III SA/Łd 321/05

Dnia 8 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej orzekającej o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję. III SA/Łd 321-05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [..] Wojewoda [..] utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] orzekającą o odmowie zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] orzekającej o przyznaniu A. M. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W podstawie prawnej decyzji Wojewoda wskazał art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37n ust. 2, art. 37j ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. ( tj. Dz. U. z 2001 r Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,/.../, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/.../ ( Dz. U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak ustalił organ decyzją z dnia [...] Starosta Z. orzekł o przyznaniu A. M. od dnia 7 października 1999 r zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego. Decyzją z dnia [...] Starosta Z. orzekł o zawieszeniu wypłaty zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] z powodu podjęcia przez A. M. zatrudnienia . Kolejną decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o wznowieniu A. M. wypłat zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 stycznia 2002r. W dniu 3 stycznia 2002 r A. M. złożył w PUP w Z. wniosek o podwyższenie zasiłku przedemerytalnego ze 120 % do 160 % zasiłku podstawowego. Wniosek uzasadniał tym, że przez 17 miesięcy pracował na umowę o pracę , w tym 12 miesięcy w pełnym wymiarze czasu pracy , a rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz faktem, że w chwili przyznania mu zasiłku przedemerytalnego powiat [..] był uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Decyzją z dnia [..] Starosta Z. odmówił podwyższenia wysokości zasiłku przedemerytalnego . Decyzja ta na skutek odwołania wniesionego przez A. M. została uchylona przez Wojewodę [...] , który stwierdził, że kwestia wysokości zasiłku przedemerytalnego została rozstrzygnięta decyzją ostateczną z [...] , a jej zmiana lub uchylenie może nastąpić jedynie w trybie wskazanym w art. 145 lub 155 k.p.a. Orzekając ponownie, decyzją z dnia 24 czerwca 2002 r Starosta [...] , na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 6 pkt 6 lit. b, art. 37j ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. ( tj. Dz. U. z 2001 r Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,/.../, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/.../ ( Dz. U. Nr 154, poz. 1793), odmówił zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] przyznającej A. M. zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % zasiłku podstawowego. Organ I instancji wskazał, że z dniem 1 stycznia 2002 r. nastąpiła zmiana ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu między innymi w zakresie obowiązywania zasiłków przedemerytalnych. Stwierdził, że skoro A. M. złożył wniosek o podwyższenie zasiłku przedemerytalnego w dniu 3 stycznia 2002 r , w czasie gdy nie obowiązywał już przepis dotyczący zasiłków przedemerytalnych , brak jest podstaw prawnych do rozpatrywania spraw dotyczących zasiłków przedemerytalnych , a więc i podwyższania ich wysokości. Organ powołał też art. 11 ust. 2 wskazanej już wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r o zmianie /.../ ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /.../, zgodnie z którym osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. W odwołaniu A. M. wnosił o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] i wydania decyzji zmieniającej wysokość zasiłku przedemerytalnego ze 120 % na 160 % zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu /.../. Podnosił, że w dniu przyznania mu zasiłku przedemerytalnego nie spełniał jednego warunku uprawniającego do przyznania mu tego zasiłku w podwyższonej wysokości, tj. nie został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu. Warunek ten dopełnił w roku 2001 r po przepracowaniu 12 miesięcy. Rozpoznając odwołanie organ II instancji stwierdził, że A. M. w dniu rejestracji tj. 6 .10. 1999 r nie spełniał warunków określonych w art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 .12.2001 r. Stosownie do tego przepisu wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 160 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1, dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach)uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W okresie poprzedzającym dzień rejestracji skarżący nie pozostawał w stosunku pracy, a więc nie mógł być zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Organ podkreślił, że nabyte w dniu rejestracji prawo zostało zachowane i od dnia 1 stycznia 2002 r nastąpiło tylko wznowienie wypłaty zasiłku przedemerytalnego. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosił o uchylenie decyzji Wojewody[..], o jej zmianę i przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% zasiłku podstawowego podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący podważał także stanowisko organów administracji, że brak jest podstaw prawnych do przyznania podwyższonego zasiłku przedemerytalnego z uwagi na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. ustawy znoszącej zasiłki przedemerytalne i wskazywał, że przeszkoda ta została zniesiona kolejną nowelizacją ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /.../ ( Dz. U. Nr 6 z 2003). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wnosił o jej oddalenie. Podnosił, że aby uzyskać prawo do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości skarżący musiałby w dniu nabycia prawa spełniać wszystkie warunki określone w art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu /.../. Późniejsza utrata pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia , bowiem po zgłoszeniu się w urzędzie pracy w dniu 2 stycznia 2002 r skarżący nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego. Uzyskał je bowiem w dniu 7 października 1999 r . tylko na skutek pojęcia pracy uległo ono zawieszeniu ( art. 37n ust. 2 ustawy). Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny po przeprowadzeniu rozprawy zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie /../ ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /.../ ( sygn. akt K. 19/2002) Wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r ( Dz. U. Nr 59, poz. 517 ) Trybunał Konstytucyjny orzekł, m.in., że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r w części w jakiej zawiera zwrot “ zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia praw do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Ponadto Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie z uwagi na utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów ( sentencja została ogłoszona dnia 12 kwietnia 2005 r. w Dz. U. Nr 59, poz. 517). W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z dniem ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie /.../ ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /.../, po wyeliminowaniu zakwestionowanych przez Trybunał słów “ zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i" otrzymuje brzmienie: “osoby, które przed dniem wejścia w życia niniejszej ustawy spełniały warunki do nabycia praw do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach." Na rozprawę w dniu 8 czerwca 2005 r nikt się nie stawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. Na wstępie wyjaśnić więc należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie (poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji) orzekać na niekorzyść strony (art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie, wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie sygn. akt K. 19/2002 zaistniała podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z art. 128 § 1 p.p.s.a. . Badając, po podjęciu zawieszonego postępowania, zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, choć zadecydowały o tym inne okoliczności niż podniesione w skardze. W przedmiotowej sprawie, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej z dnia 21 października 1999 r. i podwyższenia wysokości zasiłku przedemerytalnego do wysokości 160 procent kwoty zasiłku podstawowego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy oparta została o art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., którego treść, jak już wskazano wyżej, uległa zmianie na skutek orzeczenia Trybunału. Zgodnie z art. 190 ust 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Ponadto, stosownie do art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stwierdzona więc przez Trybunał Konstytucyjny, już po wydaniu decyzji, utrata w określonym zakresie mocy obowiązującej przepisów stanowiących jej podstawę prawną musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę wznowienia postępowania administracyjnego ( wyrok NSA z 29 września 1999 r I SA/Łd 1327/97 – LEX Nr 43929). Z kolei, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) p.p.s.a. uchyla zaskarżoną decyzję. Skoro zatem – jak wykazano- stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności ustawy z Konstytucją jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, to taka regulacja uzasadnia w niniejszej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji. Organy administracji winny bowiem ponownie rozstrzygnąć wniosek skarżącego mając na względzie aktualne brzmienie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Dodatkowo odnosząc się do argumentów skarżącego, zawartych w piśmie wyjaśniającym z dnia 13 czerwca 2003 r., że nowelizacja ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 20 grudnia 2002 r. przywróciła prawo do zasiłków i świadczeń przedemerytalnych na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. wszystkim bezrobotnym, którzy do 12 stycznia 2002 spełniali warunki do ich nabycia , a więc także przywróciła skarżącemu prawo do ubiegania się o podwyższenie zasiłku przedemerytalnego wskazać należy, że kwestia ta była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego . W uzasadnieniu swojego wyroku Trybunał wskazał m.in., że ustawa z 20 grudnia 2002 r zmieniająca ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 6 , poz. 65 z 2003 r. ) ukształtowała sytuację prawną tej grupy osób, które do 12 stycznia 2002 r nabyły prawo doświadczeń na podstawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed nowelizacji z 17 grudnia 2001 r. Na podstawie art. 3 ust. 2 osoby te uzyskują prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, od następnego dnia po złożeniu wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie ustawy z 20 grudnia 2002r. Przepis nie rozwiązuje więc sprawy praw do zasiłku w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia wejścia w życie ustawy z 20 grudnia 2002 r lub dnia późniejszego – jako dnia złożenia wniosku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) w zw z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.