III SA/Łd 303/17
WyrokWSA w Łodzi2017-06-29
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Furmanek, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu usuniętego z drogi może być obciążony kosztami jego przechowywania przez okres wieloletniej bezczynności organu administracji w zakresie uregulowania jego statusu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel pojazdu usuniętego z drogi powinien ponosić koszty przechowywania tylko te, które są uzasadnione i stanowią normalne następstwo jego niewłaściwego zachowania, a nie koszty wynikające z zaniechań lub bezczynności organu administracji. W przypadku stwierdzenia wieloletniej bezczynności organu w uregulowaniu statusu prawnego pojazdu, obciążenie właściciela całością kosztów przechowywania jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która ustaliła Ł. T. wysokość opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie motocykla marki WSK 125 w kwocie 11.908,94 zł. Motocykl został usunięty z drogi w 2002 roku. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania przez okres prawie 14 lat. Skarżący kwestionował również zasadność obciążenia go kosztami przechowywania pojazdu po upływie terminu, po którym koszty te powinien ponosić Skarb Państwa lub powiat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Ł. T. kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Ł. T. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]. nr SKO.[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 23 z późno zm.), art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późno zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659) uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]. nr Km.[...] i ustalił Ł. T. wysokość opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu - motocykla marki WSK 125, brak numeru rejestracyjnego, numer identyfikacyjny VIN [...], w kwocie 11.908,94 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [..]. Starosta [...] ustalił zapłatę 12.626,24 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem motocykla marki WSK 125, brak numeru rejestracyjnego, numer identyfikacyjny VIN [...], którego właścicielem był Ł. T.. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił sposób wyliczenia określonych w rozstrzygnięciu kosztów, wskazując właściwe akty prawa miejscowego oraz umowy.
W odwołaniu, złożonym w terminie ustawowym, pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 k.p.a, w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, a w szczególności brak ustalenia przez organ, czy motocykl, który został złomowany jest motocyklem, który został usunięty z drogi w dniu 20 lipca 2012 r., bowiem usunięty z drogi motocykl był nie tylko innego koloru i nie posiadał jakiegokolwiek numeru identyfikacyjnego, a zezłomowany został pojazd o nr identyfikacyjnym [...];
- art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania przez okres prawie 14 lat, tj. z rażącym naruszeniem
podstawowych zasad postępowania administracyjnego;
- art. 130a ust. 10h ustawy o Prawo o ruchu drogowym poprzez ustalenie kosztów przechowywania motocykla marki WSK 125 w okresie po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu, gdy to Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu w przedmiotowym okresie;
- art. 130a ust. 10h ustawy o Prawo o ruchu drogowym poprzez ustalenie kosztów ubezpieczenia motocykla, w sytuacji gdy w aktach nie znajduje się jakikolwiek dokument potwierdzający poniesienie tych kosztów przez organ.
Uchylając zaskarżoną decyzję i ustalając ponownie wysokość opłaty Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że niniejsza sprawa podlega załatwieniu na podstawie przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym (dalej P.r.d.). W art. 130a ust. 1-4 P.r.d. uregulowano kompleksowo kwestie związane z usunięciem pojazdu z drogi na podstawie dyspozycji wydanej przez uprawniony podmiot, m. in. wskazano, że co do zasady następuje to na koszt właściciela pojazdu (ust. 1,2 i 2a). Art. 130a ust. 5c P.r.d. stanowi, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Przepisy art. 130a ust. 6-6e normują kwestie związane m. in. z opłatami, o których mowa w ust. 5c.
Wynika z nich, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie. Zgodnie z art. 13a ust. 10 P.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia a jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Przepis ten w obecnym brzmieniu obowiązuje od dnia 4 września 2010 r. Wcześniej zaś stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Jednakże w wyroku z dnia 03 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (Dz.U. Nr 100, poz. 649) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 130a ust. 10 P.r.d. w ówczesnym brzmieniu z przepisami Konstyucji RP w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, wskutek czego omawiany przepis utracił moc obowiązującą w tym zakresie z dniem 12 czerwca 2009 r.
Organ powołał się na przepisy przejściowe zamieszczone w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018 z późno zm.; alej u.zm.). Stosownie do art. 10 u.zm. w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli 4 września 2010 r.) i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym (czyli 6 miesięcy od dnia usunięcia), po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. W przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu (art. 11 ust. 1 u.zm.). Z mocy art. 12 ust. 2 u.zm. powyższy przepis stosuje się odpowiednio w przypadkach, w których termin określony wart. 130a ust. 10 P .r. d. w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie u.zm. i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto zgodnie z art. 13 u.zm. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa wart. 130a ust. 10 P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie u.zm., wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie u.zm. Przepisy art. 130a p.r.d. regulują tryb wydania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Na uwagę zasługuje zwłaszcza treść art. l30a ust. 10e, który stanowi, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma treść art. 130a ust. 10h i 10i P.r.d., które należy interpretować łącznie. W myśl art. 130a ust. 10h P.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d (dotyczącego sytuacji, gdy nie udało się ustalić właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej do jego odbioru) i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Natomiast stosownie do art. l30a ust. 10i P.r.d., jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Art. 130a ust. 10j stanowi, że termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Brak jest zatem podstaw do rozstrzygania w tym zakresie. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 130a ust. 10k P.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaj e się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.
Kolegium zwróciło uwagę, że w świetle art. 130a ust. 10h i 10i P.r.d. nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i P.r.d. jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawi innego niż własność tytułu prawnego. Organ zwrócił uwagę, że w art. 130a ust. 1 i P.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnieni do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w kreślonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. Ustalenie osób zobligowanych do poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h P .r.d., jest ściśle związane z określeniem stron postępowania prowadzonego w przedmiocie ich zapłat. Interes prawny w tym postępowaniu ma więc zawsze osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś w sytuacji określonej wart. 130a ust. 10i P.r.d. także osoba wskazana w tym przepisie.
W art. 130 ust. 10h P.r.d. określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 101). Należy więc przyjąć, że dotyczy on kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. W kontekście przechowywania pod pojęciem "zakończenie postępowania" należy rozumieć zakończenie postępowania cywilnego w sprawie przepadku pojazdu, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu stanowi uprawnienie jego właściciela, a zatem jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze przepadku Nie można uznać za celowe obciążanie obywateli wprost wskazanymi w tym przepisie kosztami związanymi z oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem. Analizowane unormowania P.r.d. nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu a rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Należy zatem uznać, że starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania. Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa wart. 130a ust. 10e P.r.d., stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu lub uprawnioną osobę obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie przepadku pojazdu bada z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i P.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości.
Kolegium doszło do wniosku, że Starosta [...], wydając w dniu [...]. decyzję nr [...] nie ustrzegł się naruszeń prawa, które mogły być jednak usunięte w toku postępowania odwoławczego. W ocenie Kolegium dotyczy to w szczególności przekonania, że ,,[ ... ] motocykl marki WSK 125 przeszedł na własność Skarbu Państwa na długo przed wejściem w życie nowelizowanych przepisów". Zdaniem Kolegium taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do motocyklu będącego własnością Ł. T., który to pojazd usunięto z drogi w dniu 20 lipca 2002 r.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr[...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył postępowanie w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu marki WSK 125 wszczęte w dniu [...]. Usunięcie pojazdu w oparciu o dyspozycję wydaną przez uprawniony podmiot spowodowało, że dalszy los tej rzeczy ruchomej został poddany relacjom prawnym art. 130a P.r.d. Zgodnie z art. 130a ust. 10 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r., mającym z mocy art. 11 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 u.zm zastosowanie w odniesieniu do motocykla stanowiącego własność Ł. T. (z wyjątkiem części tej regulacji określającej długość terminu), utrata własności pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i nast. P.r.d. następuje w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, które ma charakter konstytutywny prawotwórczy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że celem ustawodawcy przy nowelizacji art. 130a ust. 10 P.r.d. polegającej na zastąpieniu dotychczasowej konstrukcji przejścia własności pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa (w związku z uznaniem nieodebranego pojazdu za porzucony z zamiarem wyzbycia się) konstrukcją sądowego przepadku pojazdu na rzecz powiatu, w połączeniu z dodaniem do P.r.d. art. 130a u . 10 h, było skłonienie hipotetycznego właściciela do odbioru pojazdu z parkingu po uiszczeniu stosownych opłat oraz zredukowanie liczby pozostawionych i nieodebranych pojazdów, co w konsekwencji miało wpłynąć również na poprawę stanu środowiska naturalnego, bowiem znaczną cześć pojazdów usuniętych i nieodebranych przez uprawnioną osobę stanowią pojazdy zdekapitalizowane, przedstawiające niewielką wartość (zob. uzasadnienie projektu u.zrn. - druk sejmowy Sejmu VI kadencji nr 2816; http://www.sejm.gov.pl). Ponadto w dniu 12 marca 2012 r. Starosta [...] skutecznie doręczył opierając się na dokumentach Ł. T. zawiadomienie z dnia 06 marca 2012 r. o usunięciu pojazdu oraz skutkach jego nieodebrania, a strona w związku z tym faktem nie tylko nie odebrała pojazdu, lecz nawet nie podjęła czynności zmierzających do wyjaśnienia jego statusu prawnego. Ponadto jako właściciel usuniętego pojazdu Ł. T. brał udział w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Z.w sprawie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...]. I dopiero na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]., sygn. akt I [...] nastąpił przepadek motocykla marki WSK, bez numeru rejestracyjnego, będącego dotąd własnością Ł. T. na rzecz Powiatu [...]. Strona mogła kwestionować powyższe rozstrzygnięcie, czego nie uczyniła.
Zdaniem organu kwestia spełnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do orzeczenia przepadku została prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny i w związku z treścią przepisu art. 365 § 1 K.p.c. wiąże zarówno Starostę [...], jak i Kolegium.
Odnosząc się do kwestii samego pojazdu to zarzut, iż motocykl usunięty z drogi w dniu 20 lipca 2002 r. był innego koloru i nie posiadał jakiegokolwiek numeru identyfikacyjnego jest całkowicie gołosłowny i niepoparty żadnymi dowodami. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że ustalenie numeru nastąpiło dopiero w związku z koniecznością ubezpieczenia motocykla. Doświadczenie życiowe wskazuje, że właściciel pojazdu w oparciu o posiadane dokumenty jest w wstanie wykazać jego dane identyfikacyjne. Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia [...]., sygn. akt I Ns [...] orzekł przepadek tego motocykla. Strona mogła kwestionować powyższe rozstrzygnięcie, czego nie uczyniła.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania przez okres prawie 14 lat, tj. z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, organ wyjaśnił, iż wysokość opłaty jest wynikiem wyłącznie nieodebrania pojazdu przez Ł. T. przez ponad 13 lat. Starosta [...] mógł oczekiwać, że właściciel sam odbierze pojazd aby uniknąć wyższych kosztów związanych z jego przechowywaniem i równocześnie powiat i właściciel unikną kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Pozbawienie obywatela własności, jako naruszenie konstytucyjnej zasady oraz obciążanie obywateli wszelkimi kosztami z tym związanymi powinno być ostatecznością. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika przedmiotowe postępowanie toczy się dopiero od 07 marca 2016 r. i czas jego trwania w najmniejszym stopniu nie wpływa na wysokość należnych kosztów.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji błędnie wyznaczył okres przechowywania pojazdu, za który opłatami obciążył stronę. Przy czym naliczanie opłaty od dnia 4 września 2010 r. jest rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 1 i 2 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym w chwili usunięcia pojazd był usuwany z drogi na koszt właściciela. Pojazd usunięty z drogi, umieszczało si na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 6 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym w chwili usunięcia). Skoro z art. 13 u.zm. wynika obciążenie Skarbu Państwa kosztami przechowywania pojazd w okresie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d.w jego poprzednim brzmieniu i do dnia wejścia w życie regulacji art. 130a ust. 10h p.r.d., to jednak właściciel usuniętego pojazdu powinien ponosić koszty jego przechowywania w okresie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, gdy ten okres minął w trakcie obowiązywania przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d. tj. do dnia 11 czerwca 2009 r. Czyli w przedmiotowej sprawie okres przechowywania pojazdu powinien również uwzględniać okres od dnia 20 lipca 2002 r. do 20 stycznia 2003 r., czego nie uczynił.
Organ powołał brzmienie art. 139 k.p.a. Wskazał, że przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju uchybienia, które z racji istnienia w decyzji wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, uzasadniają konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja również nie narusza rażąco interesu społecznego. Nie można uznać za rażące naruszenie interesu społecznego samego tylko wydania wadliwej (i to nie rażąco wadliwej) decyzji. Na sytuację prawną strony w przedmiotowej sprawie w dużej mierze wpłynęła zmian regulacji prawnych.
Zdaniem Kolegium w kontekście przechowywania pod pojęciem "zakończenie postępowania" należy rozumieć zakończenie postępowania cywilnego w sprawie przepadku pojazdu. Kolegium uznało, że Ł. T. ponosi koszty związane z przechowywaniem pojazdu od dnia 04 września 2010 r. do dnia 02 grudnia 2015 r (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]., sygn. akt I [...] stało się prawomocne dnia 03 grudnia 2015 r.). Uchybienie te Kolegium usunęło. Brak było podstaw prawnych do ustalenia stronie kosztów ubezpieczenia pojazdu OC w kwocie 12,30 zł. Uchybienie te Kolegium usunęło. Wysokość ustalonej opłaty za usunięcie pojazdu - 338,09 zł. Wysokość ustalonej opłaty za przechowywanie pojazdu - 11.331,00 zł. Wysokość ustalonej opłaty za oszacowanie pojazdu - 239,85 zł 10/11 Łączna opłata za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu - motocykl marki WSK 125, brak numeru rejestracyjnego, numer identyfikacyjny VIN [...] wyniosła 11.908,94 zł.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w części ustalającej Ł. T. wysokość opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu - motocykl marki W5K 125, brak numeru rejestracyjnego, numer identyfikacyjny VIN [...], w kwocie 11 908,94 zł. Decyzji zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, a w szczególności braku ustalenia przez organ, że motocykl marki WSK 125 usunięty z drogi w dniu 20 lipca 200 r. przeszedł na własność Skarbu Państwa na długo przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu rogowym; naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a, i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiocie opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowani pojazdu - motocykl marki WSK 125 przez okres prawie 14 lat tj. z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi postępowanie powinno być przeprowadzone na podstawie przepisów prawa - bez zbędnej zwłoki - w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co miało istotnym wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie m.in. z uwagi na zmianę stanu prawnego w okresie całkowitej bezczynności organu. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm.), dalej p.r.d.
Zgodnie z treścią art.130a ust.10h wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W myśl art.130a ust.5c.) p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.
Zgodnie z treścią art.130a ust.6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.
W myśl art.130a ust.6a pkt.c.) p.r.d. ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c motocykl - za usunięcie - 200 zł; za każdą dobę przechowywania - 22 zł,
Zgodnie z treścią art.130a ust.6c.) p.r.d. na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych.
W myśl art.130a ust.10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
Zgodnie z treścią art.130a ust.10e.) p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Należy zaznaczyć, że przepis art.130a p.r.d. przed dniem 4 września 2010r. miał inne brzmienie. Z tym dniem (tzn. z dniem 4 września 2010r.) został on zmieniony ustawą z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152 poz.1018 ze zm.).
Zgodnie z treścią art.130a ust.1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010r., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:
1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia;
3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego.
W myśl art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010r., pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
W myśl art.10 ustawy z 22 lipca 2010r. w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu.
Zgodnie z treścią art.12 ust.1 ustawy z 22 lipca 2010r. postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje właściwym starostom. Przepis art. 11 stosuje się odpowiednio.
W myśl art.12 ust.2 ustawy z 22 lipca 201r. w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z treścią art.13 ustawy z 22 lipca 2010r. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego ustalająca wobec skarżącego opłatę za usunięcie z drogi motocykla marki WSK 125, jego przechowywanie na parkingu w okresie od 4 września 2010r. do 2 grudnia 2015r. oraz jego oszacowanie na łączną kwotę 11908,94 zł.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 20 lipca 2002r. motocykl WSK 125, stanowiący własność Ł.T., został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w sprawie przejęcia motocykla skarżącego na rzecz Skarbu Państwa zaś postanowieniem z dnia 21 października 2011r. postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone. W dniu 13 października 2015r. Powiat [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku motocykla. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...]. w spr. I Ns [...] Sąd Rejonowy w Z.orzekł przepadek motocykla WSK, stanowiącego własność Ł. T. na rzecz Powiatu [...].
Z przepisu art.130a ust.10h p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., wynika, że wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją tego przepisu było to aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowania spowodowało te koszty. Właściciela pojazdu winny jednak obciążać tylko koszty uzasadnione a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organu administracji. Kwestia ta ma istotne znaczenie w przypadku powstania kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony. Przepis art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., przewiduje bowiem, że starosta występuje do sądu cywilnego z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu jeżeli właściciel prawidłowo powiadomiony nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia przy czym z wnioskiem takim może wystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art.130a ust.10 por.d.). Starosta występuje zatem z wnioskiem do sądu cywilnego przy czym, w ocenie sądu, winien z nim wystąpić w rozsądnym terminie. Termin na złożenie takiego wniosku nie powinien być nadmiernie wydłużony. Nie może być bowiem tak, że organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po wielu latach występuje do sądu cywilnego a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób poprzez swoją bezczynność i zaniechania organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciąża właściciela pojazdu. Postępując w ten sposób właściciel pojazdu ponosi koszty spowodowane także bezczynnością organu. W przekonaniu sądu właściciel pojazdu winien ponosić koszty przechowywania ale tylko uzasadnione a więc takie, które są normalnym następstwem swojego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu.
W przepisie art.130a ust.10h.) p.r.d. jest mowa o naliczeniu kosztów do zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 6 kwietnia 2017r. w spr. I OSK 1959/15. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.
W rozpoznawanej sprawie Ł. T. został obciążony kosztami usunięcia motocykla z drogi, kosztami przechowywania pojazdu oraz kosztami jego oszacowania.
Jeżeli chodzi o koszty usunięcia motocykla to obciążenie kosztami skarżącego wynika zarówno z przepisów obowiązujących w dacie usunięcia pojazdu (art.130a ust.1 p.r.d.) jak i obowiązujących od dnia 4 września 2010r. (art.130a ust.10h.) p.r.d.).
Odnośnie kosztów przechowywania i oszacowania motocykla to skarżący jest zobowiązany do ich ponoszenia na podstawie art.130a ust.10h.) p.r.d. Treść tego przepisu w sposób niewątpliwy wskazuje, że koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu dyspozycji jego usunięcia z drogi.
W przekonaniu sądu organy administracji nie wyjaśniły jednak czy koszty, którymi obciążono skarżącego są kosztami uzasadnionymi. Dotyczy to szczególnie kosztów przechowywania motocykla. Ł. T, został obciążony kosztami przechowywania za okres od 4 września 2010r. do 2 grudnia 2015r. czyli za okres od dnia wejścia w życie przepisu art.130a ust.10 p.r.d. do uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku motocykla na przecz Powiatu [...]. Organy nie wyjaśniły czy koszty przechowywania motocykla przez okres przeszło 5 lat są kosztami uzasadnionymi, które winien ponieść skarżący. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach znowelizowany przepis art.130a ust.10 p.r.d. wszedł w życie w dniu 4 września 2010r. Przewiduje on możliwość wystąpienia starosty do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w ciągu 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Po wejściu w życie tego przepisu starosta winien niezwłocznie podjąć działania o których mowa w art.130a ust.10 p.r.d. (wystąpienie z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu). W niniejszej sprawie Starosta [...] wystąpił do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku motocykla dopiero w dniu 13 października 2015r. czyli po upływie przeszło 5 lat od dnia wejścia w życie przepisu art.130a ust.10 p.r.d. w nowym brzmieniu. Przez okres przeszło 5 lat organ nie podjął żadnych działań w tym zakresie. Oznacza to, że przez tak długi okres czasu Starosta [...] był w bezczynności. Zaniechanie organu w tym zakresie generowało dodatkowe koszty przechowywania bo w tym czasie motocykl skarżącego cały czas stał na parkingu strzeżonym.
Wysokie koszty przechowywania motocykla były wynikiem zarówno niewłaściwego zachowania skarżącego (usunięto jego motocykl na parking strzeżony) jak i wieloletniej bezczynności organu w uregulowaniu stanu prawnego motocykla. Obecnie całymi kosztami został obciążony skarżący. Oznacza to, że Ł. T. ma obecnie ponieść koszty zarówno swojego niewłaściwego zachowania jak i wieloletniego zaniechania Starosty [...] w uregulowaniu kwestii własnościowej motocykla. Sąd w obecnym składzie nie podzielił takiego stanowiska. Jak już zostało to omówione we wcześniejszych rozważaniach koszty obciążające właściciela pojazdu, o których mowa w art.130a ust.10 p.r.d., muszą być uzasadnione a więc właściciel winien ponieść koszty będące normalnym następstwem jego nagannego zachowania. Nie można natomiast obciążać właściciela takimi kosztami, które są skutkiem bezczynności organu. W przekonaniu sądu nie można uznać, że całe koszty przechowywania motocykla przez okres przeszło 5 lat (od 4 września 2010r. do 2 grudnia 2015r.) są normalnym następstwem usunięcia pojazdu skarżącego.
