III SA/Łd 331/04

WyrokWSA w Łodzi2004-12-08

Skład orzekający: Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska, Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, ale jej nowe miejsce pobytu jest znane, a jednocześnie nie utraciła ona uprawnień do przebywania w lokalu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu K. H. z pobytu stałego. Kluczowe było ustalenie, że K. H. dobrowolnie i trwale opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania, traktując je jako "stróżówkę" i koncentrując swoje życie osobiste w nowym miejscu, mimo że jego nowe miejsce pobytu było znane. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, a samo zameldowanie nie przesądza o prawie do lokalu.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie K. H. z pobytu stałego złożono z uwagi na fakt, że K. H. wraz z rodziną opuścił dotychczasowe mieszkanie i zamieszkał w nowym domu. K. H. przyznał, że żona z dziećmi zamieszkała w nowym domu, a on sam prowadzi na spornej posesji warsztat samochodowy i traktuje mieszkanie jako "stróżówkę", śpiąc tam sporadycznie. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu K. H., uznając, że dobrowolnie i trwale opuścił on dotychczasowe miejsce pobytu stałego. K. H. złożył skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. H.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowi: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska /spr./, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi K. H. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] nr [..] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [..], Nr [..] Kierownik Delegatury [..] Urzędu Wojewódzkiego w P. działając z upoważnienia Wojewody [..], na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j . Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 roku Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [..], Nr [..] w przedmiocie wymeldowania K. H. z pobytu stałego w miejscowości A oraz umorzenia postępowania administracyjnego w części dotyczącej wymeldowania M. H. z małoletnimi dziećmi B. H., E.H.oraz P.H. Organ I instancji ustalił, iż w dniu 7 października 2003 roku do Urzędu Gminy w K. wpłynął wniosek Z. H., współwłaściciela posesji położonej w A. nr [..] gmina K., w sprawie wymeldowania z pobytu stałego pod wyżej wymienionym adresem swojego brata K. H. wraz z żoną i trójką dzieci. Wniosek został umotywowany tym, iż K. H. wraz z rodziną dobrowolnie, bez wymeldowania opuścił zajmowane dotąd mieszkanie i od połowy lipca 2003 roku zamieszkał w swoim nowym domu, mieszczącym się w A. nr [..], gmina K.. Wnioskodawca podniósł, iż mieszkanie jest nieogrzewane, w związku z tym ulega dewastacji, gdyż nie ma on do niego dostępu. K. H. przyznał, że żona wraz z dziećmi w sierpniu 2003 r. zamieszkała w nowym domu. Natomiast on prowadzi na spornej posesji warsztat samochodowy i dopiero z chwilą oddania do użytkowania nowego warsztatu dokona czynności przemeldowania. Obecnie traktuje to mieszkanie jako "stróżówkę" i śpi tutaj sporadycznie. Potwierdziła te okoliczności przeprowadzona kontrola meldunkowa oraz zeznania świadka M. K., pracownika warsztatu. Organ I instancji w podsumowaniu swoich ustaleń stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że na przełomie lipca i sierpnia 2003 roku rodzina H. zamieszkała w swoim nowym domu w A. nr [..]. M. H. w dniu [..] dokonała na swój wniosek wymeldowania z miejscowości A. nr [..] i zameldowała się wraz z trójką małoletnich dzieci, w swoim nowym domu w A. nr [..], gmina K. W tak ustalonym stanie faktycznym orzekł o wymeldowania K. H. z pobytu stałego w miejscowości A. oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego w części dotyczącej wymeldowania M. H. z małoletnimi dziećmi . W uzasadnieniu decyzji podkreślił, iż Urząd Gminy może wydać decyzje w sprawie wymeldowania na wniosek strony lub z urzędu na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych w dwóch przypadkach: l) kiedy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo, 2) kiedy osoba opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organ I instancji, wskazał iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku, który orzekł niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w art. 15 ust. 2 ustawy w punkcie l. bada się jedynie fakt opuszczenia bez wymeldowania miejsca pobytu stałego, a nie bierze się pod uwagę utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Tylko tę przesłankę analizował więc organ gminy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Ponadto organ I instancji uznał, iż dalsze postępowanie w sprawie wymeldowania Pani M. H. stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § l ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego zostało umorzone. Organ I instancji podkreślił, iż art. 6 pkt l cytowanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mówi , że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Według organu I instancji - zamiarem K. H. jest zamieszkanie w swoim nowym domu w A. nr [..], gdzie powstaje jego nowy warsztat samochodowy i gdzie już zamieszkuje i jest zameldowana jego rodzina, która w nowym domu ma niewspółmiernie lepsze warunki niż w zajmowanym dotychczas dwuizbowym mieszkaniu. K. H. sam przyznawał. że zamierza się przemeldować w momencie uruchomienia nowego warsztatu, co miało nastąpić w miesiącu marcu - kwietniu 2004 roku. Od decyzji organu I instancji K. H. złożył w dniu 29 grudnia 2003 roku ( data wpływu do Urzędu Gminy ) odwołanie do Wojewody [..] wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzucił oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniu, że od 6 miesięcy nie przebywa w dotychczasowym miejscu zameldowania, a przy tym nieuwzględnienie faktu, że w lokalu tym mieszka od urodzenia i jest to majątek spadkowy po ojcu. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i decyzją z dnia [..], Nr [..] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [..], Nr [..] Na decyzję organu II instancji K. H. złożył w dniu 2 kwietnia 2004 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze K. H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego. Art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowiący podstawę prawną wydanej decyzji, zobowiązywał organ gminny do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji administracyjnej w sprawie wymeldowania w dwóch przypadkach: 1) gdy osoba, której postępowanie dotyczy utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu (art. 9 ust. 2 ) i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo 2) gdy osoba opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Należy podnieść, iż przesłanki określone w pierwszym lub drugim stanie faktycznym muszą być spełnione łącznie. Podzielić należy stanowisko organów administracji, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do wymeldowania K. H. na podstawie drugiego stanu faktycznego, gdyż jego miejsce pobytu było znane – A. nr [..]. Niezasadny jest zatem zarzut skargi, że urząd przyjął iż w A. nr [..] nie przebywa od 6 miesięcy. Przesłanki z drugiego stanu faktycznego w ogóle nie były brane pod uwagę, albowiem podstawę wymeldowania stanowił wyłącznie stan faktyczny opisany w zdaniu pierwszym art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego rodzina H. na przełomie lipca i sierpnia 2003 roku zamieszkała w swoim nowym domu w A. nr [..] gmina K.. Podczas przeprowadzonej kontroli dyscypliny meldunkowej K. H. oświadczył, że przebywa i śpi w A. nr [.] sporadycznie i traktuje to mieszkanie jak stróżówkę, ponieważ na terenie podwórka znajduje się warsztat samochodowy, którego jest właścicielem. W związku z wcześniejszymi włamaniami boi się o pozostawione tam mienie własne i osób trzecich. Skoro zatem K. H. przestał koncentrować swoje życie osobiste w nieruchomości nr [..] w A., to utrzymanie jego dalszego zameldowania w tym miejscu byłoby "fikcją meldunkową". W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo uznał, że K. H. dobrowolnie i w sposób trwały opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2003 roku, SA/Bd 1242/2003). Instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Uprawnień tych można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania przed sądem powszechnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2003 roku, SA/Rz 2557/2002). Organ administracji, działając w trybie art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne o wymeldowanie M. H. i małoletnich dzieci B., E. i P. H., ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania dokonali oni przemeldowania do domu nr [..] w A. gmina K., w związku z czym postępowanie o wymeldowanie stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło