III SA/Łd 291/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-07-12
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wszystkich niezbędnych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów. Brak wykazania trudnej sytuacji materialnej uniemożliwia przyznanie pomocy, która jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być udzielana tylko w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podała, że jej jedynym dochodem jest wynagrodzenie z umowy o pracę, zawarła umowę rozdzielności majątkowej z mężem, którego wynagrodzenie podlega zajęciu komorniczemu, a w gospodarstwie domowym mieszka ciężko chora matka. Mimo wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jej stan majątkowy i dochody, skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji, a jedynie uiściła wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy E. K. w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 291/10
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. E. K. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi strona wniosła o przyznanie prawa pomocy, przedkładając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jedyne jej źródło dochodu stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, z mężem zawarła umowę rozdzielności majątkowej, a ponadto – jak wskazała – wynagrodzenie jej męża podlega zajęciu komorniczemu. Podniosła także, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jej ciężko chora matka, wymagająca stałej opieki. Wskazała także na średnie miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, określając je na kwotę 3.072 zł. W związku z powyższymi ustaleniami stwierdziła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w szczególności kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem R. K., synem A. K. oraz matką Z. W. Na dochody gospodarstwa domowego skarżącej składają się: wynagrodzenie skarżącej z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.508 zł brutto, wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę męża skarżącej w wysokości 2.100 zł brutto oraz emerytura matki skarżącej w kwocie 925,66 zł brutto. Odnośnie informacji o posiadanym majątku wskazała, że jest właścicielką domu o powierzchni 135 m2. Wskazała także, że posiada samochód osobowy o szacunkowej wartości ok. 8.000 zł, nie precyzując jednakże jego marki i rocznika produkcji.
W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano: poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego za 2009 rok skarżącej i jej męża lub odpowiednio stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tych roku dochodów; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich trzech miesięcy; złożenia zaświadczeń od pracodawców o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia skarżącej i jej męża, z wyszczególnieniem wysokości faktycznie potrącanych kwot z tytułu zajęcia komorniczego (na który to fakt wskazywała skarżąca, stwierdzając, iż potrącania pochłaniają istotną część dochodu rodziny); sprecyzowania informacji o wskazywanych we wniosku kosztach utrzymania (wyliczonych przez skarżącą na ponad 3.000 zł), poprzez precyzyjne wskazanie jakie wydatki na utrzymanie i w jakiej wysokości skarżącą zaliczyła do ogólnej kwoty wydatków.
Wezwanie to zostało skarżącej doręczone w dniu 17 czerwca 2010 r.
W dniu 1 lipca 2010 r. skarżąca przesłała pismo, w którym poinformowała, iż w związku z zarządzeniem do uiszczenia wpisu sądowego i wezwaniem referendarza sądowego do udzielenia dodatkowych informacji dokonała uiszczenia wpisu od skargi.
Skarżąca nie udzielił natomiast odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie referendarza do udzielenia informacji mimo upływu wskazanego w wezwaniu 14-dniowego terminu na odpowiedź. Skarżąca została pouczona, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przekazała wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazała także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawiła żadnych informacji, tj. poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych swoich i męża za 2009 rok lub odpowiedniego zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; nie przedłożyła żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, zaświadczeń od pracodawców o wysokości dochodów osiąganych przez skarżącą i jej męża, a także informacji o wskazywanych we wniosku kosztach utrzymania, poprzez precyzyjne wskazanie jakie wydatki na utrzymanie iw jakiej wysokości skarżącą zaliczyła do ogólnej kwoty wydatków, wobec faktu, iż określiła je na kwotę ok. 3.000 zł. Informacje te, w szczególności dotyczące zeznań podatkowych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych, czy zaświadczenia o wysokości osiąganych dochodów mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącej, a tym samym jej możliwości płatniczych. Istotne byłyby też informacje, potwierdzenie i uprawdopodobnienie faktu ponoszenia wysokich kosztów bieżącego utrzymania. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony.
W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącą na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych.
W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło