III SA/Łd 326/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Asesor Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 37 k ust. 1 pkt 1- 5, art. 37 n ust. 2, art. 6 c ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz. U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm./, art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa( ....) /Dz. U. nr 54 z 2001 r., poz. 1793/ oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm./, po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2003 roku nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż W. P. od dnia 24 maja 1996 roku nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego. W związku z podjęciem pracy przez skarżącego w pełnym wymiarze wstrzymano wypłatę zasiłku przedemerytalnego. Po ustaniu zatrudnienia W. P. zgłosił się do urzędu pracy i na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2002 roku nr [...] z tym dniem wznowiono wypłatę zasiłku przedemerytalnego. Z powodu podjęcia od dnia 1 października 2002 roku pracy W. P. ponownie zawieszono wypłatę zasiłku przedemerytalnego. W dniu 5 maja 2003 roku po ustaniu zatrudnienia W. P. zgłosił się do urzędu pracy i decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2003 roku nr [...] wznowiono wypłatę zasiłku przedemerytalnego od tego dnia. W dniu 6 maja W. P. złożył pismo prosząc o zmianę wydanej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że spełnia warunki określone w art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy, u ostatniego pracodawcy pracował powyżej 6 miesięcy, ukończył 55 lat i osiągnął okres uprawniający do emerytury 36 lat i 7 m-cy. Decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego uważa za bardzo krzywdzącą. Pismo to organ I instancji potraktował jako wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku nr [...] organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, a na skutek odwołania skarżącego organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył, co następuje. Zgodnie z przepisami art. 37 k ust. 1 pkt. 1- 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. W. P. legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury, wynoszącym ponad 35 lat, jednakże cytowane powyżej przepisy art. 37k nie mają w jego wypadku zastosowania. W. P. nie utracił bowiem prawa do zasiłku przedemerytalnego a pobieranie tego zasiłku zostało jedynie w okresie zatrudnienia zawieszone. Zgłaszając się do urzędu pracy po ustaniu zatrudnienia W. P. nie musiał ponawiać wniosku o zasiłek przedemerytalny, spełniać na nowo warunków do jego uzyskania, na podstawie przytoczonych powyżej przepisów art. 37 n ust. 2 wypłatę zasiłku przedemerytalnego wznowiono. Organ stwierdził, że obwiązujące przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości rezygnacji z prawa do zasiłku przedemerytalnego i uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego nawet, jeżeli osoba uprawniona do zasiłku przedemerytalnego w dacie kolejnej rejestracji po ustaniu zatrudnienia spełnia warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Na powyższą decyzję W. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiając argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1271 ze. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga W. P. wniesiona została w dniu 25 czerwca 2003 roku i do dnia 1 stycznia 2004 roku postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004 roku dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ /Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652/. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.37k ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002r., świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat (dla mężczyzn) oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat (dla mężczyzn). W myśl zaś art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002r., prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy spełnione zostały warunki do przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w dniu jego rejestracji w urzędzie pracy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż W. P. zostało przyznane prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 23 maja 1996 r r. zaś od dnia 10 lutego 1997r. prawo to zostało zawieszone z uwagi na podjęcie przez skarżącego zatrudnienia. Z dniem 2 września 2002 roku wznowiono wypłatę zasiłku przedemerytalnego. Z powodu podjęcia od dnia 1 października 2002 roku pracy W. P. ponownie zawieszono wypłatę zasiłku przedemerytalnego. W dniu 5 maja 2003 roku po ustaniu zatrudnienia W. P. zgłosił się do urzędu pracy i decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2003 roku nr [...] wznowiono wypłatę zasiłku przedemerytalnego od dnia 5 maja 2003 roku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż akta administracyjne nie zawierają wniosku skarżącego, nie wiadomo zatem, czy zgłaszając się do Urzędu Pracy w dniu 5 maja 2003 r. W. P. wnosił o odwieszenie zasiłku przedemerytalnego, czy też przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Należy jednak przypuszczać, iż W. P. wnosił o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, skoro już następnego dnia złożył pismo, w którym jednoznacznie domagał się tego świadczenia wnosząc o zmianę wydanej decyzji. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W ocenie Sądu dzień ponownego zgłoszenia się skarżącego w urzędzie pracy należy traktować jako dzień rejestracji w rozumieniu art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. W. P. "wypracował" bowiem ponownie warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych określone w art.23 ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy. W ciągu ostatnich 18 miesięcy był bowiem zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Okoliczności te nie są kwestionowane przez organy administracji. Winien zatem zostać uznany jako osoba ponownie zarejestrowana. Sąd nie podzielił poglądu organów administracji, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego gdyż oznaczałoby to "przejście" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne co jest niedopuszczalne. Faktem jest, iż nie można "przejść" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne gdyż ustawa z 14 grudnia 1994r., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002r., nie przewiduje takiej możliwości. Skarżącemu nie przysługiwałoby zatem prawo do świadczenia przedemerytalnego w sytuacji gdyby od dnia 23 maja 1996 r. nieprzerwanie pobierał zasiłek przedemerytalny, zaś po dniu 1 stycznia 2002r. złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. W takim przypadku skarżący nie spełniłby warunków do nabycia świadczenia w dniu rejestracji w urzędzie pracy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. W. P. po uzyskaniu zasiłku przedemerytalnego ponownie bowiem podejmował zatrudnienie i pozostawał w stosunku pracy przez okres przeszło sześciu lat. Ponownie zatem "wypracował" warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i powinien zostać potraktowany jako osoba zgłaszająca się do rejestracji. Pogląd, iż osoba, która po uzyskaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego podjęła ponownie zatrudnienie i ponownie "wypracowała" warunki umożliwiające uzyskanie statusu bezrobotnego ma prawo do świadczenia przedmemrytalnego wyrażony został w artykule Tadeusza Olejarza "Zmiany w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu"/Służba Pracownicza nr 2 z 2002r. str.3/, w Vademecum Rzeczypospolitej – "Dla bezrobotnych i zwalnianych z pracy" – pytania i odpowiedzi/nr 45 z dnia 19 lutego 2003r./ oraz artykule Marzeny Jurczewskiej "Świadczenia pieniężne z Funduszu Pracy"/Gazeta Prawna nr 21 z 30 stycznia 2002r. str.12/. Poglądy wyrażone w wymienionych publikacjach są stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Nie mają one charakteru wiążącego. Są jednak logiczne i przekonujące. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 26 lutego 2004r. w sprawie 3II S.A./Łd 378/02(nie publikowany) i w wyroku z dnia 25 marca 2004r. w sprawie 3II S.A./Łd 693/02(nie publikowany), w wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r Sygn. akt III S.A./Łd 325/05(nie publikowany), w wyroku z dnia 27 lipca 2005 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 436/05(nie publikowany). Sąd w tym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych artykułach i w wymienionych wyrokach. Konsekwencją uznania, iż dzień 5 maja 2003r. stanowi dzień rejestracji w rozumieniu art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. jest to, iż spełnienie warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego winno zostać ocenione na ten dzień. W ocenie sądu W. P. w tym dniu spełniał przesłanki do nabycia tego świadczenia. Ukończył bowiem 55 lat (urodz. [...] marca1948r.), ma okres uprawniający do emerytury wynoszący przeszło 35 lat, był zatrudniony w P.H.U. A przez okres dłuższy niż 6 miesięcy i stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Skarżący spełnił także warunki do otrzymania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone w art.23 ust.1 pkt.1 i 2a ustawy z 14 grudnia 1994r. gdyż w okresie ostatnich 18-u miesięcy był zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Okoliczności te nie są kwestionowane przez organy administracji. W ocenie sądu, W. P. spełniał również przesłanki do uzyskania statusu bezrobotnego wymienione w art.2 ust.1 pkt.2 ustawy z 14 grudnia 1994r. W dniu zgłoszenia się do urzędu pracy, tzn. 5 maja 2003 r., nie był bowiem nigdzie zatrudniony, był zdolny i gotowy do podjęcia pracy i nie pobierał zasiłku przedemerytalnego. W 1994r. przyznano mu wprawdzie prawo do tego zasiłku lecz ostatecznie z dniem 30 września 2002r. jego wypłata została zawieszona i w dniu 5 maja 2003r. nie pobierał tego świadczenia. Można zatem uznać, iż spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. W przekonaniu Sądu W. P. spełnił wszystkie warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Rozważenie wymaga jeszcze kwestia braku wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Jak wyżej wspomniano brak jest takiego wniosku w aktach administracyjnych. Organ administracji nie dołożył zatem należytej staranności w ustaleniu faktycznej woli strony. Należy zaznaczyć, iż przepisy dotyczące przyznania świadczenia przedemerytalnego zmieniły się z dniem 1 stycznia 2002r. a więc w okresie podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Skoro zatem w dniu 5 maja 2003r. W. P.i zgłosił się do urzędu zatrudnienia z nowym świadectwem pracy to winien zostać poinformowany o możliwości i trybie ubiegania się zarówno o odwieszenie zasiłku przedemerytalnego jak i o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W szczególności powinien zostać poinformowany, iż w sytuacji gdyby chciał otrzymać świadczenie przedemerytalnego winien zrezygnować z zasiłku przedemerytalnego a następnie zarejestrować się ponownie w urzędzie pracy i złożyć wniosek o świadczenie przedemerytalne. Pogląd o dopuszczalności takiego postępowania został wyrażony przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (pismo Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 27 czerwca 2003r. załączone do akt sprawy). Obowiązek wyczerpującego informowania stron oraz udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek przez organy administracji wynika z treści przepisu art.9 kpa. W aktach sprawy brak jest dowodu świadczącego o tym, że W. P. został poinformowany o możliwości i trybie ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Wskazuje to, iż skarżący nie został pouczony o prawie i sposobie ubiegania się o takie świadczenie. Naruszenie przepisu art. 9 kpa przez organ administracji nie może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony. W sytuacji gdy W. P. spełniał warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego lecz nie został pouczony o możliwości i trybie ubiegania się o to świadczenie - nie można odmówić mu przyznania tego świadczenia ( przy spełnieniu przesłanek do jego uzyskania ), nawet gdyby przyjąć, że w dniu 5 maja 2003r. nie złożył wniosku o jego przyznanie. Stanowiłoby to bowiem usankcjonowanie naruszenia przez organ administracji przepisu art. 9 kpa. W przekonaniu Sądu, organ administracji nie pouczając skarżącego o możliwości i sposobie ubiegania się o świadczenie przedemerytalne, w momencie zgłoszenia się przez niego do urzędu pracy naruszył przepisy art.8 i 9 kpa. Reasumując sąd uznał, iż skarga W. P. zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, a mianowicie art.37k ust.1 pkt.2 i art.37l ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. oraz przepisy art.7, 8 i 9 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1a i 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2002r. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym(Dz.U. nr 74 poz. 368 z późn. zm.) w związku z art.97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271) Sąd zasądził od Wojewody [...] na rzecz W. P. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji, po wcześniejszym pouczeniu skarżącego w trybie art.9 kpa, winien ustalić jakie świadczenie chciał on uzyskać zgłaszając się do urzędu zatrudnienia po zakończeniu pracy w P.H.U. A. W zależności od wyniku tego ustalenia organ winien podjąć dalsze czynności w sprawie.