III SA/Łd 339/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-08-18

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, który z mocy ustawy jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego oraz członków jego rodziny, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczące dodatku mieszkaniowego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na chorobę swoją i żony oraz niskie dochody rodziny. Sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
1) przyznano skarżącemu Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Łd 339/09 (III SA/Łd 340/09; 341/09) POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2009 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...]; znak [...]; znak [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia 1) przyznać skarżącemu Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 339/09 (III SA/Łd 340/09; 341/09) Uzasadnienie Z. M. (dalej skarżący) pismami z dnia 3 czerwca 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]; znak [...]; znak [...]) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W treści poszczególnych skarg strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez "ustanowienie adwokata". Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymogu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał skarżącego do nadesłania oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". Postanowieniami z dnia 5 sierpnia 2009 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączono sprawy z poszczególnych skarg (sygn. akt III SA/Łd 339/09; 340/09; 341/09) celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia Sprawy te prowadzone są obecnie pod jedną sygnaturą – III SA/Łd 339/09. W tej sytuacji również wnioski o przyznanie prawa pomocy wniesione w tych sprawach rozpoznane zostały łącznie. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Podniósł, że jego żona jest osobą niepełnosprawną, po przebytej operacji kręgosłupa i z tego powodu nie może podjąć pracy. Wskazał także, iż również on sam jest osobą chorą i obecnie leczy chorobę niedokrwienną serca i mózgu, co jest efektem przebytych dwóch udarów mózgu. Wskazane okoliczności powodują – jak wskazał skarżący – że ponosi on wysokie wydatki na leki i jego sytuacja materialna jest trudna. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E. M. oraz synem T. M. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 50 m2, nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości. Na dochody gospodarstwa domowego skarżącego składają się: wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę skarżącego w wysokości 3.086,67 zł brutto oraz renta chorobowa jego żony w wysokości 616,00 zł brutto. Łączne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego wynoszą więc ok. 3.700 zł brutto, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.230 zł brutto. Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, odnośnie posiadanych środków pieniężnych wskazał, że posiada takowe na "bieżące wydatki". Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego. Przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E. M. oraz synem T. M. Na dochody gospodarstwa domowego skarżącego składają się: wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę skarżącego w wysokości 3.086,67 zł brutto oraz renta chorobowa jego żony w wysokości 616 zł brutto. Łączne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego wynoszą więc ok. 3.700 zł brutto, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.230 zł brutto. Istotne jest przy tym, że żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną, po przebytej operacji kręgosłupa i z tego powodu nie może podjąć pracy. Sam skarżący również jest osobą chorą i obecnie leczy chorobę niedokrwienną serca i mózgu, co jest efektem przebytych dwóch udarów mózgu. Z tych też względów skarżący ponosi wysokie wydatki na leki i bieżące świadczenia zdrowotne. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód na jedną osobę w gospodarstwie domowym skarżącego, sytuacja zdrowotna jego oraz członków rodziny, jak również wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a), art. 262 w zw. art. 252 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło