III SA/Łd 334/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B., J. S. wspólników spółki cywilnej Ax w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odrzucić skargę skarżącego J.S.. B.K. Decyzją z dnia (...) Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. o wymierzeniu A. B. i J. S. wspólnikom spółki cywilnej Ax w P. kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Na powyższą decyzję skargę w imieniu A. B. i J.S. wspólników spółki cywilnej Ax w P. wniósł radca prawny D. S.. Zarządzeniem z dnia 30 marca 2017 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi J. S. poprzez złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego J. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie do usunięcia powyższych braków skargi doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 6 kwietnia 2017 r. Pełnomocnik skarżących nie złożył pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego J. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 37 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Na pełnomocniku skarżącego, wnoszącemu do sądu skargę, ciąży zatem obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżącego. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a., w których to przepisach ustawodawca wprowadził wymóg podpisania skargi przez skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, także dołączenia do niej pełnomocnictwa. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 czerwca 2005 r., II OZ 519/05, publik. OSP 2006/5/63, postanowienia NSA z dnia: 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14 i 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14). W konsekwencji znajduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych (por. postanowienia NSA z dnia: 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14; 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14; 17 września 2014 r., I OSK 2106/14; 17 listopada 2014 r., I FSK 1505/14). W orzecznictwie wskazuje się na brak kompetencji sądu do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bowiem w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (por. postanowienia NSA z dnia: 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10; 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14). Z uwagi na to, że skargę w niniejszej sprawie wnieśli wspólnicy spółki cywilnej będący adresatami zaskarżonej decyzji wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (art. 25 § 2 p.p.s.a.). Nadto zgodnie z art. 25 § 3 p.p.s.a. zdolność sądową przyznano także innym, niż wymienione w § 2 tego przepisu, jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli posiadają podmiotowość administracyjnoprawną. Podmiotowość ta została scharakteryzowana w tym przepisie jako wynikająca z przepisów prawa możliwość nałożenia na takie jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień albo skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 471, ze zm.), na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja oraz przepisy o.p., do stosowania których odsyła art. 91 ustawy o grach hazardowych, nie określają spółek cywilnych jako podmiotów praw i obowiązków. W tej sytuacji należy odwołać się do przepisów k.c. regulujących pojęcie spółki cywilnej. Zgodnie z art. 860 § 1 k.c. spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony, czyli wspólnicy, zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Jej źródłem jest umowa obligacyjna. Jest to specyficzny stosunek prawny, gdyż jego podmioty tworzą rodzaj korporacji, stanowią grupę osób współdziałających dla osiągnięcia zamierzonego – wspólnego celu. Strony wiąże więc tożsamość interesów, których zaspokojeniu ma służyć spółka. W tym wypadku żaden przepis prawa nie przyznaje spółce cywilnej ani atrybutu osobowości prawnej, ani zdolności prawnej. Ponieważ nie jest ona podmiotem prawa, nie przysługuje jej w związku z tym również zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa ani procesowa. Konsekwencje braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej wyrażają się między innymi w tym, że: 1. stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; 2. podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; 3. stroną postępowania sądowego czy administracyjnego są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; 4. majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników; 5. odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy, a nie spółka (por. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 860 Kodeksu cywilnego, w: Komentarz do kodeksu cywilnego, pod red. A. Kidyby, Lex 2010). Oznacza to, że pełnomocnictwo udzielone w niniejszej sprawie radcy prawnemu D. S. przez jednego ze wspólników spółki cywilnej Ax – A. B. dotyczy reprezentacji przed sądem administracyjnym tylko tego wspólnika, a nie spółki cywilnej Ax czy drugiego z jej wspólników – J. S.. W tej sytuacji radca prawny D. S., wnosząc do sądu skargę na decyzję z dnia (...) w imieniu A. B. i J. S., zobowiązany był – stosownie do art. 37 § 1, art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. – dołączyć do skargi również pełnomocnictwo do reprezentowania J. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wobec doręczenia radcy prawnemu D.S. w dniu 6 kwietnia 2017 r. wezwania do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego J. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, siedmiodniowy termin do usunięcia tego braku formalnego skargi upłynął w dniu 14 kwietnia 2017 r. (w piątek). W terminie tym radca prawny D. S. nie złożył jednak pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego J. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Skutkiem nieuzupełnienia powyższego braku w zakreślonym terminie jest – stosownie do powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucenie skargi J. S.. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. B.K.