III SA/Łd 3/12

Dnia 30 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 3/12 w sprawie ze skargi W. Z. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2011 roku, sygn. akt III SA/Łd 284/11 w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 3/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi W. Z.o o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2011 roku, sygn. akt III SA/Łd 284/11, oddalił skargę o wznowienie postępowania. Powyższy wyrok został wydany na rozprawie, która odbyła się w dniu 21 marca 2012 roku. W dniu 29 marca 2012 roku skarżący osobiście złożył do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 marca 2012 roku i doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Ponadto wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z uwagi na uchybienie terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. 270), odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi oddalił wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Odpisy powyższych postanowień wraz z uzasadnieniem zostały skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2012 roku. W dniu 23 kwietnia 2012 roku do akt sprawy wpłynęło zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu do reprezentowania skarżącego w osobie adwokat M. K.-M. W piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2012 roku skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2011 roku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż występując przed Sądem bez pomocy prawnej błędnie przyjął, iż termin siedmiu dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku obejmuje tylko dni robocze, w których pracuje Kancelaria i Biuro Podawcze Sądu. Wnosząc o pozytywne rozpatrzenie wniosku wskazał, iż przyznana pomoc prawna poprzez ustanowienie adwokata z urzędu na pewno wykluczy podobne błędy z jego strony w przyszłości. Zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2012 roku sędzia sprawozdawca wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku braków formalnych wniosku przez wskazanie daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 17 maja 2012 roku do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego, w którym wskazał, iż w dniu 19 kwietnia 2012 roku skarżący otrzymał odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, natomiast w dniu 25 kwietnia 2012 roku złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym, bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu, Sąd doszedł do wniosku, że strona nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Za uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu nie mogą być bowiem uznane twierdzenia skarżącego o tym, że występował przed Sądem bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co spowodowało, że błędnie zrozumiał treść pouczenia i działał w przekonaniu, iż termin siedmiu dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku obejmuje tylko dni robocze, w których pracuje Kancelaria i Biuro Podawcze Sądu. Zdaniem Sądu podniesione przez skarżącego argumenty nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie istotne jest, że z akt sprawy wynika, że skarżący został zawiadomiony o terminie rozprawy, w którym to zawiadomieniu znajdowało się również pouczenie o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (k nr 21 akt sądowych). W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został w sposób jednoznaczny pouczony, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Ponadto skarżący był obecny na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. i na ogłoszeniu w tym dniu wyroku. Po ogłoszeniu wyroku W. Z. został pouczony o terminie i sposobie zaskarżenia orzeczenia, w tym także o tym, w jakim terminie należy złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. Mając powyższe na uwadze, należy zatem stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 marca 2012r. jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. Występowanie przed Sądem bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji gdy skarżący posiada pełną zdolność do czynności prawnych (z akt sprawy nie wynika również aby skarżący cierpiał na schorzenia, które wpływałyby na dokonywane przez niego czynności, bądź ograniczałyby postrzeganie rzeczywistości) i niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z pouczeniem nie stanowią okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na podstawie art. 86 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. a.ł.