III SA/Łd 301/09

WyrokWSA w Łodzi2009-09-16

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, uznając częściowo zasadność odwołania strony, może samodzielnie zmienić swoją decyzję w trybie autokontroli (art. 132 § 1 Kpa.), czy też powinien przekazać sprawę organowi odwoławczemu?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, który wydał decyzję, może samodzielnie zmienić lub uchylić swoją decyzję w trybie autokontroli (art. 132 § 1 Kpa.) tylko wtedy, gdy uzna, że odwołanie strony zasługuje w całości na uwzględnienie. W przypadku, gdy organ uzna odwołanie jedynie częściowo za zasadne, nie jest uprawniony do zmiany lub uchylenia swojej decyzji w tym trybie, lecz jest zobowiązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy jest dopuszczalne, gdy postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Starosta R. wydał decyzję przyznającą D. P. status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku. Następnie, w trybie autokontroli, zmienił własną decyzję, przyznając zasiłek w wyższej wysokości. Wojewoda Łódzki uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając, że Starosta naruszył art. 132 § 1 Kpa., ponieważ odwołanie D. P. nie zasługiwało w całości na uwzględnienie. D. P. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, wskazując na swoją trudną sytuację życiową i rodzinną. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę III SA/Łd 301/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.)- zwanej dalej kpa.; art. 9 ust. 1 pkt 14 lit b/, art. 72 ust. 3, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) Starosta R. orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia [...] przyznającej D. P.status osoby bezrobotnej od dnia 31 grudnia 2008 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 stycznia 2009 r. w wysokości 100 % podstawowej wysokości zasiłku , na okres sześciu miesięcy w ten sposób, że przyznał D. P. status osoby bezrobotnej od dnia 31 grudnia 2008 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 stycznia 2009 r. w wysokości 120 % podstawowej wysokości zasiłku, na okres sześciu miesięcy. Od powyższej decyzji D. P. wniosła odwołanie do Wojewody Łódzkiego. W ocenie skarżącej jej trudna sytuacja życiowa uzasadnia przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na dłuższy niż sześciomiesięczny okres. Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 i art. 132 Kpa; art. 10 ust. 7 pkt 2 ;art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1 -3 , art. 73 ust 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylił w całości zaskarżoną decyzją i umorzył podstępowanie pierwszej instancji. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, iż decyzją z dnia [...] Starosta R. przyznał D. P. status osoby bezrobotnej z dniem 31 grudnia 2008 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 stycznia 2009 r., w wysokości 100 % podstawowej wysokości zasiłku, na okres 6 miesięcy. W odwołaniu od tej decyzji D. P. wniosła o zwiększenie kwoty przyznanego zasiłku oraz o wydłużenie okresu jego wypłacania. Decyzją z dnia [...]Starosta R. działając na podstawie art. 132 § 1 Kpa. zmienił decyzję własną z dnia [...] r. , w zakresie wysokości wypłacanego świadczenia. W pozostałym zakresie decyzja nie została zmieniona. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem art. 132 § 1 Kpa. W myśl tego przepisu, jeśli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydal decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Wydając decyzję z dnia 25 lutego 2009 r. organ I instancji nie uwzględniając w całości żądania strony, naruszył zasady samokontroli wskazane w powołanym art. 132 Kpa. Natomiast stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w ocenie organu odwoławczego pozwalał uznać, iż dalsze prowadzenie sprawy przez organ I instancji jest bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.P. wskazała na swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną. Podniosła, iż z uwagi na zaistniałe okoliczności została pozbawiona możliwości normalnej egzystencji, dostępu do świadczeń zdrowotnych, jak również nie jest w stanie zapewnić bytu swoim dzieciom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.). Stosownie do treści art. 132 § 1 Kpa. jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej , który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Powołany powyżej przepis normuje tzw. instytucję autokontroli, która pozwala organom administracji publicznej na uwzględnienie w całości odwołania strony wniesionego od decyzji wydanych przez te organy, bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Przy czym przez uwzględnienie odwołania w całości należy rozumieć sytuację w której organ administracji uchyla zakwestionowaną decyzję lub zmienia ją zgodnie z żądaniem strony zawartym w odwołaniu. Natomiast w przypadku gdy organ, który wydał zaskarżoną decyzję uzna, że odwołanie strony tylko w części zasługuje na odwołanie , nie może zmienić lub uchylić swej decyzji w trybie art. 132 Kpa., lecz jest zobowiązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Częściowa zmiana decyzji , od której strona wniosła odwołanie zaskarżając ją w całości, nie mieści się bowiem w uprawnieniach określonych w tym przepisie i stanowi naruszenie właściwości organu odwoławczego. W przedmiotowej sprawie D. P. odwołując się od decyzji Starosty R. z dnia . r. zakwestionowała zarówno wysokość przyznanego zasiłku, jak i okres na jaki został on przyznany. Starosta R. uznając zasadność żądań skarżącej jedynie co do wysokości przyznanego zasiłku nie był więc uprawniony do zmiany zaskarżonej decyzji w trybie powołanego art. 132 § 1 Kpa. Był natomiast zobowiązany do nadania właściwego biegu odwołaniu z dnia [...] r. i jego przekazania wraz z aktami sprawy do Wojewody Ł. jako organu odwoławczego. W odniesieniu do umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego wskazać należy, iż stosownie do treści art. 138 Kpa. organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 Kpa., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami bezprzedmiotowością postępowania. O bezprzedmiotowości postępowania możemy mówić między innymi w sytuacji, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy, bądź gdy organ I instancji wydał decyzję w sprawie , w której nie jest właściwy. (por. wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 2437/97, publ. LexPolonica 350262; wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 17 maja 1995 r., sygn. akt SA/Ł 2330/94, publ. LexPolonica328936; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 824/2005, publ. LexPolonica 1904325). W ocenie Sądu Starosta R.uznając jedynie w części za zasadne zarzuty odwołania nie miał podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania wniosku w trybie autokontroli , o której mowa w ar. 132 Kpa. Nie był też organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Na marginesie należy wskazać, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje nieostateczna decyzja Starosty R. z dnia [...] r. , na mocy której skarżącej przyznano status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100% podstawowej wysokości zasiłku na okres 6 miesięcy. Następstwem wydania przez Wojewodę Ł. zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. było prawidłowe nadanie biegu odwołaniu skarżącej od decyzji Starosty R. z dnia [...]r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. TP.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło