III SA/Łd 311/09

WyrokWSA w Łodzi2009-09-16

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez funkcjonariusza Policji czynu o znamionach przestępstwa, w sytuacji gdy jego stan zdrowia uniemożliwia mu czynny udział w postępowaniu, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, bez wykazania oczywistości popełnienia czynu i jego wpływu na niemożność pozostania w służbie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem przepisów k.p.a., w szczególności zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie wykazał w sposób wystarczający oczywistości popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa ani tego, że czyn ten uniemożliwia mu pozostanie w służbie. Ponadto, organ nie ustalił w sposób należyty, czy stan zdrowia funkcjonariusza rzeczywiście uniemożliwiał mu czynny udział w postępowaniu dowodowym, co mogło naruszyć jego prawo do obrony.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji R. G. został zwolniony ze służby w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, co skutkowało śmiercią pasażera. Organ pierwszej instancji uznał popełnienie czynu za oczywiste na podstawie wyników badań krwi i DNA. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, modyfikując jedynie datę zwolnienia. Funkcjonariusz odwołał się do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wykazania oczywistości popełnienia czynu i uniemożliwienia pozostania w służbie, a także naruszenie prawa do obrony z uwagi na jego stan zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w R., stwierdził, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 roku sprawy ze skargi R. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzjący go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...], nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz strony skarżącej – R. G. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Powiatowy Policji w R. rozkazem personalnym Nr [...] r. zwolnił z dniem [...] r. ze służby w Policji funkcjonariusza w służbie przygotowawczej sierżanta R. G. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, iż w dniu [...] r. Prokuratura Rejonowa w R. przedstawiła sierżantowi G. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. W dniu [....] r. w miejscowości C. R.G., prowadząc samochód osobowy marki A – w stanie nietrzeźwości – umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, ze jadąc z nadmierną prędkością, stracił panowanie nad pojazdem, uderzył w betonowy przepust, wskutek czego pasażer pojazdu J. L. zmarł w wyniku doznanych obrażeń ciała. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji wszczęte zostało z urzędu w dniu 12 stycznia 2009 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ administracji I instancji zgromadził materiał dowodowy w postaci kserokopii postanowienia o przedstawieniu zarzutów, kserokopii sprawozdań z przeprowadzonych badań na zawartość alkoholu we krwi, kserokopii sprawozdania z badań DNA z poduszek powietrznych samochodu biorącego udział w wypadku drogowym, protokołów przesłuchań świadków oraz notatek służbowych. W ocenie organu dokumenty te są przekonujące i pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie popełnienia przez R. G.czynów o znamionach przestępstwa. O kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości świadczą wyniki badań krwi na zawartość alkoholu: I badanie 1,7 promila, II badanie 1,5 promila. Z badań genetycznych z zabezpieczonych poduszek powietrznych kierowcy i pasażera wynika, iż w materiale dowodowym z poduszki powietrznej kierowcy – ujawniono profil genetyczny identyczny z profilem R. G., a w materiale dowodowym z poduszki pasażera, ujawniono profil genetyczny identyczny z profilem J. L. Dowód ten potwierdza bezsprzecznie ustalony fakt kierowania przez stronę w dniu zdarzenia pojazdem uczestniczącym w wypadku. S.G. nie wnosił o dopuszczenie dowodów w toku postępowania, nie wypowiadał się co do zebranych dowodów, nie składał wyjaśnień. W dniu 13 lutego 2009 r., przed podjęciem decyzji w postępowaniu administracyjnym, wyjaśnił iż nie pamięta okoliczności zdarzenia. Organ administracji I instancji stwierdził, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa wskazanego w art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, jest oczywiste. Charakter popełnionego czynu, ciężar gatunkowy oraz jego skutki, uzasadniają uznanie niemożności pozostawienia w służbie funkcjonariusza Policji, który powinien pozostawać osobą zaufania publicznego. W interesie społecznym leży, aby zadania policji realizowane były przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji, w szczególności te wskazane w art. 25 ustawy. R. G. odwołał się od rozkazu organu I instancji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż nie potrafi odnieść się do okoliczności dowodowych omówionych w rozkazie, gdyż nie pamięta okoliczności wypadku. Orientuje się, iż prokuratura sformułowała zarzut przeciwko niemu. Nie był jednak w stanie zapoznać się z treścią zarzutu. Stan zdrowia uniemożliwia mu jakąkolwiek obronę. Biegły z zakresu medycyny sądowej wypowiedział się w sporządzonej opinii, iż w obecnym stanie zdrowia strona nie może brać udziału w czynnościach procesowych. R. G. wyjaśnił, że obecnie przebywa w szpitalu i czekają go kolejne zabiegi operacyjne, które nie gwarantują powrotu do zdrowia. Z okoliczności wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego nie wynika w sposób oczywisty, iż jest sprawcą przestępstwa. Niewątpliwe jest tylko to, że mógł być pod wpływem alkoholu. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym Nr [...]r. uchylił rozkaz personalny organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji. Ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień [...] r. W pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Organ odwoławczy uzasadniając swoje orzeczenie wyjaśnił, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Zwolnienie to ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu przełożonych w sprawach osobowych. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa musi być oceniana indywidualnie, w oparciu o realia danej sprawy. Oczywistość może być stwierdzona na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że czyn o znamionach przestępstwa został popełniony. Rozważania sprowadzają się do wskazania, że konkretny policjant popełnił konkretny czyn o znamionach przestępstwa. Nie byłoby oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, gdyby brak było pewności czy czyn w ogóle został popełniony albo kto się jego dopuścił. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, ze R.G.w dniu [...] r. kierował samochodem w chwili zaistnienia wypadku, będąc w stanie nietrzeźwości. Zeznania świadków oraz wyniki badań są spójne i w sposób oczywisty świadczą o popełnieniu przez niego czynu o znamionach przestępstwa. Organ odwoławczy zauważył, że w zeznaniach świadka st. sierż. M.B. ( k. 14 i 15) znajduje się zapis o uwięzieniu drugiej osoby w samochodzie " po lewej stronie - w pojeździe", u której lekarz już podczas wstępnego badania stwierdził zgon. Określenie takie wynikało ze wcześniej ustalonego faktu, że samochód w danej chwili znajdował się na dachu stąd strona pasażera została niefortunnie tak określona. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. nie zgodził się również z zarzutami odwołującego dotyczącymi sposobu prowadzenia postępowania dowodowego, tj. niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz braku możliwości składania wniosków dowodowych z uwagi na stan zdrowia. Powołał się na notatkę urzędową Komendanta Powiatowego Policji w R, z której wynika, iż zastrzeżenia zdrowotne dotyczące skarżącego ograniczały wykonywanie z nim czynności procesowych do około 10 dni od dnia wypadku. Wypadek miał miejsce w dniu [...] r. natomiast postępowanie administracyjne wszczęto 9 stycznia 2009 r. Zatem pierwsza czynność – doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nastąpiła po upływie około 2 miesięcy. Strona przyjęła pismo dnia 12 stycznia 2009 r. chociaż odmówiła pokwitowania. W piśmie tym strona została poinformowana o wszystkich przysługujących jej uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym. Następnie w dniu 30 stycznia 2009 r. strona otrzymała komplet materiałów zebranych w sprawie z pouczeniem o przysługujących jej uprawnieniach. R.G. przesłuchany w charakterze strony oświadczył, że nie ma nic do powiedzenia i złożył swój podpis pod oświadczeniem, iż wniosków nie składa, a akta postępowania są mu znane. Organ odwoławczy przyjął, że strona poprzez odmowę składania wyjaśnień i składania wniosków sama uniemożliwiła dociekanie i ustalanie okoliczności przemawiających na jej korzyść. Zatem z własnej winy nie realizowała swoich uprawnień w postaci m.in. składania wniosków dowodowych. R. G. zaskarżył rozkaz organu administracji II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego go rozkazu Komendanta Powiatowego Policji w R. Orzeczeniom tym zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz przepisów prawa procesowego – art. 6, 7 i 10 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przewiduje możliwość zwolnienia policjanta ze służby w przypadku popełnienia czyny o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Dla prawidłowości zastosowania tego przepisu niezbędne jest wykazanie, iż występują łącznie 3 przesłanki w nim przewidziane. Czyn ma znamiona przestępstwa, jego popełnienie jest oczywiste i popełnienie czynu uniemożliwia pozostanie w służbie. Organ nie wykazał istnienia dwóch spośród trzech przesłanek, to jest oczywistości popełnienia przez R. G. czynu o znamionach przestępstwa oraz iż jego popełnienie uniemożliwia dalsze pozostawanie skarżącego w służbie. W literaturze prawniczej uznano, że oczywistość przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie czynu przestępczego. We wszystkich trzech wymienionych sytuacjach niezbędne jest przeprowadzenie minimum postępowania, które pozwoliłoby przyjąć, że przestępstwo jest oczywiste np. odebrano oświadczenie od osób, które schwytały sprawcę na gorącym uczynku lub wobec których sprawca przyznał się do dokonania czynu zabronionego, przyjęcie oświadczenia od osób będących bezpośrednimi świadkami przestępstwa. R.G. przesłuchiwany w charakterze podejrzanego oświadczył, że nic nie pamięta i z uwagi na stan zdrowia nie może brać udziału w czynności procesowej. Skarżącego nie ujęto na gorącym uczynku. Zgromadzone w sprawie ekspertyzy – badanie krwi na zawartość alkoholu i ekspertyza genetyczna nie wskazują wprost na oczywistość popełnienia zarzucanego przestępstwa. Dowody te mogą wskazywać na duży związek skarżącego z zarzucanym mu czynem kryminalnym i duże prawdopodobieństwo jego popełnienia, lecz nie są tożsame z pojęciem oczywistości popełnienia przez policjanta zarzucanego mu czynu. Świadek M. B.zeznał, iż jeszcze na miejscu zdarzenia będąc w szoku pourazowym skarżący twierdził, iż nie prowadził samochodu, a u osoby uwięzionej po lewej stronie pojazdu lekarz stwierdził zgon. Ponadto jeden ze świadków, który pomagał skarżącemu wydostać się z pojazdu twierdzi, że wychodził on z prawej strony pojazdu. Już tylko te okoliczności nie pozwalają na przyjęcie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Skarżący zwrócił także uwagę na brak wnikliwego uzasadnienia, iż popełnienie czynu uniemożliwia pozostawienie go w służbie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Zdaniem skarżącego organy policyjne prowadząc postępowanie administracyjne naruszyły wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wybiórcze zebranie materiału dowodowego, nieuwzględnienie znajdujących się w aktach sprawy karnej zeznań świadków, którzy wskazywali, iż na miejscu zdarzenia skarżący twierdził, iż to nie on prowadził pojazd. Skarżący zarzucił także naruszenie wyrażonej w art. 6 i 10 k.p.a. zasady praworządności i zasady wysłuchania strony w związku z konstytucyjnym prawem do obrony poprzez nieuwzględnienie znajdującej się w aktach sprawy karnej opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej z dnia 10 lutego 2009 r. stwierdzającej, że z uwagi na wielonarządowy uraz jakiego doznał R. G.i występujące powikłania, w tym psychiatryczne nie może on obecnie brać udziału w czynnościach procesowych. Komendant Wojewódzki Policji w Ł.w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do dołączonej do skargi opinii biegłego sądowego z dnia 10 lutego 2009 r. podniósł, iż została ona wydana na zlecenie kancelarii adwokackiej reprezentującej stronę. Nie wiąże ona zatem organów postępowania karnego ani administracyjnego. Odnosi się do możliwości uczestnictwa w postępowaniu karnym. Informacje w niej zamieszczone, wobec opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia 25 lutego 2009 r . pozostają bez znaczenia dla prowadzonego postępowania. Organ na każdym etapie postępowania upewniał się co do faktu zdolności skarżącego rozumienia składanych przez niego oświadczeń i dokonywania innych czynności, konsultując tę okoliczność z lekarzami opiekującymi się skarżącym. W postępowaniu administracyjnym w sposób szczególnie staranny zapewniono stronie udział w postępowaniu. Z uwagi na niemożność poruszania się strony, dokumenty włączone do akt postępowania były skarżącemu doręczane osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Ponadto zgromadzony materiał dowodowy nie został wyczerpująco rozpatrzony. W myśl art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ( tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Nie jest zatem dopuszczalne zwolnienie policjanta ze służby na podstawie tego przepisu w sposób " automatyczny", w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw karnych lub karnoskarbowych, wbrew zawartym w nim przesłankom ocennym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych ( tzw. wyrażeń nieostrych). Użycie przez ustawodawcę zwrotu " można zwolnić" oznacza, że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana przez przełożonego powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i własny interes skarżącego ( art. 7 k.p.a.). Popełnienie przez policjanta czynu musi być " oczywiste", muszą zatem istnieć określone dowody na jego zaistnienie, a nie tylko uprawdopodobnienie. Charakter czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego lub karnoskarbowego musi także uniemożliwiać dalsze pozostawanie policjanta w służbie. Przełożony dyscyplinarny obowiązany jest ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie ( v. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06 – publ. OTK – A 2008/7/120). Organ odwoławczy wydając decyzję uznał, iż zebrany materiał dowodowy w postaci zeznań świadków przybyłych na miejsce wypadku drogowego, wyniki badań krwi policjanta na zawartość alkoholu oraz wyniki badań DNA z poduszki powietrznej kierowcy wskazuje jednoznacznie, ze skarżący kierował samochodem w chwili wypadku, będąc w stanie nietrzeźwości. Zdaniem organu zeznania świadków oraz wyniki badań są spójne i w sposób oczywisty świadczą o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego. W ocenie Sądu przyjęcie przez organ " oczywistości" popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego jest przedwczesne. Organ nie odniósł się bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do całości zeznań świadka M. B. Świadek ten stwierdził, iż przeprowadził rozmowę z dwiema osobami, które jako pierwsze znalazły się na miejscu wypadku. Jedna z tych osób wyjaśniła, że pomagała skarżącemu wydostać się z prawej strony pojazdu. Wyjaśnienie to potwierdzało słowa skarżącego wypowiedziane bezpośrednio po wypadku, iż w samochodzie jest jego teść, który kierował pojazdem. Policja, jak wynika z zeznań świadka B. wylegitymowała dwie w/w osoby. Tym samym nie istniały przeszkody uniemożliwiające uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań osób, które jako pierwsze znalazły się na miejscu wypadku. Zeznania tych świadków pozwoliłyby na ustalenie osoby kierującej pojazdem w chwili wypadku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dokonał własnej interpretacji zeznań świadka B., który wyjaśnił, iż druga osoba uwięziona w samochodzie znajdowała się " po lewej stronie – w pojeździe". Według organu określenie takie wynikało ze wcześniej ustalonego faktu, że samochód w danej chwili znajdował się na dachu. W ocenie Sądu organ analizujący materiał dowodowy nie powinien zajmować się doprecyzowywaniem zeznań świadka. Jego obowiązkiem było natomiast przeprowadzenie uzupełniającego przesłuchania świadka w celu ustalenia, w którym dokładnie miejscu w samochodzie znajdowała się osoba podróżująca ze skarżącym. Wobec niewyjaśnienia powyższej okoliczności popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa uznać można jedynie za prawdopodobne, a nie oczywiste. Prawdopodobieństwo popełnienia takiego czynu przez stronę wynika z zeznań świadków K.i R. oraz wyników badań biologicznych śladów krwi znajdującej się na poduszkach powietrznych samochodu. W aktach sprawy znajdują się trzy opinie lekarskie. Pierwsza, dołączona do skargi, sporządzona w dniu 10 lutego przez lekarza medycyny sądowej J. Z. zawiera adnotację, iż skarżący " nie może samodzielnie egzystować ( nie może obciążać kończyn dolnych, przyjąć pozycji stojącej i przemieszczać się), potrzebuje stałej opieki osoby trzeciej, jego stan zdrowia wymaga kontynuacji leczenia oraz rehabilitacji narządu ruchu. W związku z powyższym R. G. nie może uczestniczyć w czynnościach procesowych. Ponowne badanie należy przeprowadzić po upływie 4 – 6 miesięcy od daty niniejszego badania". Także dołączone do skargi zaświadczenie nr [...] wystawione w dniu [...] r. przez lekarza J. U.stwierdza, iż skarżący będzie mógł stawić się na wezwanie lub zawiadomienie w dniu 30 czerwca 2009 r. Z kolei przedstawiona przez organ opinia sądowo – psychiatryczna z dnia 25 lutego 2009 r., sporządzona przez dr n. med. T. N., zawiera informację, iż z punktu widzenia psychiatry skarżący może uczestniczyć w postępowaniu karnym. Wszystkie powołane opinie dotyczą stanu zdrowia skarżącego z okresu po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania ( 9.01.2009 r.) i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie przesłuchania świadków ( 14 – 27.01.2009 r.). W oparciu o treść tych opinii nie jest możliwe ustalenie, czy skarżący ze względu na stan zdrowia był w stanie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym. Jego udział mógł polegać nie tylko na odbiorze pism organów administracji, ale także na zadawaniu pytań świadkom. Aktywny udział strony w postępowaniu pomógłby w dokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy powołuje się na notatkę urzędową Komendanta Powiatowego Policji w R, zgodnie z którą zastrzeżenia zdrowotne dotyczące policjanta ograniczały wykonywanie z nim czynności procesowych przez około 10 dni od dnia wypadku. Notatka została sporządzona w dniu [...] r. w oparciu o opinię lekarza J.U. Jednakże ten sam lekarz w dniu 11 maja 2009 r. wydał zaświadczenie o braku możliwości stawienia się przez policjanta na wezwanie do 30 czerwca 2009 r. Organ przed przystąpieniem do czynności procesowych zobowiązany był ustalić, czy skarżący w styczniu 2009 r., tj. w okresie gdy przesłuchiwano świadków, był w stanie uczestniczyć w tych czynnościach. Organ administracji wykazując się należytą starannością powinien zawiadomić stronę o terminach i miejscu przesłuchań świadków. Tylko wówczas strona mogłaby osobiście lub przez pełnomocnika uczestniczyć w postępowaniu dowodowym. Uprawnienie takie przewiduje art. 10 § 1 k.p.a. Z akt administracyjnych nie wynika, by policjant był zawiadamiany o terminach przesłuchań świadków. Jeżeli faktycznie stan zdrowia policjanta nie pozwalał na uczestniczenie w czynnościach postępowania, to zasadny okazałby się zawarty w skardze zarzut pozbawienia strony prawa obrony. Na uwzględnienie zasługuje zarzut braku prawidłowego uzasadnienia decyzji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie wyjaśnił dlaczego jest niemożliwe pozostanie skarżącego w służbie. Organ wydając decyzję uznaniową zobowiązany był dokładnie wyjaśnić przyczyny uniemożliwiające jego pozostanie w policji. Orzeczenie powinno zapaść dopiero po wnikliwym rozważeniu zarówno interesu społecznego jak i interesu strony. Organ pierwszej instancji wykazał się w tym zakresie większą starannością, choć w uzasadnieniu orzeczenia ograniczył się do wyjaśnienia szkodliwości społecznej czynu przypisywanego skarżącemu i braku możliwości pozostania w służbie osoby, której zarzuca się popełnienie przestępstwa. Nie podjął jednak próby przeanalizowania okoliczności przemawiających za ewentualnym pozostaniem skarżącego w służbie do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie karnej ( stan zdrowia policjanta, wątpliwości powstałe w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony rozkaz oraz poprzedzający go rozkaz Komendanta Powiatowego Policji w R . Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę ustali czy w okresie prowadzenia postępowania dowodowego ( styczeń 2009 r.) stan zdrowia skarżącego umożliwiał mu aktywny udział w czynnościach procesowych. Jeżeli dojdzie do wniosku, iż w tym czasie skarżący nie był w stanie uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym to ponownie przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie dotyczącym przesłuchania świadków. O terminach przesłuchań zawiadomi skarżącego. Jeśli uzna natomiast, że stan zdrowia umożliwiał skarżącemu czynny udział w postępowaniu, to ograniczy się do uzupełniającego przesłuchania świadka B. na okoliczność : po której stronie pojazdu znajdował się zmarły w czasie wypadku teść skarżącego ( na miejscu kierowcy, czy pasażera ?), a ponadto do przesłuchania na tę samą okoliczność dwóch świadków, którzy według zeznań św. B. znaleźli się pierwsi na miejscu wypadku. Świadkowie ci zostali wylegitymowani, a zatem ich personalia są znane policji. W przypadku, gdy strona złoży wniosek o ponowne przesłuchanie w jej obecności także pozostałych świadków organ zobowiązany będzie uwzględnić ten wniosek, gdyż skarżący nie był zawiadamiany o terminach przesłuchań przeprowadzonych w styczniu 2009 r. Organ wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego rozważy zarówno interes społeczny jak i interes policjanta, przemawiający za zwolnieniem bądź pozostawieniem go w służbie. W uzasadnieniu dokładnie przedstawi motywy jakimi kierował się wydając orzeczenie. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U.Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. T.P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło