III SA/Łd 330/18

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 roku sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. Ł. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A29 lokal 1 kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. W. z urzędu. Postanowieniem z [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 k.p.a. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...]lipca 2011 r., nr [...], znak [...]. W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że J.W. pismem z 11 września 2017 r. złożył do Prezydenta Miasta Ł. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] lipca 2011 r., nr [...], znak [...] o nałożeniu na J.W. kary pieniężnej w wysokości 342 552,50 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. A/B nr 1/39, obręb [...] pod całoroczny obiekt usługowy – myjnię samochodową w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r.. Skarżący jako podstawę swojego żądania wyraźnie wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Zdaniem skarżącego, nową okolicznością w sprawie jest fakt ustalenia przez Sąd Okręgowy w Ł. II Wydział Cywilny wyrokiem z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt [...] stron umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. A/B. 5 marca 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynęło pismo, w którym Sąd Okręgowy w Ł. II Wydział Cywilny poinformował, że wyrok wyżej wymienionej w sprawie został ogłoszony 6 grudnia 2016 r.. Powód był obecny na jego ogłoszeniu. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powoda 2 stycznia 2017 r.. 25 stycznia 2018 r. apelacja powoda od wyroku została oddalona, w związku z czym wyrok jest prawomocny. W ocenie organu administracji, z pisma Sądu Okręgowego w Ł. II Wydziału Cywilnego wynika, że wnioskodawca dowiedział się o nowych okolicznościach faktycznych i nowych dowodach 6 grudnia 2016 r., gdy został ogłoszony wyrok w sprawie. W tej sytuacji zakreślony w art. 148 § 1 k.p.a. miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął 6 stycznia 2017 r., gdyż strona była obecna przy ogłoszeniu wyroku. Przyjmując nawet korzystniej dla strony, że bieg terminu rozpoczął się z dniem doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, to termin do złożenia wniosku upływał 2 lutego 2017 r.. Złożenie przez skarżącego wniosku 13 września 2017 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu, ma ten skutek, że postępowanie nie może być wznowione. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, lecz tylko i wyłącznie wskazane powyżej przeszkody formalne. Wszczęcie na wniosek postępowania w sprawie wznowienia mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa. Godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a.. J.W. nie zgadzając się z tym postanowieniem, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 14 sierpnia 2018 r. skarżący, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, zarzucił organowi administracji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a to: art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.. Zdaniem skarżącego organ administracji zaniechał wyczerpującego informowania skarżącego o wszelkich okolicznościach faktycznych i prawnych związanych z wnioskiem o wznowienie postępowania. Organ administracji arbitralnie i bezpodstawnie przyjął, że wniosek skarżącego został złożony z uchybieniem terminu do jego złożenia. Nie podjął żadnych dalszych czynności. Nie zwrócił się do skarżącego z wyczerpującą informacją na temat działań, które skarżący jako osoba działająca samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, dodatkowo schorowana, powinien ewentualnie dodatkowo podjąć by nie ponieść szkody związanej z nieznajomością prawa. Organ zaniechał takiego działania mimo obowiązku nałożonego przez art. 9 k.p.a.. W konsekwencji organ nieprawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. O fakcie nienależytego informowania skarżącego o wszelkich okolicznościach prawnych i przysługujących mu uprawnieniach świadczy niepełne pouczenie o przysługujących skarżącemu środkach prawnych zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2017r. poz.1369 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w Ł. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w Ł. z dnia [...] lutego 2012r. w spr. [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...]. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W myśl art.148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z treścią art.149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Należy zaznaczyć, że w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania organ administracji w pierwszej kolejności jest obowiązany przeprowadzić czynności wstępne celem ustalenia czy wznowienie jest możliwe z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Organ bada czy wniosek złożyła strona, czy decyzja jest ostateczna, czy wskazano podstawę wznowienia określoną w art.145 § 1 K.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art.148 K.p.a. W sytuacji gdy któraś z wymienionych okoliczności nie jest spełniona wydawane jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Postanowienie takie jest również wydawane w przypadku gdy nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2018r. w spr. II OSK 1489/17 i wyrok WSA w Warszawie z 5 lipca 2017r. w spr. IV SA/Wa 859/17). W niniejszej sprawie, jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w dniu 13 września 2017r. J.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO w Ł. z dnia [...] lutego 2012r. wskazując jako podstawę wznowienia nową okoliczność faktyczną i nowy dowód jakim jest fakt, że stroną umowy dzierżawy z dnia 13 września 1993r. był zarówno J. W. jak i M.W. (art.145 § 1 pkt.5 K.p.a.). Okoliczność tę ustalił Sąd Okręgowy w Ł. w wyroku z dnia 6 grudnia 2015r. w sprawie [...]. W ocenie skarżącego jest to nowa okoliczność i nowy dowód, które uzasadniają wznowienie postępowania zakończeniowego decyzją o nałożenie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego w okresie od 1 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2009r. Jak wynika z pisma Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 28 lutego 2018r. J.W. był obecny na ogłoszeniu wyroku w dniu 6 grudnia 2016r. w sprawie [...] a więc tego dnia dowiedział się z ustnego uzasadnienia wyroku o nowej okoliczności faktycznej. Z cała pewnością dowiedział się o tej okoliczności z pisemnego uzasadnienia wyroku, który został doręczony jego pełnomocnikowi w dniu 2 stycznia 2017r. Miesięczny termin, o którym mowa w art.148 § 1 K.p.a., licząc od dnia 2 stycznia 2017r. upływał w dniu 2 lutego 2017r. zaś podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w dniu 13 września 2017r. czyli przeszło siedem miesięcy po upływie wymaganego terminu. Dodać należy, iż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżący nie składał w organie administracji wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Dopiero w skardze skierowanej do sądu wniósł o przywrócenie mu terminów jakie mógł zaniedbać lecz sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznawania tego wniosku. Procedura rozpoznania takiego wniosku przez organ administracji jest określona w art.58 – 59 K.p.a. Z uwagi na to, że J. W. nie zachował miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania organ administracji trafnie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO w Ł. z dnia [...] lutego 2012r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę J. W. Sąd nie podzielił zarzutu pełnomocnika skarżącego podniesionego w piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2018r. naruszenia przez organ administracji art.7,8 i 9 K.p.a. Wbrew temu zarzutowi organ administracji nie naruszył wymienionych przepisów. W sytuacji gdy skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania z przeszło sześciomiesięcznym uchybieniem wymaganemu terminowi organ nie miał obowiązku informowania J. W. o konieczności złożenia wniosku o jego przywrócenie wraz z informacją co powinien taki wniosek zawierać i jak go należy uzasadnić. W ocenie sądu byłaby to zbyt daleko idąca pomoc w zakresie udzielania porad prawnych ze strony organu. Dodać należy, iż w tutejszym sądzie toczyło się wiele spraw ze skarg J. W. zaś treść licznych pism przez niego składanych wskazuje, że nie jest on osobą nieporadną w sprawach prawnych. W ocenie sądu skarga jest dopuszczalna mimo, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, o których mowa w art.52 § 1 p.p.s.a. a mianowicie nie składał wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art.52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone J.W. w dniu 20 marca 2018r. zaś w dniu 27 marca 2018r. wniósł on skargę do WSA w Łodzi. Oznacza to, że skorzystał z instytucji określonej w art.52 § 3 p.p.s.a a zatem skarga była dopuszczalna. Na podstawie art.250 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd przyznał adwokat J.Ł. kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Sąd obniżył kwotę wynagrodzenia o połowę uznając, że przemawia za tym uzasadniony przypadek, o którym mowa w art.250 § 2 p.p.s.a. Należy bowiem zaznaczyć, że adw. J.Ł. jest pełnomocnikiem skarżącego w siedmiu sprawach analogicznych co do stanu faktycznego i prawnego z niniejszą sprawą. W związku z czym, że wszystkie sprawy są identyczne nakład pracy pełnomocnika we wszystkich sprawach był umiarkowany. W ocenie sądu uzasadniało to obniżenie o połowę wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi. k.ż.