III SA/Łd 295/04

WyrokWSA w Łodzi2005-10-18

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wolę strony w przedmiocie wszczęcia postępowania, gdy strona złożyła pismo o treści "wznowienie postępowania o przyznanie zasiłku przedemerytalnego", a organy rozpoznały je jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, w sytuacji wątpliwości co do treści żądania strony, mają obowiązek podjąć czynności wyjaśniające, w tym pouczyć stronę zgodnie z art. 9 KPA, aby ustalić jej rzeczywistą wolę. Rozpoznanie sprawy w oparciu o błędnie zinterpretowane żądanie strony stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. uzyskał status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie złożył pismo, w którym wnioskował o "wznowienie postępowania o przyznanie zasiłku przedemerytalnego". Organy administracji rozpoznały to pismo jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, odmawiając uchylenia wcześniejszej decyzji. Skarżący odwołał się, domagając się przyznania zasiłku przedemerytalnego i zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i postanowienie Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 roku sprawy ze skargi J.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji orzekającej o uznaniu za osobę bezrobotną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] Nr [...] oraz postanowienie Starosty [...] z [...] Nr [...], 2. przyznaje adwokatowi J.S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. A 115 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu J.M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J.S. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 23, 24 ust 3, art. 25 ust 1 pkt 2, art. 6 c ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu po rozpatrzeniu odwołania J.M. z dnia 20 listopada 2003 roku od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] orzekającej o uznaniu J.M. za osobę bezrobotną z dniem 30 lipca 2002 roku i przyznającą prawo do zasiłku od dnia 7 sierpnia 2002 roku, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], przyznał J.M. status osoby bezrobotnej od dnia 30 lipca 2002 roku oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % zasiłku podstawowego, określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od dnia 7 sierpnia 2002 roku do dnia 6 sierpnia 2003 roku w wysokości 572, 10 zł. W dniu 24 czerwca 2003 roku J.M. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo, w którym wniósł o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Do pisma dołączył świadectwo pracy, dokumentujące zatrudnienie w A. Uznając, powyższe pismo za wniosek o wznowienie postępowania, Starosta [...], postanowieniem z dnia [...] nr [...], wznowił postępowanie w sprawie przyznania J.M. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] nr [...], Starosta [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...] oraz odmówił przyznania J.M. zasiłku przedemerytalnego. Od powyższej decyzji J.M. odwołał się do Wojewody [...], żądając przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wydaną w dniu [...] decyzją nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność ustalenia czy złożone przez J.M. w dniu 24 czerwca 2003 roku pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, czy też jest wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, który powinien być rozpatrzony w zwykłym trybie. Na podstawie oświadczeń J.M. z dnia 15 października 2003 roku, z dnia 24 października 2003 roku i z dnia 5 listopada 2003 roku, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...], wznowił postępowanie w sprawie przyznania J.M. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego, zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...], wydaną w dniu [...] decyzją nr [...] odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Od powyższej decyzji J.M. odwołał się wnosząc o uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...], uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] oraz o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. J.M. podniósł, iż na dzień rejestracji tj. 30 lipca 2002 roku spełniał warunki przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, wymienione w art. 37 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ posiadał 30 letni staż pracy, w tym ponad 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych. Podkreślił, że już od października 2001 roku występował o zasiłek przedemerytalny i złożone przez niego w dniu 24 czerwca 2003 roku pismo stanowi kontynuację starań o przyznanie tego świadczenia. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się, łącznie przez okres co najmniej 365 dni m. in. był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Do 365 dni zalicza się również przypadające po ustaniu zatrudnienia okresy pobierania zasiłku chorobowego. W analizowanym okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. tj. od dnia 29 stycznia 2001 roku do dnia 29 lipca 2002 roku J.M. był zatrudniony i pobierał zasiłek chorobowy przez 547 dni. Zważając, iż J.M. spełniał warunki wymienione w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzyskał on prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek przyznano na okres 12 miesięcy, stosownie do treści przepisów art. 25 ust. 1 pkt. 2 w powołanej ustawy. Na podstawie przepisów art. 24 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustalono, iż wysokość zasiłku powinna wynosić 120 % zasiłku podstawowego. W myśl powyższych przepisów bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w ust. 1. Zważając, iż J.M. w dacie rejestracji tj. 30 lipca 2002 roku legitymował się stażem pracy 30 lat 2 miesiące i 6 dni, uzyskał zasiłek w wysokości 120 % zasiłku podstawowego. Przedłożenie przez J.M. w dniu 24 czerwca 2003 roku kolejnego świadectwa pracy nie ma wpływu na jego uprawnienia do zasiłku, bowiem skarżący otrzymał zasiłek dla bezrobotnych w maksymalnej wysokości. W związku z opisanym stanem faktycznym i prawnym, zaskarżona decyzja Starosty [...] z dnia [...], odmawiająca uchylenia decyzji z dnia [...] jest w ocenie organu odwoławczego, zgodna z prawem. Organ odwoławczy nie może rozpatrzyć kwestii uprawnień J.M. do zasiłku przedemerytalnego, gdyż w tym przedmiocie nie została wydana do chwili obecnej decyzja. Zasiłek dla bezrobotnych i zasiłek przedemerytalny stanowią dwa różne świadczenia, przyznawane na podstawie odrębnych przepisów i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie jest równoznaczne z odmową przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W myśl przepisów art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 roku art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /.../ (Dz. U. Nr 154 z 2001 r., poz. 1793 ), art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2003 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty /Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65/ prawo do zasiłku przedemerytalnego jest przyznawane na wniosek osoby ubiegającej się o to świadczenie. Zważając na niejednoznaczną treść składanych przez J.M. pism - organ I instancji winien wyjaśnić czy skarżący wnosi o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, z jaką datą i w zależności od dokonanych ustaleń wydać odpowiednią decyzję w tej sprawie. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w dniu 24 lutego 2004 roku J.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 6, 7 i 10 K.p.a. poprzez nieustosunkowaniu się organ odwoławczy do wszystkich zarzutów istotnych dla sprawy zgłaszanych przez stronę w toku postępowania, oparcie rozstrzygnięcia o niepełny materiał dowodowy i jego dowolną i niepełną ocenę, oraz naruszenie prawa materialnego tj. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w części dotyczącej przyznawania zasiłku przedemerytalnego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu [...] rozstrzygnął o braku prawa J.M. do zasiłku przedemerytalnego. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący poparł skargę i wyjaśnił, iż występując z wnioskiem z dnia 24 czerwca 2003 r, w którym stwierdził, że wnosi o wznowienie postępowania o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, nie wnosił o wznowienie postępowania w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Występując z tym pismem w rzeczywistości chciał aby organ kontynuował swoje działania w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. Starania te skarżący rozpoczął w 2001 r, a organ nie wydał jeszcze decyzji w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna . Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], przyznał skarżącemu J.M. status osoby bezrobotnej od dnia 30 lipca 2002 roku oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % zasiłku podstawowego, określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od dnia 7 sierpnia 2002 roku do dnia 6 sierpnia 2003 roku w wysokości 572, 10 zł. W obrocie prawnym zatem istniała ostateczna decyzja administracyjna wydana przez organ I instancji w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z akt administracyjnych wynika również, iż dniu 24 czerwca 2003 roku J.M. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo w którym wnosił o - cyt: "wznowienie postępowania o przyznanie zasiłku przedemerytalnego " . Organ I instancji został prawidłowo pouczony przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] o tym, iż zasiłek dla bezrobotnych i zasiłek przedemerytalny to dwa odrębne świadczenia przyznawane na odrębnych zasadach, oraz zobowiązany do ustalenia, czy pismo skarżącego jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, czy też wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w trybie zwykłym, gdyż z akt nie wynikało, aby organ prowadził postępowanie w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. W trakcie tych ustaleń skarżący wyraźnie w piśmie z dnia 5 listopada 2003 r wyjaśnił, iż jego wniosek z dnia 24 czerwca 2003 r jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. W tym miejscu wskazać należy, iż z korespondencji pomiędzy organem a skarżącym wynika, że skarżący nie odróżnia postępowania prowadzonego w trybie zwykłym od postępowania w trybie nadzwyczajnym. W tej sytuacji, aby ustalić rzeczywistą wolę strony organ winien pouczyć skarżącego w trybie art. 9 kpa o tym, iż zgodnie z art. 145 postępowanie wznawia się jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Skarżący nie twierdzi bowiem, iż w sprawie zasiłku przedemerytalnego została wydana decyzja, a jedynie, iż czynił starania od 2001 r. aby uzyskać prawo do zasiłku przedemerytalnego. Wynikało z tego, iż prawdopodobnie wolą skarżącego było kontynuowanie i rozpatrzenie przez organ jego starań w tym przedmiocie. Nie było natomiast wolą skarżącego wznowienie postępowania w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych i nigdy skarżący w żadnym ze swoich pism nie składał takiego oświadczenia. Powyższe wynika także z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto , iż w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania (wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r sygn. akt IV SA 1091/99 ( nie publikowany ). W tej sytuacji stwierdzić należy, iż zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i 77§ 1 kpa są zasadne, gdyż organy administracji orzekały bez ustalenia woli strony dotyczącej przedmiotu postępowania. Nadto zdaniem Sądu w tym składzie organy administracji naruszyły art. 9 kpa, gdyż nie poinformowały skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 19 pkt.1 i § 18 ust.1 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi J.S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło