III SA/Łd 343/19
WyrokWSA w Łodzi2019-09-04
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wydzierżawiła część swojego lokalu na instalację automatów do gier hazardowych, a czynsz z dzierżawy był uzależniony od przychodów z tych automatów, może być uznana za "urządzającą gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która wydzierżawiła lokal na automaty do gier, a czynsz był uzależniony od przychodów z tych automatów, aktywnie uczestniczyła w procederze urządzania nielegalnych gier hazardowych. Dzierżawa powierzchni, zapewnienie dostępu do energii elektrycznej, organizacja godzin otwarcia lokalu oraz zainteresowanie utrzymaniem automatów w stanie aktywności (ze względu na uzależniony od tego czynsz) wypełniają znamiona "urządzania gier" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W związku z tym, skarżąca podlega karze pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła M. B., która wydzierżawiła część swojego lokalu na instalację automatów do gier hazardowych. Czynsz z tytułu dzierżawy był ustalony procentowo od przychodów uzyskiwanych przez dzierżawcę z eksploatacji automatów. Organy administracji nałożyły na M. B. karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. M. B. wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i cywilnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że jedynie wydzierżawiła powierzchnię, a nie urządzała gier.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: "O.p."), art. 8 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 165 ze zm., dalej: "u.g.h."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. nr [...] wymierzającą M. B. karę pieniężną w wysokości 36.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem na automatach: Adell2 nr [...], Apollo Games nr [...] oraz Apex nr [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 22 kwietnia 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w Ł. przeprowadzili kontrolę w sklepie "A" mieszczącym się w Ł. przy ul. A 11. Przedmiot i zakres kontroli obejmował przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier,
o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 22.04.2015 r. podstawą do wszczęcia kontroli były znajdujące się w lokalu urządzenia, których wygląd wskazywał, iż mogą to być urządzenia do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. W związku z tym, podjęto decyzję o zastosowaniu środka dowodowego dopuszczonego art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. W ramach kontroli przeprowadzono w drodze eksperymentu, odtworzenie możliwości gry na ujawnionych automatach, w wyniku którego stwierdzono, że urządzenia były eksploatowane w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia a gry na ww. urządzeniach zawierały element losowości. Grający nie miał wpływu na wynik gier, ponieważ jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały możliwości wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzeń, nie działanie gracza. Wynik każdej pojedynczej gry był nieprzewidywalny dla grającego, urządzenia umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów, za które można kontynuować grę, bez konieczności ponownego zasilenia automatu, urządzenia wypłacały pieniądze. Stwierdzono zatem, że gry na urządzeniach spełniają definicję gier na automatach zawartą w art. 2 ust. 3 u.g.h.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, że urządzenia o nazwach Adell2 nr [...], Apollo Games nr [...], oraz Apex nr [...], zostały wstawione do lokalu na podstawie umowy dzierżawy powierzchni z 1 października 2014 r., jaką M. B. zawarła z B sp. z o.o. Przedmiotem umowy była dzierżawa części lokalu "A", mieszczącego się w Ł., przy ul. A 11, umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których Dzierżawca (B sp. z o.o.) będzie prowadził działalność gospodarczą. Dzierżawca miał wykorzystywać przedmiot dzierżawy na zainstalowanie i eksploatację urządzeń wskazanych w załączniku do umowy "Lista aktualizacji urządzeń do umowy dzierżawy powierzchni". Z tytułu umowy Dzierżawca będzie płacić Wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości ustalonej procentowo od uzyskiwanego przez Dzierżawcę przychodu z zainstalowanych urządzeń umiejscowionych na dzierżawionej powierzchni. Stawka czynszu odnosząca się do przychodów uzyskiwanych z eksploatacji zainstalowanych urządzeń wynosi 40% od sumy przychodów w danym miesiącu. Podstawą ustalenia wysokości czynszu miał być protokół wyjęcia gotówki, sporządzany raz w miesiącu przez przedstawiciela Dzierżawcy, dokumentujący uzyskane przychody, przez które należy rozumieć kwotę wyjętej gotówki. M.B. zobowiązała się w umowie, iż wszelkie informacje o uzyskiwanych przez Dzierżawcę przychodach z działalności urządzeń będzie traktować jako poufne i nie będzie ich przekazywać osobom trzecim pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej.
