III SA/Łd 318/18
WyrokWSA w Łodzi2018-06-28
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Kowalska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowody uzyskane w postępowaniu karnym, dotyczące innych podmiotów i innych podatków (VAT), mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w sprawie podatku akcyzowego, jeśli nie potwierdzają zapłaty akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dowody uzyskane w postępowaniu karnym, nawet jeśli są nowe i nieznane organowi podatkowemu, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania podatkowego w sprawie podatku akcyzowego, jeśli nie potwierdzają zapłaty tego podatku na wcześniejszym etapie obrotu. Istotność dowodu dla sprawy jest kluczowa, a dowody dotyczące innych podatków lub transakcji, które nie wykazują zapłaty akcyzy, nie spełniają tej przesłanki. Postępowanie wznowieniowe nie jest okazją do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie do zbadania istnienia przesłanek wznowienia.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, która określiła mu zobowiązanie w podatku akcyzowym za 2008 rok. Jako przyczynę wznowienia wskazał nowe dowody ze śledztwa prokuratorskiego. Organ podatkowy wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że przedstawione dowody nie są istotne dla sprawy, ponieważ nie potwierdzają zapłaty akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i nieodniesienie się do argumentacji dotyczącej rzetelności transakcji i zapłaty akcyzy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień i wrzesień 2008 roku oddala skargę.
Pismem z [...] M.C., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...], określająca M.C. zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2008 roku. Jako przyczynę wznowienia wskazano nowe, istotne dla sprawy dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane Dyrektorowi Izby Celnej w Ł. w dniu wydania decyzji. W swoim wniosku podatnik zwrócił się także o wystąpienie do Prokuratury Okręgowej w Katowicach o materiały dowodowe ze śledztwa prowadzonego przez tę Prokuraturę pod sygnaturą akt [...]
Do wniosku załączono dowody:
1. Kserokopię postanowienia Prokuratury Rejonowej w Będzinie sygn. akt [...] z dnia 15.02.2016 r. o żądaniu wydania rzeczy,
2. Kserokopię postanowienia nr [...] z 30.05.2016 r. Komendy Powiatowej Policji w Będzinie o umorzeniu śledztwa;
3. Kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w Będzinie z 29.09.2016 r. sygn. akt [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia 30. 05. 2016 r. Prokuratury Rejonowej w Będzinie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z 12 maja 2017r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...]. Następnie decyzją z [...] organ ten na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej O.p. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] wskazując, że przedstawione przez stronę dowody nie maja cechy istotności dla sprawy. Z dokumentów dołączonych do wniosku o wznowienie nie wynika okoliczność, że od oleju napędowego, który podatnik zakupił od spółki Konsorcjum i zużył na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w poszczególnych miesiącach 2008 r. została zapłacona akcyza, względnie zadeklarowana, lub określona decyzją .
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie: art. 245 §1 pkt 2, art 70 § 4, art 187 §1 w związku z art.122 O.p. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowego postępowania i nieuzasadnione uznanie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art 240 §1 pkt 5 O.p.; a także naruszenie art. 210 w związku z art 180 §1 i 188 O.p. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do obszernej argumentacji i znaczenia dowodów wskazanych we wniosku o wznowienie.
Wskazał, że przedstawione dowody zaprzeczały uznaniu organów, że strona nabyła olej napędowy z nieznanych źródeł. Jest poza sporem, że w okresie zawierania transakcji z podatnikiem spółka Konsorcjum była zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, posiadała ważną licencję na sprzedaż paliw, składała deklaracje i regulowała podatki. Była zatem podmiotem istniejącym w obrocie prawnym. Zatem wystawiając faktury opatrzone adnotacją "Podatek akcyzowy wliczony w cenę" spółka musiała mieć pewność, że swoim kontrahentom sprzedaje towar z zapłaconą już akcyzą w związku z czym jest oczywistym, że nie miała też obowiązku składania deklaracji w podatku akcyzowym ani płacenia tego podatku.
Zaskarżoną decyzją z [...] roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] roku.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Przesłanką wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest sytuacja w której wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który decyzję wydał. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała przesłanka z art.240 §1 pkt 5 O.p.
W uzasadnieniu wniosku o wznowienie podatnik wskazał, że działając w trybie art.304 §1 ustawy Kodeks postępowania karnego, w dniu 12 sierpnia 2015r. skierował do Prokuratury Rejonowej w Będzinie zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez Ax. Sp z o.o., lub przez osoby kierujące tą firmą, polegającego na wprowadzaniu do obrotu w 2007 i 2008 roku paliwa niewiadomego pochodzenia, wprowadzaniu go w błąd co do tożsamości i jakości sprzedanego mu towaru, potwierdzaniu nieprawdy w przekazanych dokumentach oraz wyłudzeniu niezasadnie znacznych kwot nienależnych spółce z tytułu sprzedanego oleju napędowego.
Komenda Powiatowa Policji w Będzinie po przeprowadzeniu postępowania, postanowieniem z 30.05.2016 r. umorzyła śledztwo (nr [...]). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w toku wykonywanych czynności ustalono, iż w Prokuraturze Okręgowej w Katowicach, było prowadzone śledztwo (sygn. akt [...]) w sprawie podejmowania w porozumieniu z innymi osobami w okresie od marca 2007 r. do lutego 2009 r. w K. i innych miejscowościach czynności, które mogły udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępczego pochodzenia środków pieniężnych o wartości co najmniej 14.000.000 przez osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, które umorzono postanowieniem z 30.12.2011 r. z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Zebrany materiał dowodowy w sprawie [...] nie pozwolił na uzyskanie dowodów pozwalających na kategoryczne stwierdzenie, iż paliwo sprzedane przez Ax. Sp. z o.o. pochodziło z nielegalnego źródła. Sąd Rejonowy w Będzinie, po rozpoznaniu zażaleń pokrzywdzonych M.C. i M.O., postanowieniem z 29.09.2016 r. (sygn. akt [...]) nie uwzględnił zażaleń pokrzywdzonych na postanowienie o umorzeniu śledztwa.
Organ podkreślił, że postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Ostateczna decyzja z dnia [...] na skutek wniesionej skargi przez M.C., podlegała ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi a następnie ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013r. sygn. akt 111 SA/Łd 75/13 oddalił skargę, wskazując w uzasadnieniu, że przedmiotem sprawy było ustalenie, czy podatek akcyzowy nie został zapłacony, zadeklarowany albo określony we wcześniejszych fazach obrotu. Organy dokonały prawidłowych ustaleń, iż od paliwa, które nabywał skarżący we wcześniejszej fazie obrotu, podatek akcyzowy nie został uiszczony. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I GSK 1157/13
Odnosząc się do przesłanek wznowienia postępowania, wskazywanych przez stronę we wniosku z [...] organ podkreślił, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika w sposób niewątpliwy, że M.C. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Bx. zużył paliwo będące wyrobem akcyzowym i nie zapłacił od niego podatku akcyzowego. Także spółka Ax. jako zbywca paliwa nie była podatnikiem akcyzy (zarejestrowanym), nie deklarowała ani nie zapłaciła tego podatku. Tym samym nawet uznanie rzetelności transakcji pomiędzy spółką Ax. a M.C. w okolicznościach faktycznych sprawy, w szczególności przy uwzględnieniu braku zapłaty podatku akcyzowego, jego zadeklarowania lub określenia decyzją jego wysokości, na wcześniejszym etapie obrotu, skutkuje opodatkowaniem strony podatkiem akcyzowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uznał za niecelowe włączenie materiału dowodowego z Prokuratury Okręgowej w Katowicach uzyskanego w sprawie pod sygnaturą akt [...]. Ustalenia dokonane w Prokuraturze Okręgowej w Katowicach, na które powołuje się strona tj. okoliczność że kilkanaście podmiotów nabywało paliwo w postaci oleju napędowego i benzyny od Ax. Sp. z o.o. natomiast Konsorcjum nabywało paliwo m.in. od Cx. Sp. z o.o. w R. Dx. Sp. z o.o. z/s w G. Ex. Sp. z o.o. w K., Fx. Sp. z o.o. z siedzibą w C. oraz Gx. Sp. z o.o. a zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na kategoryczne stwierdzenie, iż paliwo sprzedane przez Konsorcjum pochodziło z nielegalnego źródła, nie stanowi okoliczności uzasadniającej uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...].
Dowody, na które powołuje się strona nie są istotne dla sprawy, bowiem nie wynika z nich okoliczność, że od oleju napędowego, który zakupiła od spółki Konsorcjum i który zużyła w poszczególnych miesiącach 2008 r. została zapłacona akcyza, względnie zadeklarowana, lub określona decyzją.
Organ podkreślił także, że okoliczność, że na fakturach Ax. umieszczało zapis "podatek akcyzowy wliczony w cenę" podlegała już ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...], a także ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na powyższą decyzję podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając organom podatkowym naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy wydanej w trybie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. własnej decyzji z dnia 28.09.2017 r. w wyniku arbitralnego uznania, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono przesłanek określonych w art. 240 § 1 Op., w sytuacji gdy wskazany przez stronę postępowania materiał dowodowy ujawniał nie tylko wyjście na jaw nowych istotnych dla sprawy dowodów, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale także wiele istotnych dla niniejszej sprawy okoliczności faktycznych wskazujących, że w 2012 roku dokonywano pośpiesznych rozstrzygnięć wobec spółki Ax. i jej kontrahentów. Jak wynika z tegoż materiału dowodowego, rozstrzygnięć tych m.in. właśnie za 2008r. dokonywano bez dokumentów źródłowych Ax. (niesłusznie za ich brak obciążając spółkę). zabezpieczonych przez Policję w Będzinie, które pozostawały do dyspozycji prokuratur. (Dokumentacja Ax. za okres grudzień 2007 — grudzień 2008r., w Prokuraturze Okręgowej w Krakowie). Ujawnione okoliczności świadczą o tym, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem: art. 120 art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p.;
2) art. 233 § 1 pkt 2 Op. poprzez jego niezastosowanie;
3) art. 154 ust. 4, art. 13 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym w związku z art. 187 § 1 i art. 122 Op. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia dokonanego na postawie domniemanych "ustaleń faktycznych" i przyjęcie przez organy, że to skarżący był podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego, podczas gdy w niniejszej sprawie akcyza od zakupionego przez stronę paliwa mogła zostać już zapłacona (organ po prostu tego nie wyjaśnił). Okazane przez podatnika faktury nabycia oleju napędowego spółka Ax. opatrzyła zapisem "Podatek akcyzowy wliczony w cenę". Podczas prowadzenia postępowania kontrolnego Dyrektor UKS w [...] nie dążył, do uzyskania informacji na jakiej podstawie taki zapis był na fakturach spółki umieszczany. Jest jednak poza sporem, że w okresie zawierania transakcji ze skarżącym spółka Konsorcjum była zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, posiadała ważną licencję na sprzedaż paliw, składała deklaracje i regulowała podatki. Była zatem podmiotem istniejącym w obrocie prawnym. Spółka musiała mieć pewność (co należało jednak wyjaśnić), że sprzedaje towar z zapłaconą już akcyzą w związku z czym nie miała też obowiązku składania deklaracji w podatku akcyzowym ani płacenia tego podatku;
4) art. 210 § 6 w związku z art. 180 § 1 i 188 Op. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do obszernych i licznych uwag jakie wniesiono pod adresem uzasadnienia rozstrzygnięcia dokonanego w poprzednio wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 21 czerwca 2018 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania kontrolnego prowadzonego ponownie przez organy w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2018 r. w sprawie [...]. Do wniosku załączył postanowienie Prokuratury Okręgowej w Katowicach z 30 grudnia 2011 r. sygn. akt [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zasada trwałości decyzji ostatecznych wyrażona w art. 128 O.p. ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Zasada ta uchodzi za jedno z fundamentalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wyznaczone przepisami odstępstwa od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako stanowiące wyjątek od zasady, podlegają więc ścisłej wykładni. Celem postępowania wznowieniowego jest wzruszenie ostatecznej decyzji w wyjątkowych sytuacjach, które pozwalają na przełamanie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Przepisy zezwalające na zastosowanie wyjątku od tej zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Przede wszystkim należy także podkreślić, że celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. (wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2367/01, dostępny w CBOSA).
Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W myśl tego przepisu wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem postępowanie w tym trybie było więc badanie istnienia powołanych przez skarżącego istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.). By dana okoliczność czy dany dowód mógł stanowić przesłankę wznowienia postępowania musi:
1) cechować się nowością tzn. być nowo odkryty lub po raz pierwszy zgłoszony przez stronę, a więc nie być znany organowi, przed którym toczyło się postępowanie,
2) istnieć w dniu wydania decyzji,
3) być istotny dla sprawy.
Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości, czy nieistnienie w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 O.p..
W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Internetowa Baza Orzeczeń NSA). Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, moc zmiany ustaleń i rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Wobec powyższego należy podkreślić, że w postępowaniu wznowieniowym zakres postępowania dowodowego jest ograniczony przesłankami wznowienia. W postępowaniu tym nie rozpoznaje się ponownie merytorycznie sprawy, a jedynie prowadzi się je pod kątem istnienia wskazanych przez stronę przesłanek wznowienia określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O. p.
Prawidłowe w ocenie sądu jest stanowisko organów podatkowych, że dowodowe przedstawione przez podatnika zmierzały do wykazania okoliczności nieistotnych z punktu widzenia spornego zobowiązania podatkowego. Jak słusznie bowiem wskazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2004r., Nr 29, poz. 257 ze zm.) – dalej "u.p.a.", obowiązującej w dacie stwierdzonych naruszeń, opodatkowaniu akcyzą podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 pkt 1 tej ustawy podatnikami są również podmioty nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Artykuł 4 ust. 5 u.p.a. stanowi zaś, że jeżeli w stosunku do wyrobu akcyzowego powstał obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności, o których mowa w ust. 1-3, to nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej czynności określonej w tych przepisach, jeżeli kwota akcyzy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości.
Omawiane uregulowania statuują zasadę jednofazowości podatku akcyzowego, która jest cechą odróżniającą ten podatek od podatku od towarów i usług. Jeśli zatem podatek akcyzowy od danego wyrobu akcyzowego nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, w ramach czynności, o których mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.p.a., jak również nie został zadeklarowany lub nie określono decyzją jego wysokości, to nabywca, posiadacz lub zbywca takiego wyrobu akcyzowego jest zobowiązany do zapłaty podatku od tego wyrobu.
Trafnie w rozstrzyganej sprawie organy przyjęły że zwolnienie od obowiązku podatkowego czynności nabycia czy samego posiadania wyrobów akcyzowych uzależnione jest od wykazania faktu uprzedniego zapłacenia tego podatku (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 955/10, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I GSK 611/11, wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1581/11, ostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
W rozstrzyganej sprawie paliwo nabyte przez skarżącego od firmy Ax. niewątpliwie stanowiło wyrób akcyzowy, od którego jak ustalono w ostatecznej decyzji nakładającej na skarżącego obowiązek uiszczenia podatku, nie została zapłacona akcyza na wcześniejszym etapie obrotu. Spółka Ax. nie była podatnikiem zarejestrowanym w podatku akcyzowym, nie składała deklaracji dla potrzeb tego podatku, w stosunku do paliwa objętego decyzją ostateczna nie zostały także wydane inne decyzje zobowiązujące do zapłaty należnej akcyzy. A zatem okolicznością czy dowodem istotnym dla sprawy byłby dowód potwierdzający fakt zapłaty podatku akcyzowego na wcześniejszym etapie obrotu spornym paliwem.
