III SA/Łd 312/17

WyrokWSA w Łodzi2017-05-18

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmęczeniowe złamanie kości, które wystąpiło po urazie, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli sposób wykonywania pracy mógł przyczynić się do jego powstania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zmęczeniowego złamania kości, ponieważ kluczowym warunkiem rozpoznania tej choroby jest brak wystąpienia urazu, który w niniejszej sprawie miał miejsce. Mimo że sposób wykonywania pracy może mieć wpływ na obciążenie układu ruchu, uraz mechaniczny wyklucza możliwość uznania schorzenia za chorobę zawodową w rozumieniu przepisów.
Stan faktyczny
Skarżąca, B.Ś., domagała się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy rehabilitantki, a konkretnie zmęczeniowego złamania kości. Organy administracji sanitarnej odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które wskazywały na brak związku schorzenia ze sposobem wykonywania pracy oraz na fakt wystąpienia urazu mechanicznego w przeszłości. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie dowodów wskazujących na istnienie choroby zawodowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 roku sprawy ze skargi B.Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1412, ze zm.), art. 2351 i art. 2352 k.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości u B. Ś. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny oraz prawny sprawy podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., decyzją z dnia [...] nie stwierdził choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości u B. Ś. W odwołaniu B. Ś. wniosła o jej zmianę i uznanie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W opinii skarżącej organ I instancji niewłaściwie, wybiórczo ocenił zebrane dowody w sprawie, głównie w zakresie obciążenia stopy podczas wykonywania pracy rehabilitantki. Organ II instancji uznając, że materiał dowodowy uzasadnia brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości (wymienionej pod pozycją 19.6 wykazu chorób zawodowych) podniósł, iż na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia 15 września 2015 r. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w Ł., organ I instancji wszczął w dniu 8 października 2015 r. z urzędu postępowanie w sprawie choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości u skarżącej. W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że od 1979 r. skarżąca była zatrudniona na stanowisku technika fizjoterapii, w tym od 1984 r. do nadal w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej w Ł. ul. A 8 (ZOZ Ł.-B.). Skarżąca wykonuje zabiegi rehabilitacyjne z zakresu fizykoterapii i kinezyterapii w różnych pozycjach ciała obciążających kończyny dolne, w tym także podczas przemieszczania się w pomieszczeniach pracy między prowadzonymi zabiegami. Szczegółowa informacja dotycząca wykonywanych zabiegów i sposobu wykonywania pracy jest zawarta w "Karcie narażenia zawodowego". Skarżąca została poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach orzeczniczych, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz Poradni w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań skarżąca uzyskała dwukrotnie orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości – orzeczenie nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. i orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 6 maja 2016 r. Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W ocenie organu II instancji w orzeczeniach tych w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadniono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 8 grudnia 2015 r. poinformowano, że skarżąca przebyła w 2004 r. złamanie przeciążeniowe głowy II kości śródstopia lewego, a wystąpienie schorzenia wiąże z faktem, że podczas wykonywania obowiązków zawodowych "dużo chodziła". Wyjaśniono, że zmęczeniowe złamanie kości może wystąpić, jako skutek powtarzających się nadmiernych, niefizjologicznych obciążeń układu ruchu, tj. wykonywanie przez bardzo długie okresy czasu (większą część zmiany roboczej) pracy monotypowej w niefizjologicznej, wymuszonej pozycji ciała lub pracy związanej z długotrwałym, stale powtarzającym się uciskiem na daną okolicę układu ruchu. Uzasadnienie to zawiera także informację: "Zakres czynności zawodowych wykonywanych przez badaną był natomiast bardzo zróżnicowany. Brak jest danych pozwalających na przyjęcie, że pacjentka wykonywała pracę wiążącą się ze stałym lub długotrwałym, intensywnym i niefizjologicznym izolowanym obciążeniem rzeczonej kości lewego śródstopia. Biorąc pod uwagę powyższe, nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co jest warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej w/w schorzenia. W jego etiologii dominujące znaczenie należy przypisać czynnikom pozazawodowym – rozpoznanej osteopenii, uogólnionym zmianom zwyrodnieniowym w układzie kostno-stawowym oraz możliwym zaburzeniom mechaniki stopy związanej z płaskostopiem." W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 6 maja 2016 r. wskazano, że okres narażenia zawodowego trwa od 1979 r. Bóle lewej stopy pojawiły się w 2004 r. po urazie podczas schodzenia ze schodów (uderzenie lewą stopą o krawędź schodów). Na podstawie przeprowadzonego badania ortopedycznego stwierdzono deformację statyczną stopy lewej pod postacią palucha koślawego i płaskostopia poprzecznego. Wyjaśniono, że zgłaszane przez skarżącą dolegliwości ze strony lewej stopy mogą być następstwem tego rozpoznania. Uzasadnienie to zawiera także informację: "U badanej nie stwierdzono związku między sposobem wykonywania pracy, a chorobą układu ruchu. Co więcej, warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej jest informacja w wywiadzie chorobowym o braku wystąpienia urazu. Dodatkowo do złamań zmęczeniowych dochodzi w wyniku pracy w niefizjologicznej, wymuszonej pozycji ciała lub długotrwałego, powtarzającego się ucisku na daną okolicę układu ruchu. Czynnikiem predysponującym do wystąpienia choroby jest zwiększone obciążenie narządu ruchu. Z analizy czynności wykonywanych przez Panią B. Ś. na stanowisku technika fizjoterapii należy wnioskować, że sposób wykonywania pracy nie mógł przyczynić się w istotny sposób do powstania marszowego złamania kości śródstopia." Skarżąca w piśmie z dnia 12 lipca 2016 r. wniosła zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole z postępowania przeprowadzonego u pracodawcy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i w karcie narażenia zawodowego w zakresie liczby rehabilitowanych pacjentów, rodzaju i czasu trwania zabiegów, co według niej mogło mieć wpływ na obciążenie stopy. Zastrzeżenia te organ przesłał do pracodawcy zainteresowanej, który w piśmie z dnia 6 września 2016 r. podtrzymał informacje przekazane do protokołu oraz wskazał, że do 30 czerwca 2014 r. czas pracy wynosił 5 godzin na dobę, 26 godzin i 15 minut na tydzień. W ocenie organu II instancji z ustaleń jednostki orzeczniczej I stopnia wynika, że u skarżącej nie rozpoznano objawów klinicznych zmęczeniowego złamania kości. Zakres czynności zawodowych wykonywanych przez skarżącą był bardzo zróżnicowany i nie wiązał się ze stałym lub długotrwałym, intensywnym i niefizjologicznym, izolowanym obciążeniem kości lewego śródstopia. Zdaniem organu II instancji w związku z powyższym brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej narażeniem zawodowym pod postacią zmęczeniowego złamania kości. Z ustaleń jednostki orzeczniczej II stopnia także wynika, że u skarżącej nie stwierdzono związku pomiędzy sposobem wykonywania pracy a chorobą układu ruchu. Z analizy czynności zawodowych wykonywanych na stanowisku fizjoterapeuty należy wnioskować, że sposób wykonywania pracy nie mógł przyczynić się w istotny sposób do powstania marszowego złamania kości śródstopia lewego, ponieważ warunkiem koniecznym do rozpoznania tej choroby zawodowej jest brak wystąpienia urazu oraz praca w niefizjologicznej, wymuszonej pozycji ciała lub długotrwały, powtarzający się ucisk na narząd ruchu. Warunek braku wystąpienia urazu nie został w tym przypadku spełniony, ponieważ skarżąca doznała w 2004 r. urazu lewej stopy podczas schodzenia ze schodów, po którym to urazie pojawiły się pierwsze objawy pod postacią dolegliwości bólowych tej stopy. Biorąc, zatem pod uwagę, że o rozpoznaniu choroby zawodowej decydują względy medyczne, inspektor sanitarny nie może kwestionować rozpoznania zawartego w orzeczeniach lekarskich, jeśli nie budzą one wątpliwości, a tak jest w niniejszej sprawie. Oznacza to, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego poprzedzającego merytoryczne rozstrzygnięcie i wydawanego w świetle § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W ocenie organu II instancji zebrany w sprawie materiał, a przede wszystkim treść przekonująco uzasadnionych orzeczeń lekarskich, które stanowią podstawowy dowód w sprawie, wskazuje bez żadnych wątpliwości i sprzeczności, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej układu ruchu pod postacią zmęczeniowego złamania kości. W skardze na powyższą decyzję B. Ś. zarzuciła obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 2351 k.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że jej schorzenie nie może być uznane za chorobę zawodową, wymienioną w wykazie chorób zawodowych mimo, iż w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy oraz w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie zaświadczeń lekarskich wskazujących na istnienie choroby zawodowej. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że w nieprawidłowy sposób ustalono warunki, w jakich wykonywała pracę. Zdaniem skarżącej "zeznania złożone przez E.W.-K. (kierowniczka) i E. Ć. (nieformalna zastępczyni kierowniczki)" zmierzały do wykazania, że nie ma racji "z obawy o własne stanowisko". Nie zostali przesłuchani inni pracownicy. Badania objęły okres ostatnich kilku lat (2010-2016), gdy jej choroba była już ukształtowana, bo powstała na przestrzeni kilkunastu lat pracy. E.W.-K. zaczęła pracę dopiero w 2011 r. Organ II instancji nie zweryfikował jak wyglądają zasady pracy rehabilitantów w czasie zabiegów. Ustalenia oparte na niepełnych danych faktycznych, na nieprawdziwych zeznaniach świadków pozwoliły na wyciągnięcie wadliwych wniosków przez lekarzy, bowiem gdyby mieli pełną wiedzę o pracy zabiegowych, to mogli wydać inną, korzystną opinię. Zdaniem skarżącej okoliczność, że organ I instancji przed wydaniem decyzji poinformował ją, iż jej żądania nie będą uwzględnione, powinna bezwzględnie dyskwalifikować zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), powoływanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3). Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że skarga nie jest zasadna. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ k.p. W myśl tego przepisu za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² k.p.). O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p. Rada Ministrów wydała powołane wyżej rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie to określa: wykaz chorób zawodowych; okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 ust. 1 pkt 1-4). Dla przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości wymienionej pod poz. 19.6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym ustalono na 1 rok. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że skarżąca od 1979 r. jest zatrudniona na stanowisku technika fizjoterapii, w tym od 1984 r. w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej w Ł. przy ul. A 8 (ZOZ Ł.-B.). W § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wskazano, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1-4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego – w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja – w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Stosownie do § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej – lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 (pkt 2); w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – właściwy państwowy inspektor sanitarny (pkt 3). Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2981 k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). W § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wskazano, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono – jak każdy dowód w postępowaniu – ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por. wyroki NSA: z 24 lutego 2015 r., II OSK 2013/13; z 19 czerwca 2015 r., II OSK 2506/14; z 9 lipca 2015 r., II OSK 2986/13). W niniejszej sprawie uprawnione jednostki medycyny pracy w orzeczeniach lekarskich z dnia 8 grudnia 2015 r. i z dnia 6 maja 2016 r. nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości wymienionej pod poz. 19.6 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W orzeczeniach tych w sposób wyczerpujący uzasadniono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie wywiadu przeprowadzonego ze skarżącą, karty oceny narażenia zawodowego oraz konsultacji ortopedycznej stwierdzono u skarżącej osteopenię, deformację statyczną stopy lewej pod postacią palucha koślawego i płaskostopia poprzecznego. Wskazano na okoliczność złamania marszowego II kości śródstopia lewego w lipcu 2004 r. w następstwie urazu doznanego podczas schodzenia ze schodów. Skarżąca uderzyła się wówczas lewą stopą o krawędź stopnia. Wyjaśniono, że warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości wymienionej pod poz. 19.6 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jest informacja w wywiadzie chorobowym o braku wystąpienia urazu. Do złamań zmęczeniowych dochodzi w wyniku pracy w niefizjologicznej, wymuszonej pozycji ciała lub długotrwałego, powtarzającego się ucisku na daną okolicę układu ruchu. Czynnikiem predysponującym do wystąpienia choroby jest zwiększone obciążenie narządu ruchu. Wskazano, że zakres czynności zawodowych wykonywanych przez skarżącą był bardzo zróżnicowany i brak jest danych pozwalających przyjąć, że wykonywała pracę wiążącą się ze stałym lub długotrwałym, intensywnym i niefizjologicznym, izolowanym obciążeniem kości lewego śródstopia. Z orzeczeń tych wynika zatem, że warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości wymienionej pod poz. 19.6 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jest brak wystąpienia urazu, podczas gdy skarżąca takiego urazu bezspornie doznała w lipcu 2004 r. W tej sytuacji ustalenia w zakresie warunków wykonywania przez skarżącą pracy nie miały już decydującego znaczenia dla stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto, w trakcie całego postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby te ustalenia podważyć. Skarżąca nie wykazała, że przez długie okresy czasu (większą część zmiany roboczej) wykonywała pracę monotypową w niefizjologicznej, wymuszonej pozycji ciała lub pracę wiążącą się ze stałym, długotrwałym, intensywnym i niefizjologicznym, izolowanym obciążeniem kości lewego śródstopia. Co więcej, z zastrzeżeń składanych przez skarżącą z dnia 12 lipca i 6 października 2016 r., odwołania oraz skargi wynika, że zakres wykonywanych przez skarżącą czynności związanych z wykonywaną pracą był zróżnicowany i wiązał się koniecznością ciągłego przemieszczania się, "chodzenia". Brak jest więc w niniejszej sprawie postaw do stwierdzenia, że organ winien przeprowadzić inne dowody (z przesłuchania świadków, zaświadczeń lekarskich) mające na celu zweryfikowanie ustaleń stanowiących podstawę wydania orzeczeń lekarskich. W ocenie sądu organy obu instancji w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, w szczególności o powołane wyżej dane zawarte w orzeczeniach lekarskich, które są wyjątkowo zbieżne, prawidłowo orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zmęczeniowego złamania kości wymienionej pod poz. 19.6 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawiera trafne rozstrzygnięcie w związku z dokonanym przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznaniem – nie występowanie u skarżącej choroby zawodowej wymienionej pod poz. 19.6 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło