III SA/Łd 317/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. W. i T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę Wojewoda [...] decyzją [...] wydaną w dniu [...] na podstawie art.138 § 1 kpa w związku z art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz.U z 1984 r. Nr 32, poz.174 z późn. zm./ po rozpatrzeniu odwołania J. i J. T. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania J. i J. T. wraz z dziećmi na pobyt stały w lokalu nr 5 przy ul. A 3 w T. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ administracji ustala, czy w dniu jej dokonania osoba, której dotyczy obowiązek meldunkowy spełniła warunki określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tą ustawą do zameldowania na pobyt stały niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art.10 ust. 1/ oraz przedstawienie potwierdzenia "uprawnienia do przebywania w lokalu" /art.9 ust.2/. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że obie niezbędne do zameldowania przesłanki nie zostały spełnione. Ustalenia kontroli dyscypliny meldunkowej, zeznania J. i J. T. złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 30 marca 2001 r. potwierdziły, że od 25 stycznia 2001r. /to jest od daty dokonania czynności/ trwają w tym lokalu prace remontowe i państwo T. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkują. Również potwierdzenie uprawnień odwołujących się do przebywania w lokalu nastąpiło z naruszeniem obowiązujących przepisów. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu jest uznawane za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, dla której dokonania niezbędna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli ewentualnie zastąpiona odpowiednim orzeczeniem sądowym /art.199 kc/. Zarządca - administrator pełni swe funkcje w ramach upoważnienia i nie wyłącza to wykonywania zarządu przez pozostałych współwłaścicieli. Zauważyć należy, iż wniosek o wymeldowanie złożył właśnie administrator nieruchomości. W świetle powyższych okoliczności Wojewoda zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji, że czynność materialno-techniczna zameldowania J. i J. T. wraz z dziećmi na pobyt stały w lokalu nr 5 budynku przy ul. A 3 w T. została dokonana wadliwie. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli H. i R. W.. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie 3 II S.A./Łd 1671/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż organy administracji obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniono dokładnie co było przyczyną nie wprowadzenia się rodziny T. do mieszkania nr 5 przy ul. A 3 a w szczególności czy były to wyłącznie przyczyny związane z fatalnym stanem technicznym lokalu uniemożliwiającym prowadzenie normalnego gospodarstwa domowego. Sąd uznał, iż czynność potwierdzenia osobie trzeciej uprawnień do przebywania w lokalu, nieruchomości stanowiącej współwłasność nie przekracza granic zwykłego zarządu gdyż nie ma charakteru rozporządzenia rzeczą. Potwierdza ona jedynie istnienie stosunku cywilnoprawnego będącego podstawą korzystania z lokalu. W rozpoznawanej sprawie uprawnienie rodziny T. do przebywania w lokalu zostało potwierdzone przez większość współwłaścicieli nieruchomości a mianowicie przez małżeństwo W. i J. W.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny wyjaśnić czy rodzina T. faktycznie przebywała w spornym lokalu z zamiarem zamieszkania w nim na stałe. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art.104 kpa i art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) odmówił anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania J. i J. T. oraz ich dzieci K. i M. w lokalu przy ul A 3 m.5 w T. W uzasadnieniu stwierdzono, iż do zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące niezbędne było łączne spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie i faktyczne przebywanie pod tym adresem. Zameldowanie J. i J. T. wraz z dziećmi było prawidłowe. W dniu 25 stycznia 2001r. objęli oni lokal w posiadanie oraz uwidocznili swój zamiar przebywania w lokalu na stałe. Dowodem na to jest umowa najmu lokalu z tego dnia. Rodzina T. dysponowała kluczem do lokalu. Faktem jest, iż prowadziła ona remont lokalu lecz nie wyklucza to możliwości uznania, że doszło do zamieszkania. Zamiar stałego pobytu został wyrażony znacznymi nakładami na lokal. Już w styczniu 2001r. rodzina T. przejęła obowiązek opłat za energie elektryczną i gaz. Przeprowadzenie remontu wymagało częstych pobytów i długotrwałego przebywania w spornym lokalu. W ocenie organu administracji istniały przesłanki do zameldowania rodziny T. w spornym lokalu. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyli T. G. i J. W. podnosząc, iż umowa najmu lokalu z dnia [...] winna zostać zawarta z wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości a nie tylko z R. W. W konkluzji odwołujący wnosili o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż do zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące niezbędne było łączne spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie i faktyczne przebywanie pod tym adresem. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż J. i J. T. wykazali się uprawnieniami do przebywania w spornym lokalu. W zgłoszeniu pobytu stałego zarówno pobyt jak i uprawnienia do przebywania pod wskazanym adresem potwierdzili współwłaściciele nieruchomości J. W.(w 1/8) oraz H. i R. W.(w ½). W dniu 25 stycznia 2001r. rodzina T. przebywała w spornym lokalu co potwierdzili w zgłoszeniu pobytu stałego J. W. oraz H. i R. W.. Przyczyną niewprowadzenia się do spornego lokalu były wyłącznie problemy z fatalnym stanem technicznym mieszkania. Rodzina T. przeprowadziła remont lokalu a następnie wprowadziła się do lokalu. Świadczy to o istnieniu stałego zamiaru przebywania w lokalu. Czynność zameldowania nie była zatem wadliwa. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli T. G. i J. W. podnosząc, iż w dniu 25 stycznia 2001r. rodzina T. nie mieszkała w spornym lokalu. Umowa najmu z dnia 25 stycznia 2001r. budzi poważne zastrzeżenia gdyż nie została podpisana przez wszystkich współwłaścicieli. W świetle prawa jest ona nieważna. Obecnie prawo do spornego lokalu posiada wyłącznie S. W.. Nadto Wojewoda [...] nie doręczył zaskarżonej decyzji S. W. W konkluzji skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga J. W. i T. G. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.10 ust.1 wymienionej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W myśl art.9 ust.2 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu 25 stycznia 2001r., przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Zgodnie zaś z treścią art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z wymienionych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w dacie zameldowania rodziny T. w spornym lokalu, wynika, iż przesłankami zameldowania było zamieszkiwanie w konkretnym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania oraz przedstawienie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Należy zaznaczyć, iż miejscem pobytu stałego konkretnej osoby jest lokal, w którym znajduje się centrum życiowe tej osoby a więc miejsce gdzie skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwaniem jest natomiast stałe korzystanie z jego urządzeń, nocowanie w nim, spędzanie w nim wolnego czasu oraz zaspakajanie w nim swoich funkcji życiowych. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż w dniu 25 stycznia 2001r. J. i J. T. wraz z dziećmi zamieszkali w spornym mieszkaniu w rozumieniu art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w tym dniu lokal nr 5 przy ul. A 3 był w złym stanie technicznym. Zniszczona była część podłogi oraz instalacja wodna. Nie nadawał się on do zamieszkania i wymagał remontu. Remont taki został przeprowadzony przez J. T. Jeszcze w styczniu 2001r. wyniósł on przedmioty poprzedniego lokatora i przystąpił do wykonywania prac remontowych. Często przebywał on w spornym lokalu i nawet w nim nocował. Również jego żona często pomagała mu w wykonywaniu prac remontowych. Zły stan techniczny spornego lokalu oraz konieczność przeprowadzania jego remontu uniemożliwiały rodzinie T. nieprzerwany w nim pobyt. Nieprzebywanie bezpośrednio po zameldowaniu na pobyt stały pod wskazanym adresem nie dowodzi jeszcze braku zamiaru stałego pobytu pod tym adresem. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1982r. w sprawie S.A./Kr 599/82(ONSA nr 2 z 1982r. poz.96). Decydujące znaczenie ma tutaj zamiar konkretnej osoby przebywania pod wskazanym adresem. J. i J. T. mieli zamiar stałego pobytu w spornym lokalu. Od dnia [...] posiadali oni klucze do mieszkania i poczynili znaczne nakłady na jego wyremontowanie. Nie ulega wątpliwości, iż nie przeprowadzaliby remontu lokalu gdyby nie mieli zamiaru stałego w nim zamieszkania. Dodać należy, iż remont został przeprowadzony w całości za środków finansowych rodziny T. Już w styczniu 2001r. J. T. przepisała na siebie książeczkę opłat za energię elektryczną i gaz i uiszczała opłaty z tego tytułu. Faktem jest, iż początkowo rodzina T. nie płaciła czynszu lecz wynikało to z umowy z R. W., iż czynsz będzie uiszczany dopiero od stycznia 2002r. zaś w zamian za jego niepłacenie J. i J. T. na własny koszt mieli przeprowadzić remont mieszkania. O zamiarze stałego pobytu rodziny T. w spornym lokalu świadczy również fakt, iż w dniu 25 stycznia 2001r. wymeldowali się oni z poprzedniego miejsca zamieszkania. Od dnia 25 stycznia 2001r. rodzina T. była faktycznym posiadaczem spornego mieszkania i władała nim jak najemca. Miała także zamiar stałego w nim pobytu. W przekonaniu sądu takie okoliczności jak posiadanie kluczy do lokalu, przeprowadzanie w nim remontu na własny koszt, długotrwałe pobyty w mieszkaniu w związku z remontem, uiszczanie opłat za energię elektryczną i gaz oraz rzeczywiste władanie mieszkaniem jak najemca prowadzą do wniosku, iż rodzina T. w dniu 25 stycznia 2001r. zamieszkała w spornym lokalu w rozumieniu art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Zły stan techniczny lokalu uniemożliwiał nieprzerwany w nim pobyt, lecz całokształt okoliczności sprawy pozwala przyjąć, iż w dniu 25 stycznia 2001r. doszło do zamieszkania spornego lokalu przez rodzinę T.. Fakt ten potwierdzili również na druku zgłoszenia pobytu stałego H. i R. W. oraz J. W.. Spełniona została również druga przesłanka zameldowania a mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w spornym lokalu. Należy zaznaczyć, iż w dacie zameldowania obowiązywał jeszcze przepis art.9 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. Utracił on moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r. w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r. w sprawie K 20/01. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość przy ul. A 3 stanowiła współwłasność sześciu osób przy czym R. i H. W. posiadali 1/2 udziału zaś pozostali współwłaściciele po 1/8 udziałów. Należy zaznaczyć, iż w orzecznictwie sądowym istnieje dualizm poglądów co do charakteru prawnego potwierdzenia osobie trzeciej uprawnienia do przebywania w lokalu stanowiącym współwłasność to jest czy stanowi ono czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i czy wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli czy też nie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2003r. w sprawie S.A./Łd 1505/00 (nie publikowany) wyraził pogląd, iż omawiana czynność potwierdzenia nie przekracza granic zwykłego zarządu gdyż nie ma charakteru rozporządzenia rzeczą. Potwierdza ona jedynie istnienie stosunku cywilnoprawnego będącego podstawą do korzystania z lokalu. Zgodnie z treścią art.201 Kodeksu cywilnego do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. Pogląd taki wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie 3 II S.A./Łd 1671/01. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w obu wymienionych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie umowę najmu spornego lokalu podpisali J. T. oraz R. W. działający z upoważnienia swojej żony. R. i H. W. są współwłaścicielami nieruchomości w 1/2 części. Umowa ta nie została rozwiązana ani unieważniona orzeczeniem sądu. Rodzina T. posiadała zatem uprawnienie do przebywania w spornym lokalu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż potwierdzenie uprawnienia do przebywania w spornym mieszkaniu na druku zgłoszenia pobytu stałego podpisali H. i R. W.(współwłaściciele w 1/2 części) oraz J. W.(współwłaściciel w 1/8 części). Potwierdzenie podpisało zatem większość współwłaścicieli i czynność ta, będąca czynnością zwykłego zarządu, była prawnie skuteczna. W sytuacji gdyby przyjąć pogląd, iż do zameldowania konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli to, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, można i tak uznać, że taka zgoda została wyrażona przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. A 3. Podkreślić należy, iż J. W. był zarządcą nieruchomości a więc podpisując potwierdzenie w dniu 25 stycznia 2001r. reprezentował pozostałych współwłaścicieli. Jak wynika z zeznań R. W. dotychczas była taka praktyka, iż czynności meldunkowe zarządcy nie wymagały zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości(k.15-16 akt administracyjnych). Dodać również należy, iż J. W. i pozostali współwłaściciele uzgodnili wcześniej z małżeństwem W., że wprowadzą oni kogoś do lokalu nr 5 co przyznał J. W. w swoich zeznaniach(k.101-odwrót akt administracyjnych). Nadto R. W. otrzymał klucze od spornego lokalu od E. W.. Powyższe okoliczności dowodzą, iż pozostali współwłaściciele godzili się na zameldowanie rodziny T. w spornym lokalu zaś J. W. potwierdzając uprawnienie do przebywania w tym mieszkaniu wyraził taką zgodę w ich imieniu. W sytuacji zatem gdyby nawet uznać, iż do zameldowania konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli to można przyjąć, iż taka zgoda została wyrażona przez J. W. reprezentującego pozostałych współwłaścicieli. Reasumując sąd uznał, iż w dniu 25 stycznia 2001r. zostały spełnione przesłanki zameldowania rodziny T. a mianowicie zamieszkiwanie w lokalu oraz przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w spornym mieszkaniu. Organy administracji obu instancji słusznie odmówiły anulowania czynności zameldowania J. i J. T. wraz z dziećmi. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę J. W. i T. G.. Zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący podnoszą, iż rodzina T. nie mieszkała w spornym lokalu w dniu zameldowania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż J. i J. T. zamieszkiwali w spornym mieszkaniu w dniu 25 stycznia 2001r. Posiadali oni klucze do lokalu, przeprowadzali w nim remont, długotrwale w nim przebywali zaś J. T. często w nim nocował, uiszczali także opłaty za energię elektryczną i gaz i faktycznie władali mieszkaniem. Mimo, że zły stan techniczny lokalu uniemożliwiał im stałe przebywanie to można uznać, iż zamieszkali oni w spornym mieszkaniu w rozumieniu art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Niezasadny jest zarzut skarżących, iż rodzina T. nie posiadała tytułu prawnego do lokalu gdyż umowa najmu nie została zawarta przez wszystkich współwłaścicieli a tym samym jest nieważna. Wbrew twierdzeniom skarżących, umowa ta jest ważna. Nie została ona rozwiązana przez strony ani nie unieważniono jej orzeczeniem sądu. Tym samym jest prawnie skuteczna. Odnośnie zarzutu, iż w grudniu 2003r. zniesiono współwłasność nieruchomości przy ul. A 3 i lokal nr 5 przyznano J. W. to okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie jest bowiem ocena prawidłowości zameldowania rodziny T. w dniu 25 stycznia 2001r. i na ocenę tą nie ma wpływu fakt w jaki sposób obecnie dokonano zniesienia współwłasności. Niezasadny jest zarzut skarżących, iż decyzja organu odwoławczego nie została doręczona S. W.. Należy zaznaczyć, iż S. W. upoważnił T. G. do występowania w jego imieniu w postępowaniu administracyjnym(pełnomocnictwo – k.119 akt administracyjnych). Decyzja organu II instancji została zatem doręczona T. G. jako pełnomocnikowi S. W. i organ administracji nie miał obowiązku doręczania jej także osobiście S. W.