III SA/Łd 303/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-08

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce cywilnej, która wykazała straty w poprzednich latach obrotowych, zawiesiła działalność i ma zablokowane rachunki bankowe, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę posiadane środki trwałe i dochody wspólników?
Ratio decidendi
Spółce cywilnej, która wykazała straty w poprzednich latach obrotowych, zawiesiła działalność i ma zablokowane rachunki bankowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiadane przez nią środki trwałe i dochody wspólników nie pozwalają na pokrycie pełnych kosztów postępowania, ale jednocześnie nie są na tyle znaczące, aby odmówić przyznania pomocy. W tym przypadku, mimo strat i zawieszenia działalności, spółka posiadała środki trwałe, a wspólnicy mieli dodatkowe źródła dochodów, co uzasadniało częściowe zwolnienie od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego. Wraz ze skargą złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała straty w poprzednich latach, zawiesiła działalność z powodu blokady rachunków bankowych, a wspólnicy znaleźli zatrudnienie w innych firmach, posiadając jednocześnie obowiązki alimentacyjne. Referendarz sądowy, analizując sytuację majątkową spółki i jej wspólników, postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano spółce cywilnej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 (dwieście) złotych; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka cywilna A. D., T. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółka cywilna A. D., T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące: styczeń, kwiecień maj oraz miesiące od lipca do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać "A" spółce cywilnej A. D., T. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 (dwieście) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 28 marca 2012 "A" spółka cywilna A. D. T. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące styczeń, kwiecień, maj oraz miesiące od lipca do grudnia 2008 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie strony od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka z uwagi na postępowanie organów skarbowych i blokadę rachunków bankowych zmuszona została do zawieszenia prowadzonej działalności transportowej z uwagi na jej nieopłacalność. Spółka rok 2011 jak i lata poprzednie zamknęła stratą, wartość jej środków trwałych wynosi ok. 10.000 zł. Wspólnicy spółki wobec zawieszenia jej działalności znaleźli zatrudnienie w innych firmach. T. Z. jest zatrudniony na pełen etat z wynagrodzenie w wysokości 1.317 zł brutto na czas nieokreślony od dnia 1 czerwca 2010 roku, mieszka w mieszkaniu czynszowym za które opłata wynosi 200 zł i jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki w wysokości 350 zł miesięcznie. A. D. zamieszkuje z matką emerytką , której wysokości dochodów nie wskazał, od 1 marca br jest zatrudniony na ¼ etatu na czas określony 6 miesięcy z wynagrodzeniem w wysokości 375 zł brutto, jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki w wysokości 1.000 zł miesięcznie, oświadczył, iż w celu pokrycia tych zobowiązań podejmuje prace dorywcze. Wspólnicy spółki mimo skierowanego do nich wezwania nie udokumentowali ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania, nadto oświadczyli, iż nie posiadają żadnych rachunków bankowych. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik spółki nadesłał zestawienie przychodów i kosztów za 2011 rok oraz podsumowanie dochodów z których wynika, że 2011 rok spółka zakończyła stratą w wysokości 74.613 zł. Zaś jej strata za miesiące styczeń i luty br. wyniosła 7.536 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w miesiącu październiku 2011r. spółka miała obroty w wysokości 62.806 zł, w listopadzie 37.645 zł., w grudniu 48.915 zł, zaś w styczniu br jej obroty wyniosły 49.074 zł, od lutego spółka nie notowała obrotów. Wspólnicy spółki nie są właścicielami majątku nieruchomego ani ruchomego odrębnego od majątku spółki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Zgodnie z przepisem art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania im uprawnień. Skoro skarżąca spółka cywilna była podatnikiem podatku akcyzowego to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania, a złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za dopuszczalny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości 74.613 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą ok. 10.000 zł., rachunki bankowe spółki wobec ich zajęcia zostały zamknięte, spółka od lutego br nie osiąga przychodów zaś od marca jej działalność została zawieszona. Wobec powyższego przyjąć należało, że spółka nie posiada bieżących środków finansowych na pokrycie wymagalnego w terminie 7 dni od wezwania sądu wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł. Jednak spółka w dalszym ciągu posiada środki trwałe, których wartość znacznie przewyższa wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, ponadto jej wspólnicy mają inne źródła dochodów. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należało, że w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem, mimo ponoszonych strat, do stycznia br spółka z tytułu prowadzonej działalności uzyskiwała obroty miesieczne na poziomie 60.000-40.000 zł, w dalszym ciągu posiada środki trwałe o wartości 10.000 zł, zaś jej wspólnicy mają dodatkowe źródła dochodów z tytułu zatrudnienia oraz prac dorywczych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło