III SA/Łd 29/22

WyrokWSA w Łodzi2022-05-06

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w ustawowym terminie, nie informując przy tym strony o możliwości przywrócenia terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19?
Ratio decidendi
Organ rentowy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 9 k.p.a., nie informując strony o konieczności złożenia deklaracji rozliczeniowej w określonym terminie oraz o możliwości przywrócenia tego terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Uchybienie terminu nie przesądza automatycznie o odmowie zwolnienia, a organ powinien był zawiadomić stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił P. M. zwolnienia z opłacenia składek za maj 2020 r. z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Skarżący argumentował, że opóźnienie wynikało z trudności w pracy i braku czasu, a nie ze złej woli. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję ZUS.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Paweł Dańczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2022 roku sprawy ze skargi P. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, ZUS), na podstawie art. 31zq ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm., dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 265 z późn. zm.), odmówił PM (dalej: wnioskodawca, skarżący) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji Zakład podniósł, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres maj 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Ponadto, zgodnie z art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zgodnie zaś z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Brak spełnienia powyższego wymogu ustawowego związanego ze złożeniem deklaracji lub imiennych raportów skutkuje koniecznością odmowy zwolnienia. Złożenie wymaganych prawem dokumentów w terminie wynikającym z ww. przepisu jest bowiem bezwzględnym obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o zwolnienie, chyba że był z tego obowiązku zwolniony. Zakład podał, że z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS wynika, iż deklarację rozliczeniową za maj 2020 r. wnioskodawca złożył do ZUS 2 lipca 2020 r. Jednocześnie nie był płatnikiem, który był zwolniony z ich złożenia do 30 czerwca 2020 r. W związku z powyższym ZUS uznał, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za maj 2020 r. Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca, zwracając się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji o umorzenie składek za maj 2020 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że złożenie deklaracji 2 dni po terminie wynikało z braku możliwości złożenia deklaracji w wymaganym terminie. W okresie tym skarżący pracował całe dnie, przez co nie mógł wyjść z pracy, żeby prawidłowo złożyć dokumenty. Nie wynikało to z celowego niezłożenia deklaracji. Skarżący wyjaśnił, że zamknięcie działalności wynikało również z tego, iż spadły mu zarobki. Zadeklarował, że może przedstawić raporty kasowe, z których jednoznacznie wynika spadek dochodów. Niezłożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni również nie wynikało z niechęci jego złożenia, ale z powodu braku czasu. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 21 sierpnia 2020 r. została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 3 i 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm., dalej: ustawa COVID-19). Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku (tj. 6 kwietnia 2020 r.), na wniosek płatnika składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. Stosownie do treści art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. W myśl art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), dalej u.s.u.s., w art. 47 uregulowana została kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2a u.s.u.s , osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2e u.s.u.s., osoby wymienione w art. 7 opłacające składki wyłącznie za siebie są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7. W rozpoznawanej sprawie organ rozpoznał wniosek skarżącego jako płatnika o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za zatrudnianie osoby ubezpieczonej za maj 2020 r. Bezspornym faktem jest, że deklaracje rozliczeniowe za maj 2020 r. nie zostały złożone przez skarżącego w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Jednocześnie strona nie była zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów za zatrudnionych ubezpieczonych. W art. 47 u.s.u.s. uregulowana została kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. Zgodnie z art. 47 ust. 2b u.s.u.s., z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc zwolnione są jedynie osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, jeżeli do podstawy wymiaru składek w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały kwotę w wysokości najniższej podstawy ich wymiaru i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego. Powyższe oznacza, że z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc nie są zwolnieni płatnicy składek zgłaszający do ubezpieczeń pracowników, tak jak w niniejszej sprawie skarżący. Zaznaczyć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Ze wskazanego przepisu wynika obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W niniejszej sprawie zastosowanie powinien również znaleźć art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ powinien uwzględnić także treść art. 9 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Istotne znaczenie ma w sprawie również art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Oceniając postępowanie prowadzone przez organ rozpoznający wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r., stwierdzić należy, że nie spełnia ono wymogów wynikających z wyżej powołanych przepisów. Należy podkreślić, że celem ustawodawcy wprowadzającego przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwanie trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio nie korzystali. W tych okolicznościach szczególne znaczenie ma wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. W następstwie złożenia przez stronę wniosku z 6 kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym organ, mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie, powinien był udzielić skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia, m.in. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ, kierując się treścią art. 9 k.p.a., powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku brakuje. Tymczasem wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 k.p.a., organ nie poinformował PM, że warunkiem zwolnienia z obowiązku zapłaty składek jest złożenie przez niego deklaracji rozliczeniowej lub raportu miesięcznego za maj 2020 r. w terminie do 30 czerwca 2020 r. Nie poinformował także skarżącego, że w przypadku niezłożenia deklaracji lub raportu za wymieniony miesiąc w terminie do 30 czerwca 2020 r. jego wniosek nie zostanie uwzględniony. Organ rentowy nie wezwał również skarżącego do złożenia wymienionych dokumentów w określonym terminie. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że ZUS podjął starania, aby poinformować skarżącego, iż bez złożenia brakujących dokumentów jej wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Na żadnym etapie postępowania PM nie otrzymał od organu informacji o konieczności przesłania do 30 czerwca 2020 r. deklaracji rozliczeniowej i miesięcznych imiennych raportów za maj 2020 r., od których uzależnione jest zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek. Skoro wniosek strony wpłynął do organu 6 kwietnia 2020 r., to ZUS miał wystarczająco dużo czasu, by dokonać wstępnej oceny wniosku, a następnie udzielić skarżącemu wyczerpujących informacji co do tego, jakie są przesłanki uwzględnienia jego wniosku oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów. Organ rentowy jednak nie udzielił takich informacji PM ani nie wezwał go do złożenia potrzebnych dokumentów, a gdyby to uczynił w rozsądnym terminie, to skarżący mógłby złożyć niezbędne dokumenty przed 30 czerwca 2020 r. W następstwie wpływu wniosku strony organ powinien był zweryfikować, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wniosku, przy czym zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. zobligowany był działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Niewątpliwie organ w niniejszej sprawie tej zasadzie uchybił, co ostatecznie spowodowało negatywne rozpatrzenie wniosku strony. Należy zaznaczyć, że uchybienie terminu, o którym mowa w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 (tzn. 30 czerwca 2020 r.) nie przesądza automatycznie o odmowie zwolnienia skarżącego z obowiązku zapłaty należności składkowych za maj 2020 r. Z dniem 16 grudnia 2020 r. dodano bowiem w ustawie z 2 marca 2020 r. przepis art.15zzzzzn2 następującej treści: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.). Oznacza to, że termin 30 czerwca 2020 r., o którym mowa w art. 31zq ust. 3 może być przywrócony w oparciu o treść przepisu art. 15zzzzzn2. Uchybienia przez wnioskodawcę terminu 30 czerwca 2020 r. nie przesądza zatem automatycznie o odmowie zwolnienia z obowiązku zapłaty należności składkowych. Reasumując, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ rentowy nie pouczył skarżącego w sposób wyczerpujący o warunkach uzyskania zwolnienia z obowiązku zapłaty składek oraz o skutkach niezłożenia deklaracji w wymaganym terminie. Stanowi to naruszenie art. 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1, 79a § 1, 80 i 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ administracji powinien zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. i wyznaczyć mu termin 30 dni do złożenia wniosku o jego przywrócenie. W zależności od tego, czy taki wniosek zostanie złożony i jaka będzie jego treść należy podjąć dalsze czynności procesowe. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać jego wnikliwej analizy, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. ab/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło