III SA/Łd 324/15

Dnia 8 maja 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2012 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – A.Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) A.Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2012 roku. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W złożonym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M., 20-letnią córką P., 18-letnią córką I. i 17-letnią córką N. Jednocześnie skarżący wskazał, że osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej (wynajem pokoi) w wysokości 12.400 zł brutto, natomiast żona i córki nie osiągają żadnego dochodu. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 225 m2 i mieszkania o pow. 86 m2, a ponadto w skład majątku wchodzi samochód Nissan Qasqai (rok produkcji 2011) i urządzenia stacji LPG – zakupione w 2006 roku, znajdujące się na dzierżawionej stacji. Skarżący wyjaśnił, że mieszkanie i dom obciążone są długoletnimi kredytami (20 i 25 lat). W mieszkaniu w jednym pokoju mieszka najstarsza córka (obecnie studiująca), pozostałe dwa pokoje są wynajmowane. Skarżący podał przy tym, że wspólnie z żoną posiada samochód Renault Vel-Satis (rok produkcji 2002), uszkodzony po wypadku, o wartości ok. 4.000 zł. Dodał przy tym, że comiesięczne koszty podstawowego utrzymania stanowią koszty nauki córek, comiesięczne opłaty, koszty leczenia. Śródki pieniężne za sprzedane towary pojawiające się na koncie są mu niezbędne do funkcjonowania firmy, w rzeczywistości stanowią jednak własność banku, ponieważ od kilku lat korzysta z limitu debetowego w wysokości 160.000 zł, odnawialnego co roku w miesiącu lipcu. Ponadto skarżący przedstawił kłopoty finansowe dotyczące jego firmy. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie posiada środków na opłatę kosztów sądowych. Wyjaśnił, że Izba Celna dokonała zabezpieczenia na jego rachunkach bankowych oraz majątku prywatnym w dniu 13 marca 2015 roku. Po przekazaniu Izbie zeznania podatkowego i zabezpieczeniu ww. przedmiotów zostało mu zdjęte zabezpieczenie w jedynym z banków, w którym posiada limit debetowy. W zamian musiał zgodzić się na comiesięczną spłatę w wysokości 4.000 zł. Po spłacie kredytu samochodowego w lipcu 2015 roku rata ta ma wzrosnąć do kwoty 6.500 zł. Izba Celna dokonała także wpisu do Krajowego Rejestru Dłużników, co zabiera mu szansę zaciągnięcia ewentualnej pożyczki. Do wniosku skarżący załączył dokumenty dotyczące okoliczności przedstawionych we wniosku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie kwestii braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez żonę i pełnoletnie córki skarżącego, określenie kwoty miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, podstawowe opłaty eksploatacyjne i leczenie, nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego, jego żonę i dzieci rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania łącznej kwoty zadłużenia, na które skarżący powołuje się we wniosku, wraz z podaniem i udokumentowaniem kwoty zaciągniętych kredytów bankowych oraz nadesłanie aktualnego odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 27 kwietnia 2015 roku nadesłał wymagane dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów, wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M., 20-letnią córką P., 18-letnią córką I. i 17-letnią córką N. Jedyne źródło utrzymania pięcioosobowej rodziny stanowi dochód skarżącego z działalności gospodarczej (wynajem pokoi) w wysokości 12.400 zł brutto miesięcznie. Córki kontynuują naukę i wraz z żoną skarżącego pozostają na jego utrzymaniu. Żona skarżącego pomaga mu w wprowadzeniu firmy. Kwota stałych wydatków miesięcznych rodziny wynosi 2.410 zł (wraz z ogrzewaniem w okresie zimowym). Dodatkowe obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki na spłatę rat kredytowych w wysokości: 2.342,74 zł, 2.641,99 zł i 358,50 zł. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 225 m2 i mieszkania o pow. 86 m2, a ponadto w skład majątku wchodzi samochód Nissan Qasqai (rok produkcji 2011), samochód Renault Vel-Satis (rok produkcji 2002) i urządzenia stacji LPG – zakupione w 2006 roku, znajdujące się na dzierżawionej stacji. W mieszkaniu w jednym pokoju mieszka najstarsza córka (obecnie studiująca), pozostałe dwa pokoje są wynajmowane. Ponadto z nadesłanego zeznania podatkowego (PIT-36L) wynika, że 2014 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 145.797,50 zł. Uwagę zwraca przy tym fakt, że skarżący, jak podaje, został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników, co zabiera mu szansę zaciągnięcia ewentualnej pożyczki na pokrycie wydatków. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków pięcioosobowej rodziny wnioskodawcy oraz łączną kwotę wpisów od wniesionych obecnie skarg (9.171 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie w jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)