Skarżący bowiem jako nabywca i posiadacz paliwa od spółki Ax. może się uwolnić od opodatkowania jedynie w przypadku wykazania, że podatek na wcześniejszym etapie obrotu został zapłacony, zadeklarowany lub określony decyzją, a nie jedynie poprzez wskazanie podmiotów, które wcześniej dokonały obrotu tym wyrobem. Trafnie wskazuje bowiem organ podatkowy, że okoliczność, że kilkanaście podmiotów nabywało paliwo w postaci oleju napędowego i benzyny od Ax. natomiast Ax. nabywało paliwo m.in. od Cx. Sp. z o.o. w R. Dx. Sp. z o.o. z/s w G. Ex. Sp. z o.o. w K., Fx. Sp. z o.o. z siedzibą w C. oraz Gx. Sp. z o.o., a zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na kategoryczne stwierdzenie, iż paliwo sprzedane przez Ax. pochodziło z nielegalnego źródła, nie potwierdza, że akcyza od paliwa zakupionego przez skarżącego została wcześniej zapłacona.
W ocenie sądu organ prawidłowo także przeanalizował treść postanowienie Prokuratury Okręgowej w Katowicach z 30 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt [...]i trafnie odmówił włączenia do postępowania materiału z prowadzonego przez nią śledztwa. Z uzasadnienia tego postanowienia załączonego przez pełnomocnika strony do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego w rozstrzyganej sprawie wynika w sposób jednoznaczny, że w toku prowadzonego śledztwa dokonano oględzin i analizy dokumentacji księgowej spółki Ax., zabezpieczonej w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie pod sygn. akt [...], na podstawie której ustalono, innych poza Cx. sp. z o.o. w R. i Dx. sp. z o.o. w G. dostawców paliwa dla spółki Ax. W oparciu o informacje uzyskane z właściwych urzędów celnych ustalono, że dostawcy paliwa na rzecz spółki tj.: Cx. sp. z o.o. w R. i Dx. sp. z o.o. w G., Ex. sp. z o.o. w K., Fx. sp. z o.o. w C., Gx. sp. z o.o. w T., Firma Handlowa Hx. I.B. w Z., Ix. M.P. w W., Jx. sp. z o.o. w Kę., Kx. sp. z o.o. w G., Mx. sp. z o.o. w M. nie byli zrejestrowanymi podatnikami podatku akcyzowego.
Dowody z w postaci postanowienia Prokuratury Rejonowej w Będzinie sygn. akt [...] z dnia 15.02.2016 r., postanowienia Komendy Powiatowej Policji w Będzinie nr [...] z dnia 30.05.2016 r. o umorzeniu śledztwa oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 29.09.2016 r. sygn. akt [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia 30 maja 2016 r. trafnie zatem organ uznał za dowody nowe, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, a więc spełniające formalnie część przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Prawidłowo też co do tych dowodów organ przeprowadził postępowanie dowodowe dokonując ich oceny, w wyniku której stwierdził, że dowody te nie są istotne dla sprawy, nie potwierdzają bowiem, że od paliwa zakupionego przez skarżącego i zużytego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej został odprowadzony podatek akcyzowy na wcześniejszym etapie obrotu tym towarem.
W rozstrzyganej sprawie sąd nie znalazła podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017r., poz.1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zgodnie z wnioskiem strony sformułowanym w piśmie z 21 czerwca 2018 r.. Pełnomocnik strony jako podstawę zawieszenia wskazał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2018 roku w sprawie I FSK 78/18 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 1 września 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 680/17 a także zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia[...], i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] w sprawie zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do maja, za sierpień i wrzesień 2008 r. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Wskazać należy, że kwestia kompletności materiału dowodowego będącego podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku akcyzowego była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego zarówno I jak i II instancji. Sądy te w swoich wyrokach uznały, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy podatku akcyzowego. Odmienna ocenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotycząca materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w postępowaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług pozostaje bez wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie tej kwestii w postępowaniu akcyzowym. Zakres bowiem postępowania dowodowego w obu kategoriach spraw tj. w podatku VAT i podatku akcyzowym wyznaczają przepisy prawa materialnego regulujące każdy z tych podatków
W systemie podatku od towarów i usług odliczenie podatku naliczonego przez nabywcę towaru nie zależy od uprzedniego zapłacenia podatku należnego z tytułu dokonanej transakcji przez zbywcę tego towaru. Przy zachowaniu bowiem aktów staranności możliwe jest zachowanie prawa do jego odliczenia. Inaczej przedstawia się jednak sytuacja na gruncie podatku akcyzowego. Z systemu tego podatku wprost wynika, że podatek ten podlega zapłacie, jeśli wcześniej od nabytego wyrobu akcyzowego danina ta nie została uiszczona (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I GSK 396/12, LEX nr 1556570). Dlatego też trafnie wskazał organ w kontrolowanej decyzji, że rzetelność transakcji pomiędzy spółką Ax., a podatnikiem pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzyganej sprawy, bowiem w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono i prawidłowość tych ustaleń w swoim wyroku potwierdził NSA, że spółka Ax. nie zapłaciła podatku akcyzowego, nie zadeklarowała go i nie została wydana decyzja zobowiązująca spółkę do jego zapłaty.
W ocenie sąd argumentacja skargi wskazuje, że skarżący w istocie domaga się ponownego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej jego zobowiązania w podatku akcyzowym co jak zostało wskazane powyżej nie jest możliwe w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania. Tym samym niedopuszczalne jest badanie w jego ramach takich okoliczności podnoszonych przez podatnika, jak rzetelność transakcji ze spółką Ax., czy powodów opatrzenia faktur wystawionych przez tę spółkę adnotacją wskazującą na uiszczenie podatku akcyzowego od spornego paliwa, które nie spełniają żadnej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Analizowanie tego typu faktów podnoszonych przez skarżącego prowadziłoby do zrównania zakresu postępowania wznowieniowego ze zwykłym postępowaniem odwoławczym, stanowiąc tym samym zaprzeczenie istoty wznowienia. Lektura wniosku o wznowienie postępowania, pism składanych w jego toku oraz skargi wniesionej do sądu wskazuje, że pełnomocnik skarżącego w ramach toczącego się nadzwyczajnego postępowania domaga się w istocie ponownego, kompleksowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co w tym nadzwyczajnym trybie postępowania w odniesieniu do decyzji ostatecznej jest niedopuszczalne.
W ocenie sądu postępowanie wznowieniowe, przeprowadzone zarówno w toku postępowania w pierwszej instancji, jak również w toku postępowania odwoławczego, obejmowało zbadanie całości zgromadzonego w tym trybie materiału dowodowego, w tym także postanowienia prokuratury w Katowicach z 30 grudnia 2011 roku. Z analizy powyższego postanowienia wynika, iż nie wskazuje ono ani na nowe dowody ani na nowe okoliczności w sprawie, które spełniałyby przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Trafnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] bowiem przeprowadzone postępowanie wykazało, że w dalszym ciągu prawidłowa jest teza, która legła u podstaw wydania tej decyzji, że podatek akcyzowy od paliwa zakupionego przez skarżącego i zużytego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej nie został zapłacony we wcześniejszych fazach obrotu
W ocenie sądu, ustalenia dokonane przez organy podatkowe nie naruszają przepisów art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 6 i art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Dokonana ocena zawarta w wydanej decyzji została oparta na wszechstronnej analizie całego materiału dowodowego sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło