III SA/Łd 335/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-11
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona nie uiściła wpisu sądowego w terminie z powodu pobytu w szpitalu?Ratio decidendi
Sąd przywrócił termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu z powodu pobytu w szpitalu. Ponadto przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. WSA wezwał pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni. Pełnomocnik nie uiścił wpisu ani nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie, gdyż skarżący przebywał w szpitalu. Po ustaniu przyczyny uchybienia terminów pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, przedstawiając zaświadczenie lekarskie i oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przywrócono termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków M. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi p o s t a n a w i a: 1) przywrócić termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy; 2) przyznać skarżącemu –M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. D.T.
W dniu 18 maja 2010 roku M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi.
Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie, stosownie do treści § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł.
Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 lipca 2010 roku, co oznacza, że zakreślony termin dla dokonania powyższej czynności upłynął w dniu 21 lipca 2010 roku.
W dniu 27 lipca 2010 roku pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, iż o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego dowiedział się dopiero w dniu 26 lipca 2010 roku, ponieważ w okresie od 5 do 26 lipca 2010 roku w związku z zabiegiem chirurgicznym przebywał w szpitalu. Do wniosku pełnomocnik załączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego. W złożonym natomiast na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach M. P. wskazał, iż nie pozostaje on z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie uzyskuje żadnych dochodów, albowiem od 2009 roku przebywa w Zakładzie Karnym. Ponadto wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kwestię przywrócenia uchybionego terminu regulują przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 87 § 1, 2 i 4 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonanie równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu uchybionej czynności i brak winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, iż nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004 roku, sygn. akt FZ 63/04, niepubl.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego, w zakreślonym zarządzeniem z dnia 2 lipca 2010 roku terminie, nie uiścił wpisu, ani nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych , jednak w piśmie z dnia 27 lipca 2010 roku uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podniesiona argumentacja, iż przyczyną uchybienia terminu był pobyt w szpitalu w okresie doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, co zostało poparte i odpowiednio udokumentowane załączonym do wniosku zaświadczeniem lekarskim, stanowi zdaniem Sądu wystarczające przesłanki uprawdopodobniające brak winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu.
Ponadto należy wskazać, iż równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik strony dokonał uchybionej czynności, tj. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza PPF, w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z tych względów, na podstawie 86 § 1 p.p.s.a, wniosek pełnomocnik strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało uwzględnić.
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, iż stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
W świetle powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest zatem wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, nie jest on bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że M. P. nie uzyskuje żadnych dochodów, ani nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Uwzględniając podniesione okoliczności należało uznać, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do Sądu, zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło