III SA/Łd 334/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. wspólnika spółki cywilnej PPHU Ax. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł., obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia odrzucić skargę. D.Cz. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. o wymierzeniu A.B. i J.S. wspólnikom spółki cywilnej PPHU Ax. w P. kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W imieniu A.B. i J.S. skargę na powyższą decyzję wniósł radca prawny D.S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J.S. Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2017 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. wyznaczono w sprawie termin rozprawy na dzień 13 września 2017 r. W dniu 4 sierpnia 2017 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej odpis odpowiedzi na skargę. W dniu 16 sierpnia 2017 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 13 września 2017 r. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej poinformował sąd o tym, że skarżąca zmarła, wobec czego udzielone mu pełnomocnictwo wygasło. Zarządzeniem z dnia 8 września 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia aktu zgonu skarżącej w terminie 7 dni. W dniu 8 września 2017 r. wpłynęło do sądu pismo pełnomocnika skarżącej, w którym wniósł on o odroczenie terminu rozprawy i przedłużenie terminu do złożenia aktu zgonu skarżącej. Pełnomocnik wyjaśnił, że o śmierci skarżącej dowiedział się ze wzmianki pozostawionej przez listonosza na zwróconej kopercie. W piśmie z dnia 9 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącej, polegająca na jej wydaniu w stosunku do osoby nieżyjącej. Zgodnie z odpisem skróconym aktu zgonu skarżąca zmarła w dniu 28 lutego 2016 r. Zgon skarżącej nastąpił po wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. a przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu, skarżąca zmarła w dniu 28 lutego 2016 r. Skarżąca zmarła zatem nie tylko przed wniesieniem skargi w jej imieniu przez radcę prawnego D.S. w dniu [...], ale także przed wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. w dniu [...] zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Osoba nieżyjąca takiej zdolności nie posiada i nie może być stroną postępowania przed sądem. Z uwagi na moment zgonu – przed wydaniem zaskarżonej decyzji – skarżąca nie posiadała zdolności sądowej w momencie wniesienia skargi, a brak ten ma charakter nieusuwalny i nie może zostać uzupełniony. Co więcej, w myśl art. 101 § 2 k.c. umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Z pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą radcy prawnemu D.S. w dniu 1 czerwca 2015 r. nie wynika, aby w pełnomocnictwie tym takie odmienne zastrzeżenie zostało zawarte. W związku z tym uznać należy, że pełnomocnictwo to wygasło ze śmiercią skarżącej w dniu 28 lutego 2016 r. Przepis art. 43 p.p.s.a. zobowiązujący pełnomocnika procesowego do działania aż do czasu zawieszenia postępowania w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej odnosi się natomiast do sytuacji, w której pełnomocnictwo wygasło na skutek śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej już po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego a nie przed jego wszczęciem. W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że pełnomocnik mógł skutecznie wnieść do sądu skargę w imieniu skarżącej, która zmarła jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Skutkiem nieusuwalnego braku zdolności sądowej skarżącej jest – stosownie do powołanego art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. – odrzucenie skargi. Okoliczność, że skarżąca zmarła przed wydaniem zaskarżonej decyzji w związku z czym skarżąca nie ma zdolności sądowej powoduje, że decyzja ta nie może być przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie. Skierowanie decyzji ostatecznej do osoby nieżyjącej może w tym wypadku stanowić jedynie podstawę do jej weryfikacji przez właściwy organ w trybie nadzwyczajnym. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. D.Cz.