III SA/Łd 331/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-17
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni, pomimo ponoszonych kosztów leczenia i rehabilitacji, osiąga stałe dochody, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, dlatego nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, zostało przyznane ze względu na ryzyko nadmiernego obciążenia budżetu domowego wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni R. M. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazała na trudną sytuację finansową i zdrowotną, w tym koszty leczenia swojej choroby oraz rehabilitacji męża z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Dochody gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 3.112,19 zł miesięcznie, a majątek obejmuje samochód o wartości około 10.000 zł. Wnioskodawczyni nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia 1) oddalić wniosek skarżącej w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącej R. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego R.A.
III SA/Łd 331/10
Uzasadnienie
W dniu 6 maja 2010 r. R. M. (dalej wnioskodawczyni) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W treści skargi strona sformułowała jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie w dniu 21 lipca 2010 r. (data wpływu) – na wezwanie Sądu – wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała na swoją sytuację finansową oraz zdrowotną. Wyjaśniła, że ponosi koszty związane z chorobą tarczycy, które wyliczyła na ok. 600 zł. Podniosła także, że jej mąż ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga opieki osoby trzeciej oraz ponoszenia kosztów rehabilitacji, które wynoszą ok. 400 zł miesięcznie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni nie posiada własnego domu, mieszkania ani innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Wykazała natomiast fakt posiadania samochodu osobowego marki A., rok prod. 1997, o szacunkowej wartości ok. 10.000 złotych. Na dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni składają się: jej emerytura w wysokości 849,99 zł oraz dochody męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.262,20 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi więc 3.112,19 zł, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.556 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. W przypadku wnioskowania o przyznanie prawa w zakresie całkowitym, strona winna wykazać, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że zarówno wnioskodawczyni i jej mąż osiągają stałe dochody w wysokości łącznej 3.112,19 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek w tym względzie referendarz miał także na uwadze fakt ponoszenia, wskazanych przez wnioskodawczynię kosztów leczenia i rehabilitacji męża, które wynoszą ok. 1.000 zł. Nawet bowiem odliczenie tych kosztów powoduje, że stronie na pozostałe koszty utrzymania pozostaje ok. 2.000 zł.
W świetle powyższych okoliczności, a w szczególności faktu osiągania przez wnioskodawczynię i jej męża stałych dochodów we wskazanej wysokości, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w niniejszej sprawie (100 zł) oraz faktem, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, referendarz sądowy zważył co następuje.
Rozpoznając wniosek w tym zakresie, referendarz miał na względzie fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym wnioskodawczyni – wysokości osiąganych bieżących dochodów, mając także na uwadze wskazywane koszty związane z leczeniem i rehabilitacją męża skarżącej oraz fakt, iż wnioskodawczyni zobowiązana będzie do pokrycia kosztów sądowych w postaci wpisu i ewentualnych dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w ocenie referendarza, nie będzie ona już w stanie ponieść dodatkowych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. W ocenie referendarza, nie można w tej sytuacji wymagać od strony poniesienia jeszcze tych dodatkowych kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym, mogłyby one albowiem stanowić nadmierne obciążenie budżetu domowego wnioskodawczyni.
Wyjaśnić przy tym należy, że fakt odmowy przyznania zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszym postanowieniu nie stanowi negatywnej przesłanki do ewentualnego ubiegania się o przyznanie takiego zwolnienia w przyszłości, w szczególności przy pojawieniu się konieczności pokrycia kolejnych kosztów sądowych i ustalenia pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawczyni.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło