III SA/Łd 329/22

WyrokWSA w Łodzi2022-07-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędzia NSA Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy (ZUS) może odmówić prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r., czy też powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą, nawet jeśli różni się od wpisu w rejestrze REGON?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy (ZUS) nie może ograniczyć się jedynie do danych z rejestru REGON przy ocenie prawa do zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19. Organ ma obowiązek zbadać faktycznie prowadzoną przez przedsiębiorcę przeważającą działalność gospodarczą, nawet jeśli różni się od wpisu w rejestrze REGON, wykorzystując w tym celu dowody dopuszczalne w postępowaniu administracyjnym. Odmowa zwolnienia wyłącznie na podstawie danych z rejestru REGON, bez zbadania rzeczywistego stanu faktycznego, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
A. C. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., podając jako przeważającą działalność kod PKD 4771Z (handel odzieżą). Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, ponieważ według rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalnością skarżącego był kod PKD 43.21.Z (instalacja systemów alarmowych), który nie uprawniał do zwolnienia. Skarżący zakwestionował tę decyzję, twierdząc, że faktycznie prowadził handel odzieżą (PKD 4771Z) i zaoferował przedstawienie dokumentacji finansowej. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 stycznia 2021 r. nr 210000/71/8751/2021/RDZ-B6 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. [pic] Decyzją z 27 stycznia 2021 r., nr 210000/71/8751/2021/RDZ-B6 Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), dalej ustawa COVID-19 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) odmówił A. C. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. 7 stycznia 2021 r. A. C. złożył do Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020 r. Jako rodzaj przeważającej działalności podał kod według PKD 4771Z. Wskazaną na wstępie decyzją z 27 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. C. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID -19, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r." wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Na podstawie rejestru REGON Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że na dzień 30 września 2020 r. skarżący nie posiadał jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej kodu PKD, który uprawniał do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r., zmiana kodu PKD, jak ustalono nastąpiła 24 grudnia 2020 r. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą od 2012 r., zmienił profil prowadzonej działalności, odstępując od aktywności, polegającej na instalacji systemów alarmowych oznaczonej kodem PKD 43.21.Z. na przeważającą gospodarczą polegającą na handlu odzieżą pod marką "[...]" w sklepach specjalnie do tego rodzaju działalności przygotowanych, objętą kodem PKD 47.71.Z, którą prowadził do 30 września 2020 r. Oprócz wskazanego powyżej kodu, działalność gospodarcza obejmuje również kody PKD 47.82.Z i 47.89.Z, a okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej objętej kodem PKD 47.71.Z, potwierdza dokumentacja finansowa firmy, tj. księgi przychodów i rozchodów, którą zadeklarował się przedstawić. W oparciu o przedstawione zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie akcentując, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 27 stycznia 2021 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegającym na nieprawidłowym ustaleniu warunków zwolnienia oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które wynikało z wadliwego ustalenia stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, tj. 31 stycznia 2021 r., na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2I.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2I.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5I.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2I.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Jednocześnie w art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19 zastrzeżono, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący występując do ZUS z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. jako rodzaj przeważającej działalności podał kod według PKD 47.71Z. ZUS odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za listopad 2020 r., ponieważ w bazie REGON na dzień 30 września 2020 r. przeważający rodzaj działalności nie był oznaczony kodem PKD 47.71.Z tylko kodem PKD 43.21.Z. Organ uznał, że skoro na dzień 30 września 2020 r. skarżący nie posiadał zarejestrowaną jako przeważającą działalność z kodem PKD 47.71.Z. lecz kodem PKD 43.21.Z, który to kod nie został wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, to skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Skarżący zakwestionował ustalenia i stanowisko organu. Podniósł, że do września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.71.Z. polegającą na handlu odzieżą pod marką "[...]" w sklepach specjalnie do tego rodzaju działalności przygotowanych. Oprócz wskazanego powyżej kodu, działalność gospodarcza obejmuje również kody PKD 47.82.Z i 47.89.Z, a okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej objętej kodem PKD 47.71.Z, potwierdza dokumentacja finansowa firmy, tj. księgi przychodów i rozchodów, którą sam zadeklarował się przedstawić. Istota problemu prawnego, który wystąpił w rozstrzyganej sprawie, sprowadza się do prawidłowej interpretacji art. 31zo ust. 10 w zw. ust. 11 ustawy COVID 19, oraz oceny prawidłowości zastosowania tych przepisów przez organ. Należy bowiem udzielić odpowiedzi na pytanie, czy ZUS rozpoznając wniosek skarżącego mógł ograniczyć się jedynie do badania, jaki kod PKD przeważającej działalności gospodarczej widniał w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r., czy jednak powinien przyjąć kod PKD, odpowiadający rzeczywiście prowadzonej przez przedsiębiorcę przeważającej działalności gospodarczej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się do prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska, zgodnie z którym, zawarte w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 sformułowanie dotyczące rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę odnosić należy do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek (por. m.in. wyroki: WSA w Szczecinie z 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20 i z 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 304/21; WSA w Rzeszowie z 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 189/21; WSA w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21 i z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 171/21, WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 255/21 oraz I SA/Rz 214/21, WSA w Łodzi z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 320/21, III SA/Łd 492/21, III SA/Łd 623/21, III SA/Łd 946/21, III SA/Łd 755/21 dostępne; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że zasady prowadzenia Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (rejestru REGON) określają przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 955), z których wynika, że wpisowi do rejestru REGON podlegają m.in. informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności (art. 42 ust. 3 pkt 4). W ustawie o statystyce publicznej nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności", a sposób wpisywania do rejestru wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, został określony w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. poz. 2009 ze zm.), zgodnie, z którym, wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Katalog kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 został zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - (Dz.U. Nr 251, poz. 1885). Dane w rejestrze REGON, w tym te dotyczące kodów PKD prowadzonej działalności gospodarczej i kodu "przeważającej działalności", wynikają z informacji podawanych przez podmiot gospodarczy przy rejestracji w CEIDG (w przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) lub w KRS (w przypadku spółek kapitałowych, osobowych, spółdzielni, fundacji) bądź też bezpośrednio w GUS w przypadku podmiotów nie podlegających rejestracji. Również zmiany w zakresie prowadzonej działalności wprowadzane są do rejestru REGON na podstawie informacji podawanych przez podmiot prowadzący działalność (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1150/21, Lex nr 3330995). W świetle przedstawionych wyżej zasad prowadzenia rejestru REGON informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15). Należy zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, dane zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, objęte są domniemaniem prawdziwości, które jest wzruszalne, jeżeli w drodze postępowania zostanie wykazane, że są niezgodne ze stanem rzeczywistym (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2180/17). Fakt, iż zawarte w rejestrze REGON dane w zakresie kodów PKD, w tym kodu "przeważającej działalności", mogą nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu, może wynikać nie tylko z powodu nieprawdziwego oświadczenia podmiotu rejestrującego działalność, ale również z braku aktualizacji wpisu w rejestrze REGON, po zmianie zakresu prowadzonej działalności, co może mieć miejsce z uwagi na zasadę stabilności przyjętą na potrzeby klasyfikacji działalności. Zgodnie z tą zasadą, wyrażoną w pkt 25 i 26 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) aby uniknąć zbyt częstych zmian, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną, przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. Dlatego też, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. powyżej wyroku z 26 stycznia 2022 r., rozwiązanie przyjęte w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID- 19, polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą, którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym, gdy bardziej wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, stosując przy tym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 k.p.a. stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zastosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy zauważyć, że na tle uregulowania postępowania dowodowego w kodeksie postępowania administracyjnego w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1989 r., sygn. akt II SA 961/88). Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a., co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2182/99). Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym, organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, a niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego. Ponieważ w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne znajdują zastosowanie przepisy regulujące postępowanie dowodowe zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego nie jest dopuszczalne takie rozumienie art. 31zo ust. 11 ustawy COVID -19, które ogranicza możliwość ustalenia przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, a mianowicie rejestru REGON. O ile przepis ten zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, to jednak nie narusza on ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, przez wprowadzenie formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach. W przypadku, bowiem uzasadnionych wątpliwości, co do prawdziwości (aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności, (czyli rzeczywiście prowadzonej "przeważającej działalności") z wykorzystaniem innych środków dowodowych, a szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym. Za przedstawioną wyżej interpretacją art. 31zo ust. 11 ustawy COVID -19 dokonywaną w powiązaniu z przepisami k.p.a. regulującymi postępowanie dowodowe, przemawiają zarówno argumenty pochodzące z wykładni systemowej, jak i wykładni celowościowej. Zwolnienie przewidziane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID -19 stanowi jeden z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Celem tych regulacji jest udzielenie wsparcia przedsiębiorcom działającym w branżach, które zostały dotknięte wprowadzanymi zasadami bezpieczeństwa oraz ponoszącym koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. W związku z tym udzielenie pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście prowadzą działalność bezpośrednio narażoną na straty w następstwie epidemii. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i poniósł w związku z tym szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami ustawy o COVID-19 i celami, jakie ma ona realizować. Reasumując wskazać należy, że prawidłowa wykładnia art. 31zo ust. 11 ustawy COVID -19 uwzględniająca dyrektywy wykładni systemowej i wykładni celowościowej prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia przez ZUS rzeczywiście wykonywanej przez podmiot wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek przeważającej działalności, także w sytuacji, gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Organ ma bowiem obowiązek wysłuchania wnioskującego podmiotu i zweryfikowania jego twierdzeń odnośnie do faktycznie prowadzonej działalności w postępowaniu dowodowym prowadzonym na podstawie regulacji zawartych w k.p.a. W niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające, jaką działalność rzeczywiście prowadzi skarżący nie zostało przeprowadzone. Wyjaśnienie powyższej okoliczności, a więc czy skarżący może skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek jest niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w świetle prawidłowo zinterpretowanego art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID-19. Powyższe oznacza, że na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID -19 organ naruszył także przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego, w toku którego odniesie się do argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącego mających na celu wykazanie, że faktycznie przeważającą działalnością według stanu na dzień 30 września 2020 r. była działalność objęta kodem PKD 47.71.Z. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ rozstrzygnie w sprawie mając na względzie przedstawioną powyżej wykładnię art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19. Niniejsza sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID -19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów. A.L.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło