III SA/Łd 322/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.W. na postanowienie Wojewody Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Wojewody Ł. z dnia [...] wydane w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zameldowania D. W. Do skargi strona załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego w dniu 28 kwietnia 2012 r. urzędowego formularza PPF wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Mieszka wprawdzie z mężem D. W., jednakże jest w trakcie sprawy rozwodowej i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca jest współwłaścicielką domu, w którym mieszka. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2965,51 zł netto. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nie posiada żadnych oszczędności ani środków na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2012 r. skarżąca podniosła, że jest ofiarą przemocy ze strony męża. Na niej spoczywa ciężar utrzymania całego domu. Oświadczyła, że była zmuszona ponieść koszty profesjonalnego pełnomocnika w sprawach rozwodowej oraz karnej, która toczy się w sprawie jej pobicia przez męża. Jest pod stałą opieką dwóch specjalistycznych poradni zdrowia. Wskazała nadto, że nie posiada drukarki, która w jej nauczycielskiej pracy jest niezbędna do prawidłowego przygotowania się do zajęć lekcyjnych. Z tego też powodu nie może wydrukować materiałów pomocniczych dla swoich uczniów. Osiągane przez nią dochody oraz ciążące na niej wydatki nie pozwalają jej na wyjście do kina, teatru czy też wakacyjny wypoczynek. Oszczędza każdą złotówkę, by mieć środki na toczące się sprawy sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U 2012.270) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie E. W. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Wskazać należy, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Skutki przyznania prawa pomocy znajdą bowiem odzwierciedlenie zarówno po stronie dochodowej, jak i wydatkowej budżetu, ze względu na możliwe zmniejszenie dochodów z uwagi na zwolnienie od opłat sądowych, jak i na zwiększeniu wydatków ze względu na konieczność pokrycia za stronę należnego od niej zwrotu wydatków oraz kosztów wynagrodzenia przyznanego je zawodowego pełnomocnika (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydanie 3, s. 686). Z powyższych względów przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły i powinna mieć ona miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe. W niniejszej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu zawarte w złożonym przez skarżącą formularzu PPF informacje pozwalają stwierdzić, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niewątpliwie wykazane dochody, jak i wydatki ciążące na skarżącej nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wykazała natomiast, by konieczność uiszczenia kosztów sądowych mogła spowodować uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Wskazać należy, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Świadczy stosunek pracy, z którego osiąga miesięczny dochód ok. 2900 zł. Pozwala to w ocenie Sądu stwierdzić, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym, w tym wpis od skargi w wysokości 100 zł. Należy także zaznaczyć, że przyszłe ewentualnie ponoszone koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, wyniosłaby 100 zł, a wpis od skargi kasacyjnej – również 100 zł) byłyby rozłożone w czasie, co niewątpliwie pozytywnie wpływa na możliwości ich pokrycia przez stronę. Na powyższą ocenę nie wpływa również argumentacja skarżącej przedstawiona w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2012 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 260, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. t.p.