III SA/Łd 320/15
WyrokWSA w Łodzi2015-05-13
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta było prawidłowe, gdy skarżący twierdził, że nie otrzymał prawidłowego doręczenia decyzji i awiza?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji skarżącemu było prawidłowe, mimo braku fizycznego odbioru przesyłki przez adresata, ponieważ spełnione zostały przesłanki fikcji prawnej doręczenia określone w art. 44 k.p.a. (tzw. "tryb awizo"). W związku z tym, termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia uznania doręczenia za dokonane, a jego uchybienie skutkowało koniecznością stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przez organ odwoławczy. Skarga została oddalona, ponieważ postanowienie SKO było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący R. L. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta zakazującej mu prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. SKO uznało odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ zostało złożone po terminie, który rozpoczął bieg od daty uznania doręczenia decyzji organu I instancji za dokonane w trybie awizo. Skarżący twierdził, że decyzja nie została mu prawidłowo doręczona i dowiedział się o niej przypadkowo.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 roku sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania R. L. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] o:
• zakazaniu R. L. prowadzącemu ośrodek szkolenia kierowców pod nazwą: "A" w Ł. wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, a tym samym skreśleniu Strony z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców,
• nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzja organu I instancji wysłana została na adres R. L. za pośrednictwem poczty. Przesyłka ta wobec niemożności doręczenia adresatowi oraz pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, została pozostawiona na okres czternastu dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia (tj. w rozpoznawanej sprawie od dnia 24 listopada 2014r.), zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) -
w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub
upoważnioną osobę lub organ.
Kolegium wskazało, że § 2 art. 44 k.p.a. stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § l, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 ww. ustawy). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 ww. ustawy).
Wobec powyższego organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została stronie doręczona w dniu 8 grudnia 2014 r. Stosownie do art. 57 § 1 ww. ustawy, bieg 14-dniowego terminu do złożenia odwołania rozpoczął się w dniu 9 grudnia 2014r. i upływał w dniu 22 grudnia 2014 r. Kolegium wyjaśniło, że odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji w dniu 5 stycznia 2015 r., zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Ponadto organ wyjaśnił, że późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji stronie, której została doręczona zastępczo decyzja nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji Kolegium, stosownie do treści art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 19 listopada 2014 r.
W skardze R.L. wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżący stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] nie została mu prawidłowo doręczona za pomocą Poczty Polskiej – nie została dostarczona ani nie otrzymał awiza o przesyłce. Wskazał, że o decyzji dowiedział się przypadkowo, będąc w innej sprawie w Oddziale Nadzoru. Decyzję otrzymał w dniu 22 grudnia 2014 r. od pracownika UM[...] z informacją o możliwości odwołania się w terminie dwutygodniowym. Podkreślił, że nie został przez organ poinformowany o możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał, że dochował należytej staranności w swoim działaniu, a organ podszedł do sprawy formalnie, gdy mógł np. telefonicznie powiadomić go o nieodebranej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2102r. poz. 270) – [dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia).
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, określone zostały w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.
W rozpatrywanej sprawie istotę sprawy stanowi data doręczenia skarżącemu decyzji. W tym zakresie ustalenia faktyczne organu i ich ocena są, zdaniem Sądu, prawidłowe. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] została przesłana skarżącemu za pośrednictwem poczty na adres jego zamieszkania ul. A 21/28 , [...] Ł. Adres ten był adresem prawidłowym i aktualnym. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, a także pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu, którzy podjęliby się oddania przesyłki adresatowi , doręczyciel w dniu 24 listopada 2014 r. złożył pismo w Urzędzie Pocztowym Ł. [...] na okres 14 dni, a w skrzynce pocztowej adresata pozostawił zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia . Następnie z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni , przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 2 grudnia 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 9 grudnia 2014 r.
Jak wynika z treści art. 44 § 4 i 1 k.p.a. w takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu, przez który poczta przechowywała pismo. W rozpatrywanej sprawie 14 dniowy termin rozpoczął swój bieg od dnia 25 listopada 2014 r i zakończył w dniu 8 grudnia 2014 r., a dniu 9 grudnia nastąpił zwrot pisma. Organ prawidłowo zatem przyjął, że decyzja została doręczona skarżącemu w trybie określonym w art. 44 k.p.a., czyli "w trybie awizo", w dniu 8 grudnia 2014 r.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. w sprawie sygn.. I OSK 528/05 – LEX nr 194352, doręczenie unormowane w art. 44 k.p.a. zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło, jeżeli są spełnione przesłanki określone w tym przepisie. Ponieważ w tej sprawie przesłanki te zostały spełnione, skutek doręczenia decyzji w dniu 8 grudnia 2014 r. nastąpił.
W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 powoływanej ustawy). Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 cyt. ustawy należy liczyć z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 57 k.p.a. Paragraf pierwszy tego przepisu stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (w niniejszej sprawie doręczenie skarżącemu decyzji), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skoro z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 8 grudnia 2014 r. , to termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 9 grudnia 2014 r. i upłynął w dniu 22 grudnia 2014r.
Odwołanie od decyzji R. L. złożył osobiście w dniu 5 stycznia 2015 r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Należy wskazać, że termin do wniesienia odwołania, wskazany w art. 127 § 1 k.p.a. jest terminem zawitym, a jego uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia środka odwoławczego.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. zd 1 organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zawarte w zacytowanym przepisie sformułowanie "organ /.../ stwierdza" oznacza, tak jak wskazało SKO w odpowiedzi na skargę, obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie, stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Innymi słowy stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 roku, SA/Gd 1482/96, niepublikowany). W sytuacji stwierdzenia przez organ II instancji, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, a zatem, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna, nie może on przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, ma natomiast obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1996 roku, SA/Łd 2665/95). W tej sytuacji uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało prawidłowe i zgodne z prawem rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że skarżący podał, że o decyzji Prezydenta Miasta [...] dowiedział się przypadkowo będąc w innej sprawie w Wydziale Nadzoru i Kontroli UM[...] i otrzymał ją w dniu [...] od pracownika UM[...] i nie został poinformowany o konieczności przywrócenia terminu .
Z adnotacji na końcu decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych wynika jednak, że skarżący pokwitował odbiór decyzji w dniu 17 grudnia 2014r. Na rozprawie skarżący potwierdził, że to jego adnotacja i jego podpis.
W związku z tym wskazać należy, że późniejsze doręczenie stronie decyzji organu I instancji w sytuacji, w której wcześniej decyzja została prawidłowo doręczona w trybie zastępczym nie powoduje, że dla strony otwiera się kolejny termin do wniesienia odwołania liczony od daty tego drugiego doręczenia. Termin do wniesienia odwołania nie może być bowiem wydłużany.
Niezależnie od tego, nawet gdyby przyjąć, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 17 grudnia 2014r. , to termin do wniesienia odwołania upływałby 31 grudnia 2014r., a odwołanie zostało wniesione 5 stycznia 2015 r. Twierdzenie, zawarte w skardze, że skarżący odebrał decyzję w dniu 22 grudnia 2014r. nie zostało w żaden sposób potwierdzone i pozostaje w sprzeczności z adnotacją poczynioną przez skarżącego na decyzji. Nie zostały też w żaden sposób potwierdzone zarzuty skarżącego o braku awiza w skrzynce pocztowej, nie wynika aby toczyło się jakieś postępowanie reklamacyjne, które podważyłoby prawdziwość adnotacji doręczyciela na awizowanej przesyłce.
Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło