III SA/Łd 32/19

Dnia 26 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 roku sprawy ze skargi I. G. i L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. III SA/Łd 32/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...], nr [...],wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 , art. 264 §1, art. 262 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.)- dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...],, po rozpatrzeniu zażalenia I. G. i L. G. na postanowienie Wójta Gminy [...], z dnia [...],nr [...],wydanego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego: - uchyliło zaskarżone postanowienie w całości; - ustaliło koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej nr ew. 797 (stanowiącej własność N.S. i J.S.) z nieruchomościami sąsiednimi: nr ew. 796 (stanowiącej własność M.B.i M. B.); nr ew. 798/4 (stanowiącej własność I. G. i L.G.), nr ew. 769 (stanowiącej własność Powiatu [...],) na kwotę 1.800 zł i określiło udział uczestników postępowania w tych kosztach w następujący sposób: N. i J.S. – 750 zł; I.i L. G. – 650 zł; M. i M. B. – 200 zł, Powiat [...], – 200 zł. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zobowiązało w/w strony postępowania do uiszczenia ustalonych kosztów w terminie 14 dni, na wskazany rachunek bankowy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Wnioskiem z 9 kwietnia 2018 r. N. S. i J. S. wystąpili do Wójta Gminy [...], o rozgraniczenie ich nieruchomości oznaczonej nr ew. 797 z nieruchomościami sąsiednimi o nr ew. 798/4 i 796. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wójt Gminy [...],decyzją z dnia [...],nr [...],orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonych nr ew. 797 (stanowiącej własność N.S.i J.S.) z nieruchomościami sąsiednimi: nr ew. 796 (stanowiącej własność M.B. i M. B.); nr ew. 798/4 (stanowiącej własność I. G. i L. G.), nr ew. 769 (stanowiącej własność Powiatu [...],), ustalając przebieg granic zgodnie z treścią protokołu granicznego z dnia 5 września 2018 r., stanowiącego część operatu rozgraniczeniowego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Następnie postanowieniem z dnia 20 września 2018 r. Wójt Gminy [...], ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 1.800 zł, zobowiązując do ich poniesienia N. i J. S. oraz I. i L. G. w częściach równych, po 900 zł każdą ze stron, zakreślając 14 dniowy termin do uiszczenia powyższych należności na wskazany rachunek bankowy. Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia I. G. i L. G. wnieśli zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...],, w którym zarzucając naruszenie art. 262 §1 i § 2 k.p.a., podnieśli, iż postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało wszczęte na ich wniosek, a tym samym nie przyczynili się do powstania przedmiotowych kosztów, jak i nie mieli wpływu na ich wysokość. Zdaniem żalących się koszty te winny zostać pokryte w całości przez inicjatorów postępowania, to jest małżonków S. Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy [...], z [...], oraz ustaliło koszty postępowania rozgraniczeniowego przedmiotowych działek na kwotę 1.800 zł, określając jednocześnie udział uczestników postępowania w przedmiotowych kosztach w następujący sposób: N. i J. S. – 750 zł; I. i L. G. – 650 zł; M. i M. B. – 200 zł, Powiat [...],– 200 zł. i zobowiązując w/w do uiszczenia powyższych kwot na wskazany rachunek bankowy, w terminie 14 dni. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium przedstawiło dotychczas dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz wskazało na obowiązujące przepisy prawne regulujące kwestie rozgraniczenia nieruchomości, uregulowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz zasady ponoszenia powstałych w wyniku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego kosztów uregulowane w przepisach k.p.a. oraz k.c. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, co do braku przyczynienia się przez żalących do powstania kosztów postępowania rozgraniczeniowego, Kolegium odwołując się do obowiązujących w powyższym zakresie przepisów prawnych oraz wypracowanego na ich gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych, w szczególności do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, wywiodło, iż koszty powstałe w wyniku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu administracji, obciążają zarówno stronę wnioskującą, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości, na zasadach określonych w art. 152 k.c., a podstawę procedowania organu administracji w powyższym zakresie stanowi przepis art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym za niezrozumiałe zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...],uznać należy obciążenie powstałymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego jedynie wnioskodawców tego postępowania – małżonków S. oraz właścicieli jednej z sąsiadującej nieruchomości o nr ew. [...]