III SA/Łd 307/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. i Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. i Z. M. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] i znak [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia 1/ przyznać skarżącym H. M. i Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 307/09 Uzasadnienie Pismami z dnia 21 maja 2009 r. H. M. i Z. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] ([...] i znak [...]) w przedmiocie zwrotu podania. Skargi te zarejestrowane zostały jako osobne sprawy odpowiednio pod sygnaturami III SA/Łd 307/09 i III SA/Łd 308/09. W związku z wezwaniami do uiszczenia wpisu od skarg skarżący złożyli (każdy osobno sprawie, w której był stroną skarżącą) wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W związku z powyższym, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, postanowieniami z dnia 3 lipca 2009 r. przyznał H. M. (sprawa III SA/Łd 307/09) i Z. M. (sprawa III SA/Łd 308/09) prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w dniu 29 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi połączył niniejsze sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, postanawiając prowadzić je dalej pod numerem III SA/Łd 307/09. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargi H. M. i Z. M. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...] i znak [...]) w przedmiocie zwrotu podania. Wobec treści wyroku skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wnosząc zarazem o "przyznanie im adwokata z urzędu do wniesienia kasacji". Złożyli w związku z tym, po uprzednim wezwaniu Sądu, wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Uzasadniając wniosek skarżący wskazali, że utrzymują się jedynie z emerytury H. M. Wskazali przy tym na ponoszone koszty bieżącego utrzymania (czynsz – 380 zł, energia elektryczna – 100 zł, telefon – 50 zł, TV – 42 zł, ubezpieczenie – 72 zł) oraz fakt ponoszenia bieżących wysokich kosztów leczenia i zakupu leków (ok. 200 zł). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Odnośnie posiadanych nieruchomości podali, że posiadają dom o powierzchni 270 m2. Przy czym – jak wyjaśnili w swoim oświadczeniu – dom ten w trakcie budowy został zniszczony i w części zburzony, co jak wynika z wyjaśnień wnioskodawców wiązało się z zakwestionowanymi decyzjami w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy są także właścicielami spółdzielczego własnościowego mieszkania o powierzchni 38,23 m2. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jedyne dochody w gospodarstwie domowym – zgodnie z oświadczeniem – stanowi emerytura H. M. w wysokości 1.275 zł miesięcznie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 cytowanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaznaczyć przy tym należy, że postanowieniem Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia z 3 lipca 2009 r. skarżący zwolnieni zostali od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W złożonym obecnie wniosku o przyznanie prawa pomocy sformułowali ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie – jak wskazano – skarżący korzystają już z przyznanego im zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wniosek złożony na obecnym etapie postępowania w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych należało oddalić jako bezzasadny. W tej sytuacji do rozpoznania pozostał wniosek o przyznanie prawa poprzez ustanowienie adwokata. Mając w związku z tym na uwadze, że skarżący korzystają już z prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, to ewentualne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata skutkować będzie faktycznie przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tej sytuacji rozstrzygając niniejszy wniosek należy więc zbadać spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając w związku z tym wniosek skarżących referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżących, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Jedyne osiągane dochody w gospodarstwie domowym skarżących stanowi emerytura H. M. w wysokości 1.275 zł. Średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi więc ok. 650 zł. Nie bez znaczenia jest także fakt, że część dochodów skarżący przeznaczają na zakup leków i zapewnienie świadczeń zdrowotnych, które wykazali na kwotę ok. 200 zł. Z uzyskiwanych świadczeń emerytalnych skarżący pokrywają również bieżące koszty utrzymania, na które wskazali w uzasadnieniu swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyliczając je na ok. 640 zł (czynsz, energia elektryczna, telefon, TV, ubezpieczenie). W tej sytuacji, w ocenie referendarza, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego, w szczególności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżących. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności stwierdza się, że skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.