III SA/Łd 29/08

Dnia 3 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 roku wniosku P. P. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a: odmówić dopuszczenia P. P. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. III SA/Łd 29/08 Uzasadnienie Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W dniu 3 kwietnia 2008 r., w toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi – powołując się na przepis art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. [dalej: ustawa p.p.s.a.]), P. P. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w toczącym się postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku P. P. wskazał na zawartą w dniu 3 kwietnia 2008 r. między nim a stroną skarżącą w niniejszej sprawie – J. R. "umowę o zarządzenie majątkiem wierzytelnościami i zobowiązaniami oraz sprawami w których istnieje interes prawny". Wskazał w związku z tym na treść § 1 pkt 1 wskazanej umowy, który określa przedmiot umowy. Z treści tego postanowienia wynika, że umowa dotyczy "Zarządzania majątkiem – zobowiązaniami, wierzytelnościami i wszelkimi sprawami w których Zleceniodawca ma interes prawny (w tym i w sprawie dotyczącej odzyskania uprawnień do kierowania pojazdem). W oparciu o powyższe P. P. sformułował wniosek o dopuszczenie go do niniejszego postępowania na prawach uczestnika postępowania. W ocenie wnioskodawcy z treści zawartej umowy wynika wprost jego interes prawny w rozpoznawanej sprawie. Do wniosku dołączone zostało także pełnomocnictwo udzielone przez J. R. dla P. P. m.in. do "składania oświadczeń woli przed wszelkimi organami administracji, sądami administracyjnymi, komornikami sądowymi, urzędami i jednostkami dysponującymi danymi osobowymi Dłużnika". Skarżący J. R. przyłączył się do wniosku P. P., natomiast pełnomocnik organu administracji publicznej (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.) oświadczył, że w jego ocenie P. P. nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. i wniosek pozostawił do uznania Sądu (vide protokół rozprawy karta 31 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Należy wskazać że cytowany art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od innych norm prawa regulujących kwestię interesu prawnego jako podstawy skutecznego prowadzenia postępowania w celu wzruszenia określonego aktu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, zgodnie z którym interes prawny można wyprowadzić tylko z konkretnego przepisu prawa materialnego, który odnosi się do uprawnień lub obowiązków danego podmiotu. Oznacza to zatem istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżoną decyzją. Przepis prawa materialnego, który stanowi podstawę do wywodzenia interesu prawnego, musi przewidywać, w odniesieniu do konkretnego podmiotu i stanu faktycznego, możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonych czynności (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2241/98; postanowienie NSA z dnia 12 września 2002 roku, sygn. akt I SA/Lu 368/02). Podstawową więc przesłanką uzasadniającą dopuszczenie wnioskodawcy do udziału w postępowaniu sądowym jest uznanie, że istnieje norma prawa materialnego, z której można wywieść jego interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu. Należy zatem ustalić, czy wnioskodawcy przysługiwała legitymacja materialno-prawna w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, choć nie brał w nim udziału. Interes prawny strony powinien więc wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego, której zastosowanie ma wpływ na sytuację wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Należy przy tym zaznaczyć, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, na podstawie której negatywnie rozpatrzono wniosek J. R. dotyczący uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji, jak i zapadłe orzeczenie Sądu, ma wpływ na sytuację prawną skarżącego, jednakże nie kształtuje bezpośrednio praw i obowiązków P. P. W niniejszej sprawie o istnieniu interesu prawnego rozstrzygają bowiem przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w szczególności dotyczące wydawania i zwrotu oraz przeprowadzania procedury zwrotu posiadanego dokumentu prawa jazdy. Rozpatrując w związku z tym wniosek P. P. w świetle przedmiotowych przepisów Sąd uznał, że wynik toczącego się postępowania sądowego zainicjowanego skargą J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie dotyczy interesu prawnego P. P. W rezultacie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskodawca jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego żądania i w konsekwencji uprawniał go do domagania się stosownych czynności. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje bowiem sama wola czy też subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2003 roku, sygn. akt II SA/Łd 241/2001). Sąd uznał, że P. P. nie może skutecznie wywodzić swojego interesu prawnego z zawartej ze skarżącym J. R. w dniu 3 kwietnia 2008 r. "umowy o zarządzenie majątkiem wierzytelnościami i zobowiązaniami oraz sprawami w których istnieje interes prawny". Umowa ta bowiem stanowi jedynie rodzaj zobowiązania cywilnoprawnego, dotyczący m.in. zarządzania majątkiem skarżącego, a regulowanego przepisami prawa cywilnego, zaś skutki prawne tej umowy nie mogą być utożsamiane z prawem do domagania się przywrócenia uprawnień do posiadania dokumentu prawa jazdy. Takim interesem legitymuje się w rozstrzyganej sprawie skarżący. Stwierdzenie, iż wynik toczącego się postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego P. P. (co najwyżej faktycznego), skutkuje odmową dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym charakterze uczestnika. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. r.a.