III SA/Łd 330/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 rok na rozprawie sprawy ze skargi R.P. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III SA/Łd 330/05 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska Ł. - W., na podstawie art. 26 ust. l i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) w związku z art. 30a wyżej wymienionej ustawy oraz "wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami", stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151 , poz. 1595), uznała R.P. za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyła do kategorii "A". W uzasadnieniu Powiatowa Komisja Lekarska Ł. - W. wskazała, iż na podstawie wywiadu i przeprowadzonych badań lekarskich Komisja stwierdziła u poborowego: § 34 pkt l - skrzywienie kręgosłupa nie upośledzające sprawności, § 46 pkt l przepuklina pachwinowa prawostronna, § 13 pkt l - obniżenie ostrości wzroku oka lewego. Organ I instancji, w oparciu o wymienione paragrafy cytowanego wyżej wykazu chorób i ułomności, uznał poborowego za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczył do kat. "A". W odwołaniu od tego orzeczenia R.P. wnosił o ustalenie prawidłowej kategorii zaszeregowania, zgodnie ze stanem jego zdrowia. Podał, iż cierpi na wadę wzroku od czternastu lat, wadę stwierdzono w 1992 r. w obydwu oczach. Nie zgadza się więc, iż ma wyłącznie obniżenie ostrości oka lewego. Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł., na podstawie art. 26 ust. l, art. 28 ust. 2 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) oraz w związku z powołanymi w uzasadnieniu przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004 r, Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy powyższe orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz wyniku ekspertyzy okulistycznej, na którą poborowy został skierowany przez Wojewódzką Komisję Lekarską - u poborowego stwierdzono: obniżenie ostrości wzroku oka lewego - § 13 pkt l, skrzywienie kręgosłupa - § 34 pkt l, - przepuklina pachwinowa prawostronnie - § 46, pkt 1 wykazu chorób i ułomności.... stanowiącego załącznik nr 2 powołanego rozporządzenia. Wojewódzka Komisja Lekarska uznała poborowego, biorąc pod uwagę stan jego zdrowia, zgodnie z wyżej wymienionymi paragrafami powołanego "Wykazu chorób i ułomności (...) i zgodnie z art. 30a ust. l pkt l ustawy, za zdolnego do służby wojskowej (kategoria A). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podał, że Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. nie uwzględniła jego zastrzeżeń co do sposoby przeprowadzenia badania okulistycznego w wyznaczonej jednostce służby zdrowia. Lekarz badający stan jego wzroku nie rozszerzył źrenic substancją do tego przeznaczoną. Wynik tego badania nie odzwierciedla faktycznego stanu schorzenia i jest sprzeczny z badaniem, któremu został poddany w dniu 18 kwietnia 2005 r. w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej A spółka z o.o. w Ł., a z którego wynika, iż wada jego wzroku uległa pogorszeniu. Podkreślił, iż wadę wzroku ma od 6 roku życia. Skarżący wniósł o skierowanie go przez sąd na badanie okulistyczne w niezależnej od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że po zapoznaniu się ze skargą wezwał poborowego na posiedzenie w dniu 18 maja 2005 r. w celu ponownego skierowania na konsultację okulistyczną do Kliniki Okulistycznej WAM w Ł., jednak poborowy kategorycznie odmówił przyjęcia skierowania na badanie specjalistyczne , nie wyraził zgody na to badanie i nie chciał potwierdzić tego faktu własnoręcznym podpisem. W piśmie z dnia 23 maja 2005 r. Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. wyjaśniła, że skarżący był konsultowany w Wojewódzkim Szpitalu nr [...] w Ł. Początkowo badano wzrok poborowego na tzw. Tablicy Snellena, a potem dodatkowo komputerowo i w wyniku tego badania stwierdzono obniżenie ostrości widzenia oka lewego do 0,5 D, co daje § 13 pkt 1 i kategorię A. Ponadto wyjaśniła, że dokumenty NZOZ A i wyniki badania wzroku są po porażeniu akomodacji i stąd są dwukrotnie wyższe niż w badaniu w Szpitalu Uniwersyteckim, ale z dokumentacji dostarczonej przez poborowego również wynika, że ma obniżoną ostrość oka lewego, co dawałoby mu także § 13 pkt 1 i kategorię A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 30 a ust. 2 orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o której mowa w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określeniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności; w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego (ust. 3 art. 30a cyt. ustawy). Treść powyższych przepisów wskazuje, iż obowiązkiem komisji lekarskich ustalających zdolność danej osoby do czynnej służby wojskowej jest dokładne ustalenie stanu jej zdrowia. W niniejszej sprawie Powiatowa Komisja Lekarska Ł. - W. ograniczyła się do wskazania trzech paragrafów załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, nie uzasadniając w ogóle swojego stanowiska. Tymczasem jeden z tych przepisów § 46 pkt 1 zawiera przepukliny i w kolumnie czwartej wykazu wskazuje kategorię A/D. Obowiązkiem Komisji było więc dokładne uzasadnienie dlaczego rodzaj przepukliny stwierdzony u skarżącego pozwala zaliczyć go do kategorii A, a nie do kategorii D. Zauważyć należy, iż skarżący dostarczył dokumenty medyczne potwierdzające jego chorobę wzroku, skrzywienie kręgosłupa. Orzeczenie organu I instancji nie zawiera żadnego odniesienia do tej dokumentacji. Wojewódzka Komisji Lekarskiej w Ł. w zaskarżonym orzeczeniu wskazała te same paragrafy załącznika 2 powołanego rozporządzenia co Powiatowa Komisja Lekarska oraz powołała się na ekspertyzę okulistyczną, również nie uzasadniając swojego stanowiska. Zwrócić należy uwagę, iż organ odwoławczy powołując § 34 pkt 1 wskazał, iż stwierdzono u poborowego skrzywienie kręgosłupa nie określając czy jest to skrzywienie upośledzające, czy też nie upośledzające sprawności ustroju, a od tego zależało zaliczenie do danej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Organ odwoławczy nie ocenił na podstawie jakich okoliczności stwierdzona u skarżącego przepuklina pozwalała zaliczyć go do kategorii A. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera prawidłowego ustosunkowania się do specjalistycznego badania okulistycznego przeprowadzonego u poborowego przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny oraz do dokumentacji medycznej przedstawionej przez poborowego dotyczącej wcześniejszego okresu leczenia wzroku. Każde orzeczenie, w tym także wówczas, gdy opiera się na stanie zdrowia konkretnej osoby, winno wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły do rozstrzygnięcia. Orzeczenie powinno być tak napisane, aby można było skontrolować przyjęty tok rozumowania. Jest ono bowiem oceniane pod kątem fachowości i logiczności, zaś oceny takiej dokonują zarówno strony, jak i sąd. Zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie organ I instancji nie zawiera żadnego uzasadnienia. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni, lecz stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. musi zawierać uzasadnienie faktyczne (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r. sygn. akt III SA 879/00 LEX nr 47326). Zdaniem Sądu w tym składzie, powyższe odnosi się także do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich. Skoro poborowy w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji domagał się powtórnego badania okulistycznego, to obowiązkiem organu odwoławczego było wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a nie ograniczenie się do lakonicznego stwierdzenia w uzasadnieniu orzeczenia, że badanie zostało przeprowadzone. Organy administracji naruszyły art. 7, 77 § l i 80 k.p.a. Nie podjęły bowiem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Również w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, jak i orzeczenia organu I instancji nie spełnia wymagań art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć należy, odnosząc się do wniosku skarżącego o skierowanie go na badania okulistyczne, iż stosownie do art. 106 § 3 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższe oznacza, iż przed sądami administracyjnymi możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenie dowodu z dokumentu. A zatem wniosek skarżącego dotyczący skierowania go przez sąd na dodatkowe badania jest niedopuszczalny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji muszą uzupełnić postępowanie rozpoznawcze przez powtórne poddanie skarżącego badaniom lekarskim, wyjaśnić jakie są skutki schorzeń rozpoznanych u skarżącego oraz jaki mają wpływ na jego zdolność do służy wojskowej. Swoje rozstrzygnięcie organy administracji winny w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadnić. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie organu I instancji. Z uwagi na treść art. 152 cyt. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie orzeczenia do czasu uprawomocnienia się wyroku.