III SA/Łd 334/06

WyrokWSA w Łodzi2006-07-04

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z prawem przepisu, na podstawie którego wydano ostateczną decyzję administracyjną, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia tej decyzji, nawet jeśli wyrok TK został wydany po wydaniu decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa z Konstytucją lub ustawą, na podstawie którego wydano ostateczną decyzję administracyjną, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia tej decyzji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b PPSA. Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J.P. dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję o odmowie, argumentując, że łączne wydatki na mieszkanie nie przekraczały określonego ustawą procentowego udziału dochodów gospodarstwa domowego, a jednorazowy dodatek z ZUS został prawidłowo wliczony do dochodu. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz krzywdzące wyliczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...]. III SA/Łd 332/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , po rozpatrzeniu odwołania J.P., od decyzji z dnia [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2, art. 3 ust.1, 2 i 3 , art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji argumentował, iż dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, gdyż łączne wydatki na mieszkanie nie przekraczają określonego ustawą procentowanego udziału dochodów gospodarstwa domowego w utrzymaniu mieszkania. Od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła w ustawowym terminie J.P., wnosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Odwołująca się wskazując na bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną podniosła, iż przedstawione w decyzji wyliczenie jest krzywdzące. Wskazała, że w miesiącu lipcu 2005 r. otrzymała jednorazowy dodatek z ZUS w kwocie 158,74 zł. Dodatek ten został wliczony do dochodu, co spowodowało odmowę przyznawania jej dodatku mieszkaniowego. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wskazało, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. (Dz.U. z 2001 r., Nr 71, poz.. 734 ze zm.), za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych , zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego". W kontekście powyższego przepisu organ I instancji prawidłowo więc ustalił, iż dochód brutto J.P. w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, czyli w okresie czerwiec-sierpień 2005 roku wyniósł 2.577,31 zł. i składał się z renty rodzinnej i jednorazowego dodatku pieniężnego z ZUS. W sposób prawidłowy wyliczono również kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami cytowanej powyżej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. W myśl art. 6 ust. 3 wymienionej ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowanym lokalem mieszkalnym. Takimi wydatkami są czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych , wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Wydatkami takimi nie są wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłaty za wieczyste użytkowanie, opłaty za gaz przewodowy i energię elektryczną dostarczane do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. Organ I instancji przedstawił w decyzji etapy matematycznego wyliczenia dodatku. Skutkiem przeprowadzenia działań matematycznych jest wynik o wartości ujemnej (- 11,14 złotych) co wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego zgodnie z przepisem art. 7 ust. 6 cytowanej ustawy w świetle którego dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. W przedmiotowej sprawie kwota 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji wynosiła 11,25 złotych. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła w dniu [...] J. P. W skardze podniosła, że nie uważa zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Wskazując jednak na bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie skarżącej zastosowane wyliczenie jest bardzo krzywdzące i spowodowało pozbawienie jej dodatku mieszkaniowego , który był dla niej dużą pomocą finansową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej, nie może jednak z przyczyn formalnych uznać argumentów podnoszonych w skardze za zasadne. Przyznanie dodatku mieszkaniowego nie ma bowiem charakteru uznaniowego i tym samym nie może być rozpatrywane w tych kategoriach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W świetle art.145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja podlega zaś uchyleniu między innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wydania decyzji organów administracji obu instancji był między innymi przepis art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 71 poz.734 ze zm.) oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz.1817 ze zm.). Przepis § 2 ust. 2 wskazanego rozporządzenia określał sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego, zaś rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe określone w art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. Zgodnie z treścią art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. W myśl zaś § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust.1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Zgodność przepisu art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. z Konstytucją oraz zgodność przepisu § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. z art.6 ust.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. była rozpatrywana przez Trybunał Konstytucyjny. Wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. w sprawie P 4/05 Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. jest niezgodny z art.92 ust.1 Konstytucji zaś przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. jest niezgodny z art.6 ust.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 18 maja 2006r. w Dzienniku Ustaw nr 84 poz.587. Następstwem tego wyroku jest utrata mocy obowiązującej przepisu art.9 ust.1 pkt.1 wymienionej ustawy oraz przepisu § 2 ust.2 cytowanego rozporządzenia. W świetle art.190 ust.4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Uzasadnia to uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1b.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Pogląd, iż stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją lub ustawą jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego i uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji mimo, że orzeczenie Trybunału zostało wydane już po wydaniu zaskarżonej decyzji, jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowym Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 października 2003r. w sprawie V SA 2058/03 (Lex nr 149681), z 24 kwietnia 2002r. w sprawie II SA/Gd 375/00 (Lex nr 76114), z 2 września 1999r. w sprawie IV SA 1360/97 (Lex nr 47852) i z 11 sierpnia 1999r. w sprawie II SA 1294/99 (Lex nr 46246). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1b.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło