III SA/Łd 334/15

Dnia 15 maja 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – B.P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. (MSi) B.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych w całości. W złożonym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. i 9-letnią córką J. Oboje z żoną osiągają dochód z tytułu działalności gospodarczej w łącznej kwocie 2.800 zł. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 70 m2, mieszkania o pow. 69 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1 ha, wiaty oraz garażu. Jednocześnie skarżący podał, że choruje na cukrzycę (typu I) i nadciśnienie. Zmaganie się z tymi chorobami powoduje, że jest pozbawiony niektórych możliwości zarobkowania. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżący podkreślił przy tym, że monitoring i terapia wymagają nakładów finansowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że prowadzi mikrofirmę, jest samozatrudniony. Koszty utrzymania rodziny stanowią kwotę 3.180 zł. Nie posiada żadnych wierzytelności. Ponadto jest zobowiązany do rozliczenia dofinansowania na realizację projektów: 1) projekt 012/10 – 470.380,16 zł, 2) projekt 142/10 – 416.400 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2015 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku wysokość miesięcznych dochodów brutto osiąganych przez skarżącego i jego żonę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez żonę skarżącego rachunków bankowych, w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich 3 miesięcy i aktualnego odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 11 maja 2015 roku nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. i 9-letnią córką J. Małżonkowie osiągają dochód z tytułu działalności gospodarczej w łącznej kwocie 2.800 zł. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 70 m2, mieszkania o pow. 69 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1 ha, wiaty oraz garażu. Skarżący choruje na cukrzycę i nadciśnienie. Koszty utrzymania rodziny stanowią kwotę 3.180 zł. Skarżący jest zobowiązany do rozliczenia dofinansowania na realizację projektów: 1) projekt 012/10 – 470.380,16 zł, 2) projekt 142/10 – 416.400 zł. Analiza wyciągów bankowych dowodzi przy tym, że saldo rachunku bankowego żony skarżącego w okresie występowania z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy opiewało na kwoty: 20.767,55 zł (16.04.2015 r. dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy), 20.079,11 zł (29.04.2015 r.) i 10.079,11 zł (6 maja 2015 r.). Niewątpliwie kwoty te znacznie przekraczają wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie (1.386 zł). Ponadto w 2014 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 12.740,15 zł (według PIT-36), jego żona zaś w kwocie 19.760,38 zł (według PIT 36). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, w ocenie referendarza sądowego, fakt zgromadzenia w okresie występowania przez skarżącego z wnioskiem o prawo pomocy na rachunku bankowym jego żony środków o znaczących kwotach (20.767,55 zł i 10.079,11 zł), nieznajdujących potwierdzenia w łącznym dochodzie małżonków, nie tylko nie uzasadnia zwolnienia skarżącego od opłat sądowych, a wręcz przeciwnie świadczy o tym, iż kondycja finansowa skarżącego i jego rodziny pozwala bezspornie przyjąć, że wnioskodawca dysponuje środkami umożliwiającymi uiszczenie kosztów sądowych, w tym zwłaszcza wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 1.386 zł. Dodatkowo w tym kontekście uwagę zwraca okoliczność, iż wykazana przez skarżącego kwota wydatków rodziny (3.180 zł) przekracza wysokość dochodu osiąganego przez małżonków (2.800 zł), co świadczy o tym, że skarżący posiada jeszcze inne, dodatkowe źródło dochodu, którego jednak nie wykazał. Jednocześnie nie bez znaczenia dla powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącego pozostaje fakt posiadania wykazanych nieruchomości (domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, wiaty, garażu). Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że wobec wskazanych składników majątkowych (nieruchomości) skarżący posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych, choćby poprzez zawarcie umów najmu bądź zaciągnięcie niezbędnych kredytów bankowych, dla których ów majątek mógłby zostać wykorzystany jako zabezpieczenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 507 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., FZ 454/04). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)