III SA/Łd 31/13

Dnia 6 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Brzezinach na uchwałę Rady Gminy Dmosin z dnia 26 sierpnia 2011 roku Nr VIII/51/2011 w przedmiocie ustalenia szczegółowych zasad odpłatności za świadczenia udzielane w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Dmosin postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. W dniu 26 sierpnia 2011 r. Rada Gminy Dmosin podjęła uchwałę nr VIII/51/2011 w sprawie ustalenia szczegółowych zasad odpłatności za świadczenia udzielane w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Dmosin. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8, art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 t.j. ze zm.) oraz art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). W przepisie § 1 uchwały określono, że świadczenia oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Dmosin w wymiarze pięciu godzin dziennie i w zakresie podstawy programowej wychowania przedszkolnego, określonej w odrębnych przepisach są realizowane bezpłatnie w czasie określonym w statusie szkoły podstawowej. W oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Dmosin, opłacie podlegają świadczenia wykraczające poza podstawę programową wychowania oraz realizowane powyżej 5 godzin, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze, które obejmują opiekę pedagogiczną, poznanie bliższego i dalszego środowiska na wycieczkach i spacerach, zajęcia plastyczne, muzyczne i teatralne rozwijające uzdolnienia dzieci, organizowanie zajęć sportowych i imprez okolicznościowych, nadzór nad dzieckiem w trakcie jego samodzielnych, indywidualnych i grupowych zabaw na sali zajęć i na powietrzu, inne formy wspomagające rozwój psychofizyczny, emocjonalny i społeczny dziecka realizowane przez nauczycieli wychowania przedszkolnego oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych (§ 2 ust. 1). W § 2 ust. 2 realizacja świadczeń ujętych w ust. 1 odbywa się zgodnie z ramowym rozkładem dnia ustalonym zarządzeniem dyrektorów poszczególnych oddziałów w szkołach podstawowych. W § 3 ust. 1 ustalono odpłatność rodziców (opiekunów prawnych) za jedną godzinę świadczenia oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w zakresie przekraczającym realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego, określonego § 2 ust. 2, w wysokości 0,15% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego przez Radę Ministrów. W przypadku zmiany minimalnego wynagrodzenia za pracę w trakcie roku szkolnego odpłatność rodziców (opiekunów prawnych) za jedną godzinę świadczenia oddziału przedszkolnego ulega zmianie od 1 września następnego roku szkolnego. W ust. 3 wskazano, że opłatę nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę korzystania ze świadczeń. Miesięczną wysokość opłaty za czas realizacji świadczeń ustalono jako iloczyn: stawki godzinowej, o której mowa w § 3 ust. 1, deklarowanej przez rodziców liczby godzin pobytu dziecka w oddziale przedszkolnym ponad 5 godzin dziennie oraz liczby dni pobytu dziecka w oddziale przedszkolnym w danym miesiącu (§ 4 ust. 1). W ust. 2 § 4 określono, że ww. opłatę wnosi się w systemie miesięcznym do dnia 15 każdego miesiąca, po miesiącu, w którym godziny zostały zrealizowane. W § 6 uchwały wskazano, że czas pobytu dziecka w oddziale przedszkolnym, zasady korzystania z opieki przedszkolnej, zakres świadczeń udzielanych przez oddział przedszkolny oraz zasady pobierania opłat za realizowane przez oddział przedszkolny świadczenia, reguluje umowa cywilno-prawna zawarta pomiędzy dyrektorem oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej a rodzicami (opiekunami). W § 11 określono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z mocą obowiązującą od dnia 1 września 2011 r. W dniu 28 października 2011 r. Rada Gminy Dmosin podjęła uchwałę nr IX/66/2011 zmieniającą powyższą uchwałę z dnia 26 sierpnia 2011 r. § 11 uchwały z dnia 26 sierpnia 2011 r. otrzymał brzmienie: "uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni do dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego". Uchwały Rady Gminy Dmosin z dnia 26 sierpnia 2011 nr VIII/51/2011 i z dnia 28 października 2011 r. nr IX/66/2011 zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 5 grudnia 2011 r. nr 354 odpowiednio pod poz. 3559 i 3560. W skardze z dnia 11 grudnia 2012 r. Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia 26 sierpnia 2011 r. wskazując na rażące naruszenie prawa tj. art. 42 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. i art. 2 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych z dnia 20 lipca 2000 r. Zdaniem skarżącego akt prawa miejscowego nie może wejść w życie i nie posiadać mocy obowiązującej, nie może też posiadać mocy obowiązującej przed wejściem tego aktu w życie. W sprawie brak jest okoliczności, o których stanowi przepis art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, które usprawiedliwiłyby odstąpienie od podstawowej zasady państwa prawnego, jaką jest zasada niedziałania prawa wstecz. W odpowiedzi na skargę Gmina Dmosin wniosła o jej oddalenie, wskazując, że uchwała z dnia 26 sierpnia 2011 r. w swojej pierwotnej treści nie została promulgowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. Gmina wyjaśniła, że było to wynikiem autokontroli, bowiem w dniu 28 października 2011 r. podjęła uchwałę zmieniającą, w której nowe brzmienie nadano § 11 określającemu moment wejścia uchwały w życie. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi działający w imieniu Prokuratora Rejonowego w Brzezinach oświadczył, że cofa skargę i wnosi o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi jest wiążące dla sądu. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Wyjaśnić należy, że poprzez czynności mające na celu obejście prawa Sąd rozumie czynności, które zawierają pozór zgodności z prawem. Ich treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą, ale skutki, które wywołują i które objęte są zamiarem stron, naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem poprzez dokonanie samej czynności, a nie poprzez osiągnięcie celu leżącego poza treścią czynności (M. Safjan [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, K. Pietrzykowski (red.), Warszawa 1997, t. II, s. 153). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że Prokurator Okręgowy w Łodzi działający w imieniu Prokuratora Rejonowego w Brzezinach, na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r., skutecznie cofnął skargę, Sąd nie stwierdził bowiem zaistnienia przesłanek, które dają podstawy do stwierdzenia, że cofnięcie skargi jest niedopuszczalne, szczególnie wobec podjęcia w przez Radę Gminy Dmosin w dniu 28 października 2011 r. uchwały zmieniającej zaskarżoną uchwałę. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi umorzył postępowanie w sprawie w oparciu o art. 161 § 1 punkt 1 w związku z art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.