III SA/Łd 319/05

WyrokWSA w Łodzi2005-11-09

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, jeśli opuszczenie to nie ma charakteru trwałego i dobrowolnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, tylko wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Sam fakt długotrwałego przebywania w innym miejscu, przy jednoczesnym zachowaniu rzeczy w dotychczasowym lokalu, opłacaniu czynszu i okresowych wizytach, nie świadczy o trwałym opuszczeniu miejsca zameldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu J. S. z lokalu mieszkalnego. Prezydent Miasta T. orzekł o wymeldowaniu, uznając, że J. S. opuściła lokal na stałe, mimo zameldowania od 1945 r. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego, gdyż J. S. przebywała u córki z powodu choroby i wymagała opieki, zachowując jednocześnie rzeczy w lokalu i uiszczając opłaty. Skarżąca spółka A. wniosła skargę do WSA, argumentując, że wieloletni pobyt J. S. u córki świadczy o trwałym opuszczeniu lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2005r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania o d d a l a s k a r g ę Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art.104 kpa w związku z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego przy ulicy A 86 m.3 w T. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż J. S. jest zameldowania w spornym lokalu od 7 lipca 1945r. zaś co najmniej od maja 2003r. nie zamieszkuje w tym lokalu. Od tego czasu lokal jest podnajmowany. J. S. mieszka u swojej córki gdyż jest osobą schorowaną i wymaga opieki. Samo jej oświadczenie, że pobyt u córki jest czasowy nie jest wystarczające dla oceny zamiaru pobytu J. S. Zamieszkiwanie w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu w nim swoich funkcji życiowych. Nie jest natomiast zamieszkiwaniem z zamiarem stałego pobytu zaglądanie do lokalu, przychodzenie do mieszkania średnio raz lub dwa razy w miesiącu i pobyty w lokalu przez okres około 2 godzin bez nocowania. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż J. S. przestała koncentrować swoje życie osobiste w spornym lokalu i w nim nie zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu. W ocenie organu administracji spełnione zostały przesłanki do wymeldowania J. S. ze spornego lokalu. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła J. S. podnosząc, iż jej pobyt u córki jest czasowy gdyż wymaga ona opieki zaś jej syn nie był w stanie jej zapewnić takiej opieki. Powróci do spornego lokalu gdy syn ułoży sobie ponownie swoje życie i zacznie się nią opiekować. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania J. S.. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu jest spełniona gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby J. S. opuściła sporny lokal w sposób trwały. Jest ona osobą starszą i wymaga opieki. Dlatego tez przebywa u swojej córki. W spornym lokalu posiada jednak swoje rzeczy takie jak sprzęt kuchenny, meble, wersalkę czy ławę co potwierdziły oględziny lokalu. Posiada także swobodny dostęp do lokalu oraz regularnie uiszcza opłaty za lokal. Nie można zatem uznać, iż w sposób trwały opuściła sporny lokal. W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełniona przesłanki do wymeldowania J. S.. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło A w T. podnosząc, iż J. S. nie mieszka w spornym lokalu od około 10 lat zaś w tym czasie lokal ten był podnajmowany różnym rodzinom. Tak długi okres niezamieszkiwania świadczy o trwałym opuszczeniu spornego lokalu. Błędny jest pogląd organu administracji, iż opuszczenie lokalu musi być trwałe i dobrowolne. Nie wynika to z treści przepisu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby a nie z bezprawnego działania innych osób. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu można mówić wtedy gdy zainteresowana osoba nie ma zamiaru powrotu do miejsca swojego zameldowania. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Został on wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. w sprawie V S.A. 3169/00(Lex nr 50123), z 21 marca 2001r. w sprawie V S.A. 2950/00(Lex nr 80643), z 10 lutego 1989r. w sprawie S.A./Wr 789/88(ONSA nr 2 z 1989r. poz.72) i z 18 marca 1987r. w sprawie S.A./Gd 1073/86(nie publikowany). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż J. S. co najmniej od kilku lat nie mieszka w spornym lokalu lecz zamieszkuje u swojej córki W. B. dwie posesje dalej. Opuszczenie przez nią spornego lokalu miało charakter dobrowolny gdyż wynikało z jej własnej woli a nie z bezprawnych działań innych osób. Należy zaznaczyć, iż J. S. jest osobą starszą, schorowaną i wymaga opieki. Sporne mieszkanie nie posiada centralnego ogrzewania i nie jest ona w stanie mieszkać w nim w okresie zimowym. Dlatego tez zamieszkała u swojej córki. W ocenie sądu organ odwoławczy trafnie uznał, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że J. S. w sposób trwały opuściła sporne mieszkanie. Poza oświadczeniem samej zainteresowanej, że pobyt u córki jest czasowy, wskazują na to okoliczności sprawy. W spornym mieszkaniu znajdują się bowiem sprzęty zainteresowanej takie jak meble, wersalki, ława czy sprzęt kuchenny. Wynika to z protokołu oględzin z dnia 18 października 2004r. J. S. posiada swobodny dostęp do lokalu gdyż dysponuje kluczami do niego i obecnie systematycznie uiszcza opłaty za eksploatację mieszkania. W miarę regularnie przychodzi również do spornego lokalu. Jak wynika z relacji A. M. J. S. przychodzi do mieszkania raz bądź dwa razy w miesiącu a czasami częściej na okres około 2 godzin. Wszystkie wymienione okoliczności świadczą o tym, iż opuszczenie mieszkania przez J. S. nie miało charakteru trwałego lecz ma ona zamiar powrotu do tego lokalu. W sytuacji gdyby przyjąć, iż opuszczenie to było trwałe to powstaje pytanie dlaczego J. S. nie zebrała ze spornego mieszkania wszystkich swoich rzeczy, w jakim celu uiszcza ona opłaty za jego eksploatację i po co w miarę systematycznie przychodzi do mieszkania. Nie ulega wątpliwości, iż w sytuacji gdyby chciała ona na trwałe opuścić mieszkanie nie zostawiałaby w nim sprzętów domowych, nie płaciłaby opłat za jego eksploatację i nie przychodziłaby do tego lokalu. W przekonaniu sądu organ odwoławczy słusznie doszedł do przekonania, iż nie została spełniona przesłanka konieczna do wydania decyzji o wymeldowaniu a mianowicie trwałe opuszczenie lokalu przez J. S.. Zarzuty podniesione w skardze, w ocenie sądu, nie zasługują na uwzględnienie. Strona skarżąca podnosi, iż J. S. w sposób trwały opuściła sporne mieszkanie o czym świadczy jej wieloletni pobyt u córki. Faktem jest, iż zainteresowana od kilku lat zamieszkuje u córki lecz okoliczność ta nie może automatycznie świadczyć o trwałym opuszczeniu lokalu. J. S. dba o sporne mieszkanie. Posiada w nim swoje rzeczy, w miarę regularnie przychodzi do lokalu i na bieżąco uiszcza opłaty eksploatacyjne. Długotrwałość pobytu u córki nie może przesądzać o trwałości opuszczenia lokalu bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy. Jeżeli chodzi o poniesiony przez stronę skarżącą, fakt podnajmu spornego mieszkania i wypowiedzenia umowy najmu to okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Strona skarżąca ma bowiem możliwość podjęcia działań w postępowaniu przed sądem cywilnym zmierzającym do pozbawienia J. S. dostępu do lokalu a następnie wystąpienia o jej wymeldowanie. Odnośnie zarzutu, iż przesłankami wymeldowania nie jest dobrowolność i trwałość opuszczenia miejsca pobytu to kwestia ta została wyjaśniona w szeregu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego cytowanych we wcześniejszej części rozważań. W orzecznictwie sądowym jest powszechnie przyjęte, iż są to niezbędne przesłanki wymeldowania i nie ma potrzeby powtarzania przemawiających za tym argumentów zawartych w cytowanych orzeczeniach NSA. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło