III SA/Łd 319/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi M. W. i A. K., wspólników A spółki cywilnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozu towarów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz M. W. i A. K., wspólników A spółki cywilnej w Ł. solidarnie kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M. W. A. K wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "A" w Ł. od decyzji Dyrektora Izy Celnej w Ł. z dnia [....] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozu towaru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu [...] r. wpłynął do organu celnego wniosek strony skarżącej w sprawie zmiany pozwolenia nr [...] z dnia [....] r. na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozu towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu poprzez podwyższenie kwoty referencyjnej do wysokości 600.000 zł. Celem dokonania oceny, czy spełniono warunki do podwyższenia kwoty referencyjnej do wysokości 600.000 zł wezwano wnioskodawców m.in. do przedstawienia dowodów na to, że firma posiada środki finansowe pozwalające jej na zapłacenie kwoty długu celnego, jaki może powstać w odniesieniu do przewożonych towarów do wysokości kwoty referencyjnej 600.000 zł, w tym księgę podatkową przychodów i rozchodów oraz ewidencję środków trwałych, ewidencję wyposażenia, ewidencję sprzedaży /za ostatnie 3 lata/. W odpowiedzi na powyższe pismo, spółka złożyła wyjaśnienie, że posiada wystarczające środki finansowe pozwalające na ewentualne pokrycie kwoty długu celnego i przedstawiła bilans firmy za 2007 rok i zestawienie dochodów za 7 miesięcy 2008 roku. Równocześnie poproszono o przedłużenie terminu do złożenia pozostałych dokumentów o dodatkowe 14 dni. W tym terminie firma nie dosłała żadnych dokumentów, dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 2 października 2008r. zobowiązała się ponownie do ich dostarczenia. W dniu 8 października 2008r. złożono wydruk zestawienia obrotów z podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów za lata 2005 i 2006, a w dniu 9 października 2008r. -ewidencję środków trwałych i ewidencję wyposażenia. Po analizie dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą Dyrektor Izby Celnej ocenił, że firma nie spełnia jednego z warunków wymaganych do udzielenia pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu do kwoty odniesienia 600.000 zł, tj. warunku posiadania wystarczających środków finansowych pozwalających na wywiązywanie się z mogących powstać zobowiązań do wnioskowanej kwoty odniesienia. Decyzją z dnia [...] r. odmówiono zmiany pozwolenia nr [....] z dnia [....]r. na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozu towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu poprzez podwyższenie kwoty referencyjnej do wysokości 600.000 zł. W odwołaniu z dnia 6 listopada 2008 r. strona skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja zawiera wnikliwą analizę finansową strony skarżącej, ale zdaniem strony decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, bowiem istotna jest tutaj kwestia odpowiedzialności wspólników firmy A s.c. - która to odpowiedzialność jest osobista. nieograniczona, solidarna oraz pierwszorzędna a majątek spółki ma znaczenie drugorzędne. Strona podniosła, że majątki osobiste wspólników przekraczają wartość 2.200.000 zł, co zdaniem odwołującego się daje całkowitą gwarancję wywiązywania się z przyjętych zobowiązań. Pokreślono również, iż firma posiada czynne gwarancje z firmy ubezpieczeniowej na kwotę 900.000 zł w procedurze dopuszczenia do obrotu, co zdaniem skarżącego dowodzi, iż sytuacja finansowa wspólników jest bardzo dobra, a firma ubezpieczeniowa nie widzi niebezpieczeństwa poniesienia straty. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej wskazał, że głównym zobowiązanym, wnioskującym o podwyższenie kwoty referencyjnej określonej w pozwoleniu nr [...] z dnia [....] r. są wspólnicy spółki cywilnej A, M.W., A. K. Organ ponownie dokonał oceny finansowej firmy, w wyniku której stwierdzono, że trudno jest prognozować znaczący wzrost poziomy wyników finansowych firmy w najbliższej przyszłości. Organ odwoławczy zaznaczył, że chociaż art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obarcza obowiązkiem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego organ, nie zmienia to jednak faktu, że strona nie powinna w tym zakresie pozostać bierna. W jego ocenie wspólnicy spółki cywilnej "A" nie przedstawili organowi celnemu żadnych dowodów, które potwierdzałyby fakt, iż w ramach swoich majątków osobistych posiadają środki finansowe, które pozwoliłyby im na zapłacenie kwoty długu celnego, jaki może powstać w odniesieniu do danych towarów. Takowych dowodów nie załączyli również do swojego odwołania. Dopiero na wezwanie organu do akt sprawy przedłożono zaświadczenia z trzech banków: banku B S.A. z dnia 8 stycznia 2009r. i 9 stycznia 2009r.,wyciąg z konta lokacyjnego A. K. wystawiony przez C z dnia 31 grudnia 2008r., zeznania podatkowe Pani M. W. za lata 2006 - 2007, zeznania podatkowe Pana A. K. za lata 2005-2007. Organ odwoławczy wskazał, że żaden z tych rachunków nie jest rachunkiem osobistym A. K. i M. W., lecz są to rachunki firmowe innych firm prowadzonych przez te osoby, tj. firmy D i E. Z uwagi na powyższe nie można uznać, iż przedmiotowe środki pieniężne stanowią majątek osobisty wspólników spółki cywilnej "A. Organ odwoławczy zaznaczył, że kwota odniesienia (w tym przypadku wnioskowana kwota odniesienia to 600.000 złotych) dotyczy długu celnego, który może powstać w odniesieniu do towarów objętych przez głównego zobowiązanego procedurą tranzytu w okresie co najmniej jednego tygodnia. W przypadku powstania długu celnego wobec towarów objętych procedurą tranzytu we wskazanym okresie, dług ten powinien być uiszczony w terminie 10 dni. Należy zauważyć, iż przy średnich miesięcznych dochodach wspólników spółki cywilnej przed opodatkowaniem, przedstawionych powyżej, zapłacenie mogących powstać zobowiązań do kwoty 600.000 złotych byłoby niemożliwe do realizacji w ciągu 10 dni od dnia powstania długu celnego. Na pokrycie przedmiotowych zobowiązań nie wystarczyłaby również kwota 68.460,27 złotych znajdująca się na koncie lokacyjnym A.K. Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do uznania, że zarówno sytuacja finansowa samej firmy "A" jak i jej wspólników daje gwarancję pokrycia kwoty długu celnego w wysokości 600.000 złotych w terminie 10 dni. Na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie może mieć również wpływu podniesiona w odwołaniu okoliczność, iż firma posiada czynne gwarancje z firmy ubezpieczeniowej na kwotę 900.000,00 złotych. Firmy ubezpieczeniowe działają na podstawie innych przepisów prawa, stosują inne warunki zawierania umów z klientami, zakres działalności tych firm nie jest tożsamy z zakresem działań fiskalnych podejmowanych przez organy celne. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w Ł. w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego słusznie zauważył, że polisy ubezpieczeniowe OC nie stanowią dowodu na stosowanie wysokich norm bezpieczeństwa. Umowy ubezpieczenia OC przewoźnika drogowego i OC spedytora są obowiązkowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie usług przewozu drogowego i spedycji i ich zawarcie nie świadczy o stosowaniu takich norm. Z kolei system GPS umożliwiający śledzenie pojazdów na trasie oraz przeglądanie historii zarejestrowanych tras pojazdu zwiększa bezpieczeństwo przewożonych przesyłek, jednak przedstawiona umowa została zawarta przez firmę D a nie A, a z jej treści nie wynika, że samochody, których ona dotyczy są wykorzystywane do wykonywania usług agencji celnej firmy A. W skardze z dnia 28 maja 2009 roku strona skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, którym zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 380 ust. 2-4 rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, które miało wpływ na wynik sprawy polegające na przyjęciu, że skarżący nie spełniają kryteriów wymaganych do dokonania zmiany przedmiotowego pozwolenia. Strona skarżąca wskazała również na naruszenie przepisów postępowania tj. 121, 122, 187 §1, 191, 192 oraz art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez wezwanie skarżących do przedstawienia stanu ich majątku osobistego oraz jego uwzględnienia przy dokonywaniu oceny, czy skarżący posiadają wystarczające środki finansowe na pokrycie zobowiązań w sytuacji, gdy jako wspólnicy spółki cywilnej ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki w sposób osobisty, nieograniczony i solidarny. Skarżąca Spółka podniosła także zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez pominięcie złożonych przez skarżących zaś świadczeń o stanie rachunków bankowych innych prowadzonych przez nich jednoosobowych firm, a także faktu, iż skarżący posiadają czynne gwarancje z firmy ubezpieczeniowej na kwotę 900.000 złotych. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem , że nie udowodnili , iż świadczą usługi spełniające wysokie normy bezpieczeństwa w sytuacji, gdy zaniechano wezwania skarżących do przedstawienia konkretnych dowodów na ta okoliczność, zwłaszcza wobec wątpliwości interpretacyjnych związanych z pojęciem ‘wysokich norm bezpieczeństwa’. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję z dnia [....] roku odmawiającej zmiany pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozu towaru. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 379 Rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1) główny zobowiązany może korzystać z gwarancji generalnej albo zwolnienia z obowiązku składania gwarancji do wysokości kwoty referencyjnej. Natomiast ust. 2 powołanego przepisu wskazuje, że kwota referencyjna jest identyczna z kwotą długu celnego, który może powstać wobec towarów umieszczanych przez głównego zobowiązanego pod procedurą tranzytu wspólnotowego w okresie co najmniej jednego tygodnia. Przepis art. 380 ust. 3 stanowi, że zwolnienie z obowiązku złożenia gwarancji może zostać udzielone w przypadku, gdy główny zobowiązany wykaże, że spełnia normy wiarygodności opisane w ust. 2 lit. b), opanował czynności transportowe i posiada wystarczające środki finansowe, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań. Natomiast zgodnie z załącznikiem 46b do przedmiotowego Rozporządzenia główny zobowiązany wykazuje, że posiada wystarczające środki finansowe, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań, przedstawiając organom celnym dowody na to, że posiada środki pozwalające mu na zapłacenie kwoty długu celnego, jaki może powstać w odniesieniu do danych towarów. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła do organu celnego z wnioskiem o zmianę pozwolenia nr [...] na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozu towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu z kwoty 400 000 złotych do kwoty 600 000 złotych. Wniosek motywowano zwiększeniem ilości tranzytu z portu w G. na teren całego kraju. Przedstawiono szereg żądanych dokumentów, m. in. bilans firmy za 2007 rok, zestawienie dochodów za 7 miesięcy 2008 roku, wydruk zestawienia obrotów z podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów za lata 2005 i 2006 oraz ewidencję środków trwałych i ewidencję wyposażenia. Organ celny odmówił zmiany przedmiotowego pozwolenia do wskazanej kwoty referencyjnej. Analizując dokumenty firmowe dotyczące działalności firmy organ celny stwierdził, że poziom rozwoju firmy mierzony osiąganymi dochodami nie był na tyle wysoki, aby można było uznać, że firma posiada wystarczające środki finansowe pozwalające na wywiązanie się z mogących powstać zobowiązań do kwoty odniesienia 600 000 złotych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnieśli, że ich majątek osobisty przekracza wartość 2.200 000 złotych, co daje całkowitą gwarancję wywiązania się z przyjętych zobowiązań. Ponadto firma posiada czynne gwarancje firmy ubezpieczeniowej na kwotę 900 000 złotych w procedurze dopuszczenia do obrotu, co dowodzi, że sytuacja skarżących jest bardzo dobra, a firma ubezpieczeniowa nie widzi niebezpieczeństwa poniesienia straty. Skarżący przedstawili wyciągi i zaświadczenia z 3 banków o stanie konta.: M. W. prowadzącej firmę "D" w wysokości 308 193,93 złotych, A. K prowadzącego firmę "E" – kwota 384 062,91 złotych i A. K. na kwotę 68 460, 27 złotych, a także żądane przez organ zeznania podatkowe. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, orzekającego tym składzie, organ celny naruszył przepisy art. 120, art. 121 §1 oraz 187 §1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.), gdyż nie zbadał w sposób dokładny sytuacji finansowej skarżących i ich możliwości finansowych. Organ celny bez dokładnego zbadania statusu spółek "D" i "E" uznał, iż skarżący nie mogą dysponować kwotą powyżej 600 000 złotych, gdyż nie są to ich konta osobiste. Tymczasem skarżący wyjaśnili, iż spółki te są jednoosobowe i mają oni swobody dostęp do tych kwot. Organ nie zażądał od skarżących dodatkowych wyjaśnień i dowodów dotyczących ich majątku osobistego. Skoro organ przywiązuje wagę do osobistego konta skarżących – to powinien dokładnie zbadać stan majątków osobistych skarżących. Sąd dopatrzył się braku konsekwencji w działaniu organu bowiem, z jednej strony żąda dokumentów dotyczących kont osobistych, a z drugiej strony nie bada stanu majątku osobistego skarżących. Należy również zauważyć, że nie można mówić o braku współpracy skarżących, skoro przedstawili oni wszelkie żądane przez organ dokumenty i zaproponowali zbadanie ich majątków osobistych, wywiązali się zatem z obowiązku wynikającego z załącznika nr 46b wskazującego kryteria z art. 380 i art. 381 powoływanego Rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93. Organ celny nie odniósł się do zarzutu skarżących, iż majątek tej firmy i pozostałych dwóch firm jest ich majątkiem osobistym. W ocenie Sądu organ celny nie odniósł się również do podnoszonej przez skarżących kwestii posiadanego ubezpieczenia na sumę 900 000 złotych, jak również nie ustosunkował się do złożonych, na jego wezwanie, PIT-ów. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 powołanej ustawy oraz rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). D.T.