III SA/Łd 299/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych postanawia: 1. otworzyć zamkniętą rozprawę; 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. W dniu 15 kwietnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystawił wobec M. W. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r., który skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w celu przymusowego wykonania obowiązku podatkowego. W toku prowadzonego postępowania na podstawie wymienionego tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w Nordea Bank Polska S.A. Oddział B. (zawiadomieniem z dnia [...], Nr [...]), oraz wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2003 w Urzędzie Skarbowym w R. –(zawiadomieniem z dnia [...], Nr [...]). W dniu 6 października 2011r. M. W. złożyła wniosek o zwrot ,na podstawie art. 64c § 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami i potrącenie tejże wierzytelności z istniejących zaległości podatkowej powstałych w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia [...], nr [...]. Podniosła, iż decyzją z dnia 23 września 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...], określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2003r. Postanowieniem Nr [...] na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 64c § 3 dokonał zwrotu na rzecz M. W. nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych w kwocie 2.693,90zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 2.415,94 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wskazał, że prowadzone wobec M. W. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 kwietnia 2004 r. nr [...] zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił natomiast decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r., będącą podstawą wystawienia ww. tytułu wykonawczego. W związku z czym uzasadniony jest zwrot nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie pełnomocnik M. W. wniósł zażalenie W uzasadnieniu podniesiono, iż sentencja zaskarżonego postanowienia nie odpowiada jego uzasadnieniu. W sentencji wskazano bowiem, że dokonuje się zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami ustawowymi, natomiast zgodnie z uzasadnieniem ww. rozstrzygnięcia kwota nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych została zajęta na poczet zaległości podatkowej dochodzonej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 kwietnia 2004 r. nr [...]. W ocenie pełnomocnika powyższa "sprzeczność" wprowadza stronę w błąd. Ponadto pełnomocnik podniósł, iż działanie organu egzekucyjnego polegające na zajęciu wierzytelności z tytułu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych jest bezprawne. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości wydawania orzeczeń w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych. W art. 64c § 3 tej ustawy, ustawodawca jako podstawę do dokonania zwrotu przedmiotowych kosztów zobowiązanemu wskazał formę czynności materialno-technicznej, nie zaś postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 64c § 7 i 8 ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w przedmiocie kosztów na żądanie zobowiązanego, a żądanie to nie podlega rozpatrzeniu, jeśli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku, zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, liczonych od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa użyte w art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyrażenie "postanowienie w sprawie kosztów" należy rozumieć w ten sposób, że może ono dotyczyć zarówno wysokości tych kosztów, jak i zasady ich ponoszenia, w szczególności, gdy obciążają one wierzyciela. To właśnie w postępowaniu "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinny być rozstrzygane szczególne okoliczności przewidziane w art. 64c § 3 lub § 4 ww. ustawy, decydujące o rozdziale tych kosztów. Ewentualna konieczność zwrotu kosztów może powstać już jako następstwo wykonania tego postanowienia w formie czynności materialno-technicznej. W związku z powyższym organ uznał, iż uzasadnionym jest zwrot zobowiązanej kwoty nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych i obciążenie nimi wierzyciela. Wynikający zaś z dyspozycji przepisu art.64c § 3 ustawy obowiązek organu egzekucyjnego wobec zobowiązanej ograniczał się jedynie do czynności materialno-technicznej, polegającej na zwrocie nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Nie było natomiast podstaw do wydawania postanowienia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 64c § 3 w zw. z art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ zupełnie pominął wniosek z dnia 6.10.2011r, którego podstawę stanowił art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza, że organ egzekucyjny powinien w pierwszej kolejności wydać postanowienie o wysokości kosztów egzekucyjnych, a następnie orzec w formie postanowienia o ich zwrocie. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy jest w ocenie pełnomocnika bezpodstawne. Pozbawia stronę możliwości dochodzenia swych roszczeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyło się postępowanie w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji o zwrocie nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych i umorzenia postępowania. (sygn. akt III SA/Łd 125/12). Zasadniczym problemem w obecnej sprawie jak i w sprawie sygn. akt III SA/Łd 125/12 jest kwestia w jakiej formie prawnej winien zostać rozstrzygnięty wniosek strony o zwrot niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych a mianowicie czy winno być wydane postanowienie w tej kwestii czy też rozstrzygnięcie wniosku winno nastąpić w drodze czynności materialno – technicznej. W wyroku w sprawie III SA/Łd 125/12 z dnia 30 kwietnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę i stanął na stanowisku, że w sytuacji gdy strona zgłasza wniosek o zwrot niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych to rozstrzygnięcie tego wniosku winno nastąpić przez wydanie postanowienia. W dniu 20 czerwca 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł skargę kasacyjną od wyroku z 30 kwietnia 2012r. Stanowisko jakie zajmie Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie będzie miało zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W rozpoznawanej sprawie występuje bowiem ten sam problem co w sprawie III SA/Łd 125/12. W orzecznictwie sądów administracyjnych problem ten budzi wątpliwości. Mając na uwadze konieczność zapewnienia jednolitej linii orzeczniczej celowym jest aby rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wydane zostało po zakończeniu postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie III SA/Łd 125/12. Uznając, iż spełnione zostały przesłanki określone w art.125 § 1 pkt.1 p.p.s.a sąd zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie III SA/Łd 125/12. a.ł.