III SA/Łd 308/06

Dnia 25 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o przyznaniu Z. O. dodatku mieszkaniowego w kwocie 120,70 zł w okresie od marca 2006 r. do sierpnia 2006 r. Jako podstawę prawą decyzji wskazał art.2 ust.1, art.3 ust.1, 2, 3, art.5 ust.1, 5, art.6 ust.1,2 i 11, art.7 ust.1,1a i art.8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U z 2001 r., Nr 71, poz.734 z poźn. zm./. Z.O. w dniu 2 marca 2006 r. odwołała się od decyzji z dnia [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie dodatku mieszkaniowego od dnia 17 czerwca 2005 r. /od orzeczenia lekarskiego/ do dnia 28 lutego 2006 r. Odwołanie uzasadniła okolicznością niepobierania nigdy wcześniej dodatku mieszkaniowego oraz trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn. z 17.11.2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm./, art.3, art.7 ust.1 i 5 w zw. z art.5 ust.1,3 i 5, art.6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, oz.734 z późn. zm./, art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tekst jedn. Dz.U z 2001 r. Nr 79. poz.856 z późn. zm./ orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 7 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek przyznaje na wniosek osoby uprawnionej wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Zgodnie z art.7 ust.5 powołanej wyżej ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony do organu I instancji w dniu [...] i obejmuje okres od 1 marca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem wydał decyzję od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Organy administracji związane są bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa i nie mogą przyznać Z.O. dodatku mieszkaniowego od miesiąca, w którym otrzymała orzeczenie lekarskie ze wskazaniem, iż ma prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dodatek ten w myśl art.7 ust.5 ustawy może być przyznany jedynie od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku, czyli w rozpatrywanej sprawie od dnia 1 marca 2006 r. Z.O. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej zmianę lub uchylenie i przyznanie dodatku od dnia 17 czerwca 2005 r. Wyjaśniła, iż nadal znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. O dodatek starała się kilkanaście lat wcześniej lecz go nie otrzymała. Ponadto we wrześniu 2003 r. złożyła w Urzędzie Miasta wniosek o wsparcie w uzyskaniu dodatku mieszkaniowego. Jej sprawa nie została wówczas załatwiona pozytywnie. Dodatek przyznany został dopiero od 1 czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm./ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl zaś art.145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja podlega zaś uchyleniu między innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wydania decyzji organów administracji obu instancji był między innymi przepis art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz.734 z późn. zm./ oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U Nr 156, poz.1817 z późn. zm./. Choć organy w swych decyzjach nie powołały wymienionych przepisów, to z uzasadnień obu rozstrzygnięć wynika, iż dodatek mieszkaniowy został wyliczony w sposób określony w § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. zaś rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe określone w art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Można zatem uznać, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane między innymi na podstawie art.3 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy oraz § 2 ust.2 cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z treścią art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiący podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego. W myśl zaś § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust.1, w wysokości 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków. Zgodność przepisu art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. z Konstytucją oraz zgodność przepisu § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. z art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. była rozpatrywana przez Trybunał Konstytucyjny. Wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 Trybunał uznał, iż art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. jest niezgodny z art.92 ust.1 Konstytucji zaś przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. jest niezgodny z art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 18 maja 2006 r. w Dzienniku Ustaw nr 84 poz.587. Następstwem tego wyroku jest utrata mocy obowiązującej przepisu art.9 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy oraz przepisu § 2 cytowanego rozporządzenia. W myśl art.190 ust.4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W dacie rozpatrywania sprawy przez sąd art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. już nie obowiązywały. Oznacza to, iż organy administracji publicznej obu instancji wydały swoje decyzje w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją oraz przepis niezgodny z ustawą. Zastosowano więc nieprawidłową podstawę w obu decyzjach. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art.9 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art.145a § 1 kpa. Uzasadnia to uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zgodnie z treścią art.145 § 1 ust.1 pkt 1b/ ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pogląd, iż stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją lub ustawą jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego i uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji, jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowym. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 października 2003 r. w sprawie V SA 2058/03 (Lex nr 149681), z dnia 24 kwietnia 2002 r. w sprawie II SA/d 375/00 (Lex 76114), z dnia 2 września 1999 r. w sprawie IV SA 1360/97 (Lex nr 47852) i z dnia 11 sierpnia 1999 r. w sprawie II SA 1294/99 (Lex nr 46246). Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko wyrażone w wymienionych wyrokach. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt 1b/ w zw. z art.135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]. Sąd uznał za błędny zawarty w skardze zarzut, iż dodatek mieszkaniowy powinien zostać przyznany skarżącej od dnia 17 marca 2005 r. Wskazana przez skarżącą data, to dzień ustalenia stopnia niepełnosprawności córki skarżącej przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania Niepełnosprawności w Powiecie [...]. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych określa jednoznacznie w art.7 ust.5, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skoro wniosek o przyznanie dodatku skarżąca złożyła w dniu [...], to dodatek mógł zostać jej przyznany od marca 2006 r. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych ani inne przepisy nie przewidują możliwości przyznania dodatku od dnia ustalenia stopnia niepełnosprawności wnioskodawcy lub osób z nim zamieszkujących. Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest rozpatrzyć wniosek skarżącej, opierając się na stanie prawnym obowiązującym po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r.