- małżonków G.. Skoro bowiem, jak wynika z wydanej przez Wójta Gminy [...], decyzji z [...],orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonych nr ew. 797 (stanowiącej własność N. S. i J. S.) z nieruchomościami sąsiednimi: nr ew. 796 (stanowiącej własność M. B. i M. B.); nr ew. 798/4 (stanowiącej własność I. G. i L. G.), nr ew. 769 (stanowiącej własność Powiatu [...],), postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzone zostało w interesie wszystkich w/w podmiotów, to powstałe z tego tytułu koszty winni ponosić wszyscy uczestnicy powyższego postępowania. W związku z powyższym Kolegium wskazało, iż konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy jak w sentencji wydanego postanowienia. Uzasadniając rozstrzygnięcie w części odnoszącej się do udziału w powstałych kosztach poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych postępowaniem rozgraniczeniowym, Kolegium wskazało, że jak wynika ze szkicu granicznego, geodeta wykonujący czynności rozgraniczeniowe wyznaczył na gruncie 6 punktów granicznych, co oznacza, że koszt ustalenia i zastabilizowania jednego puntu wyniósł 300 zł. Tym samym, uwzględniając wcześniej powołaną uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. i wynikającą z niej zasadę podziału kosztów pomiędzy wszystkich uczestników postępowania rozgraniczeniowego Kolegium dokonało następującego rozliczenia: -pkt nr 4 położony pomiędzy nieruchomościami małżonków S., małżonków B. oraz Powiatu [...],- po 1/3 każda z wymienionych stron, to jest po 100 zł; - pkt nr 6 położony pomiędzy nieruchomościami małżonków S., małżonków B. oraz małżonków G.- po 1/3 każda z wymienionych stron, to jest po 100 zł; - pkt nr 5 położony pomiędzy nieruchomościami małżonków S. oraz małżonków G. – po ½ każda z wymienionych stron, to jest po 150 zł; - pkt nr 1 położony pomiędzy nieruchomościami małżonków S. oraz małżonków G. – po ½ każda z wymienionych stron, to jest po 150 zł; - pkt nr 2 położony pomiędzy nieruchomościami małżonków S. oraz małżonków G. – po ½ każda z wymienionych stron, to jest po 150 zł; - pkt nr 3 położony pomiędzy nieruchomościami małżonków S., małżonków G. oraz Powiatu [...], - po 1/3 każda z wymienionych stron, to jest po 100 zł. W oparciu o powyższe rozliczenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...],wysokość należnych kosztów postępowania rozgraniczeniowego od poszczególnych jego uczestników określiło następująco: N. i J. S. – 750 zł; I. i L. G. – 650 zł; M. i M. B. – 200 zł, Powiat [...], – 200 zł. Nie zgadzając się z wydanym postanowieniem I. G. oraz L. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w części w jakiej kwestionowane rozstrzygnięcie nakłada na nich obowiązek uiszczenia kwoty 650 zł tytułem powstałych kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący podtrzymali dotychczasowy zarzut naruszenia art. 262 §1 i §2 k.p.a. , argumentując, iż koszty tego postępowania winny zostać poniesione przez jego inicjatorów – małżonków S. Wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia zgodnie z w/w stanowiskiem ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 11 marca 2019 r. uczestnicy postępowania N.S. i J. S. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, że organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały wyjaśnił, iż udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż domaga się ona konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Ponadto należy zauważyć, że w interesie właścicieli wszystkich sąsiadujących nieruchomości jest ustalenie prawidłowej granicy między tymi nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stwierdził ponadto, że art. 152 kodeksu cywilnego stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia również, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. W postępowaniu tym ma także zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiący, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl art. 269 p.p.s.a., posiada ogólną moc wiążącą inne składy sądów administracyjnych w sprawach, w których są stosowane interpretowane nią przepisy. Skoro postępowanie rozgraniczeniowe, co wynika z treści art. 152 k.c., toczy się w istocie rzeczy w interesie wszystkich podmiotów uczestniczących w rozgraniczeniu, to wszyscy właściciele sąsiednich nieruchomości zobowiązani są do udziału w kosztach tego postępowania, bez względu na to kto żądał jego wszczęcia. W uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r. NSA stwierdził, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które – w jego ocenie – zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela zaprezentowane stanowisko, stwierdzając, iż jest ono zgodne z utrwaloną linią orzecznictwa ( por. wyroki w sprawach I OSK 3421/15, z dnia 18 października 2017 r., I OSK 1833/14 z dnia 20 kwietnia 2016 r., III SA/Łd 1128/17 z dnia 1 lutego 2018 r. ). Wójt Gminy [...] wszczynając postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. postępowanie rozgraniczeniowe stwierdził, że właściciele N. i J. S. wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z działką przyległą uzasadnili koniecznością jednoznacznego określenia położenia punktów i przebiegu linii granicznej w celu wyeliminowania w przyszłości ewentualnych sporów związanych z ich przebiegiem. Poinformowali oni organ administracji, iż granice nie były wcześniej ustalane i w związku z tym nie ma możliwości wznowienia zatartych znaków granicznych. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, iż w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, w tym skarżących, było ustalenie prawidłowego przebiegu granic. Organ odwoławczy słusznie uzależnił wysokość kosztów ponoszonych przez uczestników postępowania od ilości punktów granicznych podlegających badaniom. Przyjęty sposób rozłożenia kosztów uwzględniał zakres dokonanego rozgraniczenia, a ponadto był korzystniejszy dla skarżących od sposobu przyjętego przez organ I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. ab/