W ocenie sądu organy administracji nie wyjaśniły czy koszty, którymi został obciążony skarżący są kosztami uzasadnionymi. Nie został wyjaśnione dlaczego wniosek do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku motocykla nie został złożony bezpośrednio po wejściu w życie ustawy z 22 lipca 2010r. tylko w dniu 13 października 2015r. Dopiero wyjaśnienie tej okoliczności pozwala na dokonanie oceny czy koszty przechowywania spornego motocykla od 4 września 2010r. do 2 grudnia 2015r. można uznać za uzasadnione i obciążyć nimi skarżącego. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest rozważań w tym zakresie. Organy nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego w sprawie ani w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Nie można się zgodzić z poglądem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że starosta nie jest związany żadnym terminem do wystąpienia z wnioskiem do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku pojazdu. W przepisie art.130a ust.10 p.r.d. faktycznie nie ma mowy o terminie lecz nie oznacza to całkowitej dowolności organu w tym zakresie. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje bowiem koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania aby je maksymalnie zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art.130a ust.10 p.r.d. w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie. Pogląd taki, w ocenie sądu, jest nie do przyjęcia.
Pogląd, że właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia powinny obciążać tylko koszty uzasadnione a więc koszty będące normalnym następstwem jego zachowania a nie koszty powstałe wskutek zaniechania organu wyraził WSA w Łodzi w wyrokach z 19 lutego 2015r. w spr. III SA/Łd 1015/14 i z 15 lutego 2017r. w spr. III SA/Łd 930/16. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że Ł. T. nie powinien ponosić żadnych kosztów związanych z motocyklem usuniętym z drogi, gdyż w myśl art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie usunięcia z drogi, przeszedł on na rzecz Skarbu Państwa i nastąpiło to na długo przez nowelizacją tego przepisu. W ocenie skarżącego nie był on właścicielem motocykla w okresie od 4 września 2010r. do 2 grudnia 2015r. i nie powinien ponosić żadnych kosztów.
Należy zaznaczyć, że w dacie usunięcia motocykla z drogi obowiązywał przepis art.130a ust.10 p.r.d. w następującym brzmieniu: pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:
1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia;
3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego.
W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz.U. nr 5 poz.64).
O przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego urzędu skarbowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony był pogląd, że decyzja naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa własności samochodu uznanego za porzucony była decyzją deklaratoryjną i potwierdzała tylko to co nastąpiło z mocy samej ustawy (uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 29 listopada 2010r. w spr. I OPS 1/10, wyrok NSA z 10 marca 2009r. w spr. I OSK 1399/08). Taka decyzja mogła zostać wydana do dnia 11 czerwca 2009r.(z tym dniem art.130a ust.10 p.r.d. stracił moc w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008r. w spr. P 4/06).
W niniejszej sprawie decyzja naczelnika urzędu skarbowego nie została wydana. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w sprawie przejęcia motocykla skarżącego na rzecz Skarbu Państwa lecz postanowieniem z dnia [...]. postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone (k.18 akt administracyjnych). W sytuacji gdy nie doszło do wydania takiej decyzji to nie można uznać, że właścicielem motocykla skarżącego stał się Skarb Państwa. Nawet jednak gdyby doszło do wydania takiej decyzji to i tak treść przepisu art.130a ust.10h p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym od 4 września 2010r.) stanowi kto ponosi koszty określone w tym przepisie a mianowicie jest to osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu.
Nadto kwestię kto jest właścicielem motocykla skarżący mógł podnosić w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Z. w spr. I Ns [...], w której był uczestnikiem. W postanowieniu z [...]. Sąd Rejonowy w Z. orzekł przepadek motocykla na rzecz Powiatu [...] wyraźnie stwierdzając, ze był on własnością Ł. T.. W postanowieniu tym skarżący został nadto obciążony kosztami postępowania. W postępowaniu cywilnym Ł. T. mógł podnosić, że nie jest już właścicielem motocykla lecz jest nim Skarb Państwa. Gdyby taka okoliczność została podniesiona sąd cywilny z cała pewnością by tę kwestię wyjaśnił zawiadamiając Skarb Państwa o toczącym się postępowaniu. Tak się jednak nie stało. Zgodnie z treścią art.365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że sąd w niniejszej sprawie jest związany postanowieniem z [...]. orzekającego przepadek na rzecz Powiatu [...] motocykla będącego dotychczas własnością Ł.T.. Zarzut skargi, że właścicielem spornego motocykla jest Skarb Państwa nie jest zasadny.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że organy administracji nie wyjaśniły dokładnie czy koszty, którymi został obciążony Ł. T. są kosztami uzasadnionymi a więc takimi, które są normalnym następstwem jego zachowania a nie wynikają z zaniechania organu administracji. Stanowi to naruszenie art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].
Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokonać ponownie wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego i w razie konieczności uzupełnić materiał dowodowy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło