III SA/Łd 302/14

Dnia 2 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł., obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od listopada 2006 r. do grudnia 2007 r. postanawia: zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz J. J. kwotę 1.477,- (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł., obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od listopada 2006 r. do grudnia 2007 r. 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]., nr [...] w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. i określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., nr [...] w części określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za listopad 2006r.; 2. w pozostałej części oddalił skargę; 3. orzekł, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnia się niniejszego wyroku; 4. zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz J. J. kwotę 1 460,- złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania. W wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych stron Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. I GSK 791/15 uchylił powyższy wyrok w punkcie 4 i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, oddalił skargę kasacyjną J. J. w pozostałym zakresie, oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w Ł.. W uzasadnieniu NSA wskazał, że uwzględnił skargę kasacyjną podatnika w części dotyczącej zasądzonych przez Sąd I instancji na jego rzecz kosztów postępowania w wysokości 1.460 zł. Miarkowanie kosztów na podstawie art. 206 p.p.s.a. jest uprawnione, jeśli zachodzi przesłanka do ich pomniejszenia, lecz nie może być dowolne. Aby takie nie było, Sąd I instancji zobowiązany jest do uzasadnienia zasądzonych kosztów postępowania. Tym samym WSA dokona ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania i uzasadni wysokość zasądzonych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.:Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis art. 200 p.p.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei art. 206 p.p.s.a. stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. W piśmiennictwie to rozwiązanie, wzorowane na art. 102 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) - określane jest jako zasada słuszności (zob. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo - administracyjne, 2004, s. 383-384). Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 206 p.p.s.a. nie konkretyzuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", w których można odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, jedynie wymienia jeden z nich (świadczy o tym zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności"), dotyczący sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, toteż ich kwalifikacja należy do sądu. Można zatem zastosować go w przypadku częściowego uwzględnienia skargi, ale nie tylko. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny, która jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. dotyczące analogicznego przepisu art. 102 k.p.c. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. I PZ 2/10, Lex Polonica nr 3027650, OSNP 2011, nr 23-24, poz. 297). W orzecznictwie prezentuje się stanowisko, że pod pojęciem częściowego uwzględnienia skargi rozumieć należy zarówno sytuację, w której Sąd uchylił część zaskarżonej decyzji, jak i sytuację, w której, z uwagi na niepodzielność decyzji, uchylił ją w całości, jednakże z treści uzasadnienia wyroku wynika, że tylko część zarzutów skargi została uwzględniona i że tylko one będą przedmiotem rozważań przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed organem II instancji. Przedmiotowa skarga dotyczyła decyzji obejmującej swym rozstrzygnięciem zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od listopada 2006 r. do grudnia 2007 r., czyli za okres 14 miesięcy, natomiast okazała się zasadna jedynie w zakresie listopada 2006 r. w związku z przedawnieniem należności za ten miesiąc i w tym zakresie została uwzględniona przez Sąd. Wobec tego, że Sąd uwzględnił skargę, jednakże wyłącznie w części, to zastosowano instytucję miarkowania z art. 206 p.p.s.a. Przywołany przepis dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej. Stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Nie budzi zatem wątpliwości, że wpis sądowy jest elementem kosztów postępowania, a tym samym także podlega miarkowaniu. W doktrynie podkreśla się również, że wysokość zasądzonych od strony ( na rzecz strony) na podstawie art. 206 p.p.s.a. kosztów postępowania w przypadku ich stosunkowego rozdzielenia, powinna odpowiadać procentowi wygrania bądź przegrania sprawy przez tę stronę (por. komentarz do art. 206 p.p.s.a. w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.Beck, wyd. 3, Warszawa 2015, s.775).W konsekwencji, skoro strona skarżąca wygrywa sprawę w niewielkiej części, to nie narusza prawa niezasądzenie od organu zwrotu kosztów w 100% (w tym całego uiszczonego wpisu sądowego), lecz w procencie wygrania. Mając na uwadze powyższe podać należy, że w przedmiotowej sprawie przy wskazanej wartości przedmiotu sporu minimalna stawka stosownie do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2013 r. poz. 490), wyniosłaby 7200 zł. Wartość przedmiotu sporu ustalona w celu pobrania wpisu wynosiła 743. 409 zł . Wpis pobrano w kwocie 7435 zł. Należy jednak mieć na uwadze, że Sąd uwzględnił skargę - w odniesieniu do wartości przedmiotu sporu w wysokości 69. 983 zł (wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2006 r.) tj. 9, 41% (procent wygrania). W związku z powyższym Sąd uznał, że przyznanie skarżącemu kosztów postępowania w wysokości 1477 zł spełnia przesłanki określone w treści art. 206 p.p.s.a., bowiem skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zasądzając kwotę 1477 zł Sąd uwzględnił 10% ogólnych kosztów postępowania tj. wpisu od skargi i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (zasądzono zwrot całej opłaty jako uiszczanej niezależnie od wartości przedmiotu sporu). Reasumując należy podkreślić, że miarkowanie kosztów postępowania (wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika) jest wynikiem uwzględnienia skargi w podanym procencie (w odniesieniu do wartości przedmiotu sporu), który jest wskaźnikiem najbardziej weryfikowalnym przez każdą ze stron sporu, bowiem wyliczonym matematycznie i nie ma cech dowolności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 200 i art. 206 p.p.s.a orzekł jak sentencji. e.o.