W trakcie podjętych przez funkcjonariuszy celnych czynności przesłuchano w charakterze świadka M. B., prowadzącą działalność gospodarczą w lokalu mieszczącym się w Ł. przy ul. A 11, która zeznała m.in., iż właścicielem automatów jest firma, z którą rok wcześniej podpisała umowę dzierżawy, raz w miesiącu w sklepie pojawia się osoba, w celu rozliczenia automatu. Zeznała, że zna ogólne zasady działania urządzeń. Wg świadka, gracz nie ma wpływu na ustawienie bębnów. Maszyny wypłacają pieniądze, nie wie dokładnie jakie to są kwoty. Świadek zeznała, iż włącza automaty rano, wyłącza je wieczorem.
Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. wszczął wobec M.B., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą C, postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, tj. w sklepie "A", położonym w Ł., przy ul. A 11.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. dopuścił jako dowody w przedmiotowym postępowaniu:
- kopię protokołu eksperymentu procesowego z 6 listopada 2015 r., nr [...],
- kopię ramowej umowy dzierżawy powierzchni zawartej 30 lipca 2015 r" pomiędzy D sp. z o.o., a M. B.,
- kopię protokołu kontroli z 4 listopada 2016 r., nr [...],
- kopię ramowej umowy dzierżawy powierzchni zawartej 30 sierpnia 2016 r., pomiędzy E sp. z o.o., a M. B.,
- kopię protokołu kontroli z 8 grudnia 2016 r., nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania, [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego wydał decyzję wymierzającą M. B. karę pieniężną w łącznej wysokości 36.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automatach o nazwach Adell2 nr [...], Apollo Games nr [...] oraz Apex nr [...].
Pismem z 16 lipca 2018 r. M. B. odwołała się od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła w/w decyzji:
- naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem, podczas gdy nie ma racji bytu sankcja określona w art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w stosunku do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Gry (w rozumieniu u.g.h.) może urządzać podmiot uprawniony do uzyskania zezwolenia na urządzenie gry lub zakładu lub na prowadzenie działalności w zakresie gier, zaś podmiotami uprawnionymi do uzyskania takiej koncesji, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 u.g.h. są wyłącznie podmioty prowadzące działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z o.o.,
- naruszenie przepisów art. 60 k.c. i 65 k.c. w zw. z art. 693 k.c. i n. poprzez ich wadliwą wykładnię i uznanie, iż stosunek prawny łączący strony nie był umową dzierżawy, w sytuacji gdy prawidłowa analiza zarówno prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jak i stosunku prawnego łączącego strony wskazuje wprost, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z umową dzierżawy, a nie umową mieszaną.
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż działania M. B. polegały na urządzaniu gier na automatach, podczas gdy nie sposób przypisać tym działaniom tj. włączaniu i wyłączaniu urządzeń oraz ewentualnym zgłoszeniu dzierżawcy nawierzchni informacji o uwidocznionych usterkach maszyn, przymiotu "urządzania", jako jednego ze znamion zarzucanego czynu będącego podstawą przedmiotowej decyzji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 201, poz. 1540 ze zm.). Powołując następnie treść art. 2 ust. 1, 3, 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 23a ust. 1 i art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a także odwołując się do wybranego w tym zakresie orzecznictwa sądowego wskazał, że z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, iż w dniu 01.10.2014 r. M.B. zawarła umowę dzierżawy powierzchni z B Sp. z o.o. , na podstawie której w zarządzanym przez nią lokalu eksploatowane były urządzenia Adell2 nr [...], Apollo Games nr [...] oraz Apex nr [...]. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., treść okazanej umowy dzierżawy powierzchni, pozwala na uznanie, że M.B. była podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry. Strony ustaliły, iż dzierżawca (spółka B) będzie płacić wydzierżawiającemu (M. B.) czynsz dzierżawny w wysokości ustalonej procentowo od uzyskiwanego przez Dzierżawcę przychodu z zainstalowanych urządzeń umiejscowionych na dzierżawionej powierzchni (§ 2 umowy). Stawkę czynszu odnoszącą się do przychodów uzyskiwanych z eksploatacji zainstalowanych urządzeń w lokalu strony określiły w wysokości 40% od sumy przychodów w danym miesiącu. Zatem czynsz nie był uzależniony od zajmowanej powierzchni lokalu przez automat, lecz od działania tych automatów. