III SA/Łd 296/09

Dnia 20 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi M. K. i A. W. na czynności Starosty [...] w przedmiocie pobrania opłat za wydanie kart pojazdu oraz odmowy zwrotu opłat postanawia: odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2009 roku wspólnicy spółki cywilnej "A" A. W. i M. K. zwrócili się do Starostwa Powiatowego w Ł. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zarejestrowanie pojazdów na wnioskodawców od 2003 roku do 2007 roku. W zaświadczeniu z dnia [...] roku Starostwo Powiatowe w Ł. potwierdziło, że według informatycznej bazy pojazdów zarejestrowano na M. K i A. W. wymienione w nim pojazdy. Pismem z dnia 29 stycznia 2009 roku strona skarżąca wezwała organ do zwrotu kwoty 46 750 złotych za wydanie kart pojazdów. W piśmie z dnia 25 marca 2009 roku (wpływ do organu: 3 kwietnia 2009 r.) wspólnicy Spółki cywilnej "A" na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwali Starostę Ł. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na pobraniu od nich opłat za wydanie kart pojazdów sprowadzonych z Unii Europejskiej po 1 maja 2004 roku. Skarżący wskazali, że nie otrzymali odpowiedzi na ich pismo z dnia 29 stycznia 2009 roku wzywające do zwrotu kwoty 46 750 złotych. Podkreślili, że pobrane opłaty za wydanie kart pojazdów stanowiły czynności materialno-techniczne, których uchylenia się domagają poprzez żądanie zwrotu. Do pisma załączono wykaz pojazdów. W odpowiedzi z dnia 29 kwietnia 2009 roku Starosta Ł. wskazał, że żądanie skarżących jest nieuzasadnione, a ponadto spóźnione. Organ administracji powołał się na art. 52 § 2 i § 3 p.p.s.a., wskazując, że wniosek o zwrot opłaty powinien być wniesiony w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Organ wskazał, że za taką datę uznać można datę ogłoszenia tj. 30 stycznia 2006 roku lub wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego nr U6/2004 z dnia 17 stycznia 2006 roku w sprawie kwestionowania wysokości opłat za wydanie karty pojazdu. Kwestia ta została uregulowana wcześniej tj. dnia 15 kwietnia 2006 roku po wejsciu w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W skardze z dnia 19 maja 2009 roku skarżący wnieśli o uchylenie czynności materialno-technicznych Starosty Ł. dotyczących pobrania opłat za wydanie kart pojazdów wskazane w załączniku do skargi oraz o stwierdzenie uprawnienia skarżących do otrzymania zwrotu opłat za wydanie kart pojazdów we wskazanych pozycjach po 425 złotych za każdą kartę. Skarżący powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku (U6/04), wskazując, że pobieranie opłat w wysokości 500 złotych za wydanie karty pojazdu poza sprzecznością z Konstytucją naruszało również art. 90 TWE. Podkreślili również naruszenie przepisu art. 23 i art. 25 TWE, bowiem przepisy te zakazują nakładania na towary pochodzące z innych państw wspólnoty między innymi podatków i opłat wewnętrznych wyższych od takich, jakim podlegają te same produkty krajowe. W odpowiedzi na skargę Starosta Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 16 listopada 2009 roku pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na upływ terminu do jej złożenia wskazanego w art. 52 § 2 i § 3 i art. 53 § 2. Jednocześnie wskazano, że Starosta Ł. nie udzielił odpowiedzi na pismo skarżących z dnia 29 stycznia 2009 roku. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2009 roku strona skarżąca cofnęła skargę w zakresie dotyczącym trzynastu pojazdów o numerach rejestracyjnych wskazanych w piśmie oraz wniosła o umorzenie postępowania w tym zakresie. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 roku pełnomocnik skarżących poparł skargę oraz wskazał, że 14-dniowy termin z art. 52 § 3 p.p.s.a. jest zachowany, bowiem pokrywa się z 30-dniowym terminem do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę na czynność uznać należy za dopuszczalną, jeżeli spełnione zostaną przesłanki wynikające z przepisu art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 52 powołanej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Treść § 3 art. 52 p.p.s.a wskazuje, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie zaś z § 2 art. 53 p.p.s.a. - w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W przedmiotowym postępowaniu skarżący nie odróżniają czynności pobrania opłaty od czynności odmowy zwrotu opłaty używając tych pojęć zamiennie. W związku z powyższym Sąd przyjął, że strona skarżąca skarży obydwie te czynności. Rozważenia zatem wymaga przede wszystkim kwestia dopuszczalności skargi na obie te czynności, a zwłaszcza dochowania przez skarżących warunków wynikających z treści art. 52 i art. 53 p.p.s.a. obowiązujących stronę skarżącą zamierzającą wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dopuszczalność drogi administracyjnej w tej sprawie została potwierdzona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/2007 (publ. CBOIS). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w niej, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sadu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy zatem również przyjąć, iż skarga do sądu przysługuje również na czynność odmowy zwrotu tej opłaty. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dopuszczalna jest również możliwość dochodzenia roszczenia o zapłatę opartego na nienależnym świadczeniu na drodze procesu cywilnego przed sądami powszechnymi (por. uchwała SN z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/2007, OSNC 2008/7-8 poz. 72). W związku z tym sposób dochodzenia od organu zwrotu części uiszczonej opłaty za kartę pojazdu zależy od wyboru strony. Skarżący wybrali możliwość dochodzenia tego zwrotu na drodze administracyjnej. Ich skarga została bowiem wniesiona w oparciu o art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. Wynika z niego, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skarżący, aby spełnić wymagane przesłanki, powinni zażądać zwrotu nienależnie pobranej kwoty, następnie w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpowiedzi negatywnej wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa i w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi skierować sprawę do sądu albo w przypadku, gdy organ nie udzieli odpowiedzi – w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa - wnieść skargę do sądu. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że skarżący w piśmie z dnia 29 stycznia 2009 roku zażądali od organu administracji zwrotu kwoty 46 750 złotych. Starosta Ł. nie udzielił odpowiedzi na to pismo. Następnie pismem z dnia 25 marca 2009 roku wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i otrzymali odpowiedź organu administracji w piśmie z dnia 29 kwietnia 2009 roku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono w dniu 19 maja 2009 roku. W przedmiotowym postępowaniu Sąd doszedł do przekonania, że na podstawie ustalonego stanu faktycznego należy rozważyć trzy sytuacje dotyczące zastosowania przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie terminów wniesienia skargi. W przypadku uznania, że skarżący wnieśli skargę na czynność pobrania opłaty : 1/ gdyby przyjąć, że wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa było pismo skarżących z dnia 29 stycznia 2009 roku to termin wniesienia skargi do WSA upłynął w dniu 31 marca 2009 roku. Skarga została wniesiona w dniu 19 maja 2009 roku, czyli po upływie terminu wynikającego z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. 2/ jeżeli przyjąć, że wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa było pismo skarżących z dnia 25 marca 2009 roku, stwierdzić należy, że w takim przypadku skarżący nie dochowali 14-dniowego terminu wynikającego z treści art. 52 § 3 p.p.s.a.- gdyż w dacie 29 stycznia 2009 roku skierowali żądanie zwrotu opłaty. W takim przypadku strona skarżąca uchybiła 14-dniowemu terminowi, bowiem mogła dowiedzieć się o przysługującym jej uprawnieniu do żądania zwrotu opłat z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku sygn. akt U 6/04 ( opublikowany w Dz. U z dnia 30 stycznia 2006 r. nr 15 poz. 119). W przypadku uznania, iż skarżący wnieśli skargę na czynność odmowy zwrotu pobranej opłaty należałoby uznać, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 25 marca 2009 roku jest żądaniem zwrotu nadpłaconej kwoty, a odpowiedź organu z dnia 29 kwietnia 2009 roku jest odmową zwrotu. Przyjąć zatem konsekwentnie należałoby, iż strona skarżąca w takiej sytuacji nie spełniła przesłanki wynikającej z treści art. 52 § 2 p.p.s.a., gdyż de facto nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie mogło być dokonane wcześniej niż zaskarżona czynność odmowy zwrotu opłaty. Oceniając zatem formalnoprawne przesłanki dopuszczalności skargi na obie te czynności stwierdzić należy, że skarżący nie spełnili wszystkich przesłanek wynikających z treści art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. D.T.