyjnej nie definiują pojęcia lokalu (pomieszczenia), ale skoro chodzi o stałe przebywanie w nim ludzi, to nie ulega wątpliwości, że lokal w rozumieniu ww. przepisów winien spełniać wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych przepisami prawa budowlanego. Z orzecznictwa administracyjnego wynika, iż zameldowanie nie może nastąpić w jakimkolwiek miejscu wskazanym przez osobę meldującą się. Miejsce, w którym może dojść do zameldowania musi spełnić określone wymogi istotne z punku widzenia ewidencji ludności. Jednym z takich niezbędnych wymogów jest adres, którego jeden z elementów stanowi określenie numeru domu i lokalu (pomieszczenia). Oznacza to, iż zameldowanie może nastąpić w miejscu do tego przeznaczonym z punktu widzenia funkcji jaką to miejsce pełni. Chodzi tutaj o funkcję mieszkaniową w znaczeniu obiektywnym.
Zdaniem organu odwoławczego, skarżący zgłosił swój pobyt stały w lokalu niemieszkalnym, a więc nie spełniającym wymogów techniczno-budowlanych określonych przepisami budowlanymi dla pomieszczeń mieszkalnych. Kierując się logiką i doświadczeniem życiowym organ odwoławczy, analizując materiał dowodowy uznał, że skarżący po zameldowaniu nigdy nie zamieszkał w spornym lokalu, a jedynie użytkował go. Wojewoda [...] wskazał, że pomieszczenie techniczne ze swej istoty nie służy dłuższemu pobytowi ludzi, mającemu charakter zamieszkiwania i w związku z tym, z tego typu miejscem nie można skutecznie wiązać zamiaru stałego pobytu. Zatem zameldowanie na pobyt stały w takim pomieszczeniu jest niedopuszczalne.
W skardze do sądu administracyjnego G. K. wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] jest nieważna, bowiem uniemożliwiono mu udział w postępowaniu, kiedy to ze względu na stan zdrowia nie mógł brać udziału w przesłuchaniu świadków. Zdaniem skarżącego organ I instancji w ogóle nie wyjaśnił przesłanek wydania decyzji w sytuacji, gdy właściciel przedmiotowego lokalu B sp. z o.o. w K. [...] akceptuje fakt korzystania przez skarżącego z tego miejsca i zameldowania w tym lokalu. Skarżący wskazał na konflikt, jaki zaistniał pomiędzy nim a Zarządem Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A w O. Wniósł o uchylenie decyzji oraz o wyłączenie od orzekania w sprawie Burmistrza O. Podniósł, że Burmistrz brał udział w poprzednio wydanej decyzji, uchylonej przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." Ponadto wymaga podkreślenia, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.
Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień opisanych w skardze, jak również innych, które sąd miałby obowiązek uwzględnić z urzędu. Wbrew stanowisku skarżącego, nie budzi zastrzeżeń ustalony przez organ stan faktyczny - znajdujący oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, w szczególności w wypisie z rejestru lokali (k. 5 akt admin.), protokołach z kontroli meldunkowych z dnia: 16.04.2014 r., 07.08.2014 r., 21.01.2015 r., 23.02.2015 r., 12.03.2015 r., 11.05.2015 r. (k. 28, 110, 152, 180, 200, 238 akt admin.) oraz zeznaniach świadków - W. M. (k. 155 akt admin.), K. S. (k. 190 akt admin.), J. P. (k. 192 akt admin.) i J. L. W.(k. 194 akt admin.). Powyższy materiał dowodowy, uzupełniony pismem Komendanta Komisariatu Policji w O. z dnia 9 kwietnia 2014 r. (k. 26 akt admin.) oraz protokołami potwierdzającymi brak możliwości przeprowadzenia w dniach: 04.07.2014 r., 20.02.2015 r., 02.04.2015 r., 11.05.2015 r., 09.06.2015 r. oraz 09.02.2016 r. oględzin pomieszczenia nr [...] przy ul. A w O. (k. 103, 179, 203, 221, 241 akt admin.), był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
W pierwszej kolejności, należy odnieść się do zarzutu skargi, iż od orzekania w I instancji z mocy prawa powinien zostać wyłączony Burmistrz Miasta O., gdyż brał udział w wydaniu poprzednio uchylonej przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] W tym względzie skarżący powołał się na art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1219/13.
Wskazać trzeba, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. reguluje kwestię wyłączenia pracownika organu administracji od orzekania w sprawie i nie ma odniesienia do wyłączenia organu administracji, jakim jest Burmistrz Miasta O. Przepis ten stanowi bowiem, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Także omawiany wyrok NSA odnosi się do wyłączenia pracownika organu administracji - eksperta Urzędu Patentowego. Przypadki wyłączenia organu administracji od orzekania w sprawie reguluje art. 25 § 1 i 2 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio (§ 2).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek, o których mowa w cytowanym wyżej art. 25 k.p.a., które uzasadniałyby wyłączenie Burmistrza Miasta O. od orzekania w sprawie. Na takie przesłanki nie powołał się również skarżący, a zatem jego zarzut w tym zakresie uznać zatem należy za bezpodstawny. Trzeba również podkreślić, że wniosek skarżącego o wyłączenie Burmistrza O. od udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania rozpatrywany był przez Wojewodę [...], który postanowieniem z dnia [...] odmówił wyłączenia tego organu. Natomiast postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Burmistrz Miasta O. odmówił wyłączenia wszystkich podległych mu pracowników od załatwienia sprawy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania G. K. pod adresem O., ul. A. Sąd nie dostrzegł wadliwości działania organów w powyższym zakresie.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem wydanego przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia wskazać należy, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że czynnością materialno-techniczną, o której mowa w zaskarżonej decyzji, jest prawnie regulowana forma działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisów w określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu, co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.), natomiast w dacie dokonania kwestionowanej czynności meldunkowej podstawę taką stanowił art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993). Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 3/10, Lex nr 759132).
Zasadą jest, zgodnie z przepisem art. 28 ustawy o ewidencji ludności, że obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport (ust. 1). Obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu (ust. 2). Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma za zadanie potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (ust. 4). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest zatem obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli jednak dane te budzą wątpliwość, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 31 ust. 1 i 2 ustawy). Ponieważ okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A w O. pismem z dnia 21 lutego 2014 r. wniosła o "cofnięcie" zameldowania G. K. spod adresu: O., ul. A z uwagi na to, że przedmiotowy lokal jest kotłownią i nie został przeznaczony do pobytu ludzi, to zaistniała przesłanka do orzeczenia w przedmiocie zameldowania w oparciu o art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić trzeba, że czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w miejscu zameldowania z zamiarem stałego pobytu. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. W celu dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu. Inaczej rzecz ujmując: miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.
W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy bezspornie wskazują, że powyższe przesłanki wymagane do zameldowania skarżącego w dniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. A w O., nie zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w dacie zameldowania na pobyt stały skarżący nie mógł zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu, który - jak wynika z wypisu z rejestru lokali (k. 5 akt admin.) ma funkcję niemieszkalną. Z zeznań świadków - osób mieszkających w budynku przy ul. A, wynika że lokal ten jest pomieszczeniem technicznym, gdzie umieszczone są urządzenia dostarczające energię cieplną do budynku (tzw. kotłownia). Świadkowie: W. M., K. S., J. P. zeznali również, że byli w tym pomieszczeniu i nie ma tam toalety ani grzejników, są tylko elementy wyposażenia kotłowni geotermalnej. Do lokalu nr [...] przypisany jest licznik wysokiego poboru do urządzeń kotłowni, inny niż w przypadku lokali mieszkalnych. Z protokołów sporządzonych przez pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w O., którzy w dniach: 16.04.2014 r., 07.08.2014 r., 21.01.2015 r., 23.02.2015r., 12.03.2015 r. oraz 11.05.2015 r. podjęli próby przeprowadzenia kontroli meldunkowych w lokalu nr 42 przy ul. A(k. 28, 110, 152, 180, 200, 238 akt admin.) wynika, że przedmiotowy lokal znajduje się w piwnicy budynku, dostęp do niego zagrodzony jest metalowymi drzwiami bez numeru, klamki i dzwonka, opatrzonymi napisem: "pomieszczenie techniczne". Na domofonie budynku przy ul. A także nie ma oznaczenia numerem [...]. Zasadnie zatem organ przyjął, iż powyższe okoliczności świadczą o tym, że lokal nr [...] w budynku przy ul. A, nie mógł i nie może stanowić centrum życiowego skarżącego, ponieważ pomieszczenie technicznego tego rodzaju jak kotłownia, nie zapewnia warunków do stałego zamieszkania. Ponadto organ ustalił, że G. K. nie opłaca funduszu remontowego ani eksploatacyjnego z tytułu zajmowania lokalu - pomieszczenia technicznego, co również może świadczyć o tym, że skarżący nie traktuje tego pomieszczenia jako swojego miejsca zamieszkania, a jedynie zajmuje ten lokal i użytkuje np. w celach gospodarczych. W trakcie trwającego blisko dwa lata postępowania administracyjnego skarżący również nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, świadczących o tym, iż sporne pomieszczenie stanowi jego centrum życiowe zarówno obecnie, jaki i w dniu 6 sierpnia 2009 r. Wskazać przy tym należy, iż przesłuchani w charakterze świadków mieszkańcy budynku przy ul. A w O. zgodnie zeznali, że skarżący nie mieszkał i nie mieszka w lokalu nr [...], lecz wraz z żoną przebywa w tym budynku w lokalu nr [...], który formalnie jest własnością jego córki. Zeznania te przyjąć należy za wiarygodne, skoro skarżący przez dwa lata skutecznie uniemożliwiał organom przeprowadzenie czynności oględzin zarówno lokalu nr [...] i jak nr [...], a także nie stawiał się w organie meldunkowym w celu złożenia wyjaśnień osobiście czy też w celu uczestniczenia w czynnościach przesłuchania świadków. Również właściciel lokalu nr [...], tj. Spółka z o.o. B, mimo wcześniejszych zawiadomień, nie uczestniczyła w żadnych czynnościach organu zmierzających do ustalenia, czy przedmiotowy lokal może stanowić miejsce zamieszkania skarżącego.
Powyższe jest wystarczające dla uznania, iż pomieszczenie techniczne oznaczone w rejestrze lokali numerem [...] w budynku przy ul. A w O. nie stanowiło i nie stanowi miejsca stałego pobytu skarżącego, tj. centrum jego interesów życiowych. Pisemne oświadczenia składane w toku postępowania administracyjnego przez G. K. oraz członków jego rodziny (żonę i dzieci), iż lokal nr [...] przy ul. A w O. stanowi miejsce stałego pobytu skarżącego, przyjąć trzeba za niewiarygodne, gdyż niepoparte zostały dowodami potwierdzającymi faktyczną możliwość zamieszkiwania w tym lokalu, który jest pomieszczeniem technicznym o cechach niemieszkalnych. Zasadnie organ uznał, że logika i doświadczenie życiowe dają podstawę do przyjęcia, że skarżący zamieszkuje razem ze swoją żoną w lokalu nr [...] przy ul. A w O. (bowiem taki adres wskazuje D. K. w korespondencji z organem meldunkowym - k. 93, 104, 105, 106 akt admin.), a nie w kotłowni, w piwnicy budynku. Powyższe wynika zresztą z zeznań sąsiadów.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze kwestii własności przedmiotowego lokalu i faktu, iż Spółka B wyraziła zgodę na zameldowanie skarżącego w tym pomieszczeniu, wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja dotycząca uchylenia czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały. W powyższym postępowaniu okoliczność, czy skarżący na dzień 6 sierpnia 2009 r. był uprawniony do dysponowania spornym lokalu, nie miała kluczowego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zameldowania go na pobyt stały
Przeprowadzone postępowanie jednoznacznie wykazało, że skarżący nie zamieszkiwał w pomieszczeniu oznaczonym w rejestrze lokali numerem [...] w budynku przy ul. A w O., a zatem dokonana przez organ czynność materialno - techniczna zameldowania go na pobyt stały okazała się nieprawidłowa. Dodać należy, iż z załączonego do akt druku "Zgłoszenia pobytu stałego" (k. 18 akt admin.) wynika, że fakt pobytu skarżącego w lokalu nr [...] potwierdził jego syn - M. K., który - zgodnie z odpisem z KRS dotyczącym Spółki B (k. 78 akt sądowych) jestem jednym ze wspólników tej spółki.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skarżącego dotyczący uniemożliwienia mu wzięcia udziału w postępowaniu, gdy ze względu na stan zdrowia nie mógł brać udziału w przesłuchaniu świadków. Podkreślić należy, że skarżący był każdorazowo prawidłowo zawiadamiany przez organ o zamiarze przeprowadzenia czynności przesłuchania świadków, czy też o planowanych oględzinach lokalu nr [...] i [...] przy ul. A w O. Jak wyżej zaznaczono, skarżący w toku niniejszego postępowania ani razu nie stawił się w organie, jak również nie udostępnił przedmiotowego lokalu w celu dokonania oględzin. Aktywność skarżącego w tym postępowaniu ograniczyła się do składania pisemnych wyjaśnień, jak również do pisemnego informowania organu w przeddzień, lub w dniu zaplanowanych czynności procesowych, o braku możliwości uczestniczenia w tych czynnościach ze względu na stan zdrowia lub wyjazd (pisma skarżącego z dnia: 23.06.2014 r., 26.01.2015 r., 18.02.2015 r., 30.03.2015 r., 11.05.2015 r., 08.06.2015 r. i 08.02.2016 r. - k. 91, 153, 176, 201, 217, 240, 290 akt admin.). Należy podkreślić, iż w pismach informujących organ o braku możliwości stawienia się na wyznaczoną czynność procesową z dnia: 23.06.2014 r., 26.01.2015 r., 18.02.2015 r., 30.03.2015 r., 11.05.2015 r., 08.06.2015 r. skarżący wyłącznie zawiadamiał o swojej nieobecności i prosił o jej usprawiedliwienie. W pismach tych nie została natomiast wyrażona wola strony do uczestniczenia w danej czynności procesowej (przesłuchaniu świadków), jak również brak jest prośby o przesunięcie terminu wyznaczonej czynności organu na inną datę. W piśmie z 23.06.2016 r., zawiadamiającym organ o przyczynie niestawiennictwa skarżącego w organie w tym samym dniu, G. K. jednoznacznie wskazał przy tym, że w związku ze swoim złym samopoczuciem spowodowanym chorobą nie może stawić się na wezwanie w dniu 23.06.2016 r. podobnie jak też w terminach późniejszych. Z załączonych natomiast do pism kopii zwolnień lekarskich wynika, iż choroby skarżącego nie uniemożliwiały mu chodzenia, a zatem nie można przyjąć, aby były one faktyczną przyczyną nieuczestniczenia w czynnościach organu meldunkowego (k. 177 i 202 akt admin.). Powyższe świadczy, zdaniem Sądu, iż skarżący świadomie i celowo nie uczestniczył w czynnościach procesowych organu meldunkowego, co wpłynęło na przedłużenie się tego postępowania m.in. z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia przez organ oględzin lokalu nr [...], a zatem zarzut dotyczący uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w postępowaniu uznać należy za całkowicie bezpodstawny.
Potwierdzeniem powyższego jest również fakt, iż organ odwoławczy także próbował uzgodnić ze skarżącym dogodny dla niego termin na przeprowadzenie oględzin spornego pomieszczenia. W piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący wskazał jako dogodny termin "wizytacji" dzień: 9 lutego 2016 r., jednak w dniu zaproponowanym przez stronę na oględziny lokalu do organu wpłynęło kolejne pismo G. K. z informacją, że nie będzie mógł uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym z powodu choroby (k. 290 akt admin.). W piśmie tym skarżący zaproponował jednocześnie wyznaczenie innego terminu oględzin lokalu np. w pierwszym tygodniu marca 2016 r. Organ nie wyznaczył jednak kolejnego terminu ww. czynności, słusznie uznając, że działania skarżącego w tym zakresie nie świadczą o chęci udostępnienia lokalu w celu przeprowadzenie oględzin, lecz zmierzają do dalszego przedłużania postępowania.
Reasumując należało stwierdzić, iż organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i na jego podstawie zastosował właściwe przepisy ustawy o ewidencji ludności. Brak zamieszkiwania skarżącego w pomieszczeniu oznaczonym w rejestrze lokali numerem [...] w budynku przy ul. A w O. uzasadniał uchylenie czynności materialno - technicznej, w postaci zameldowania na pobyt stały. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło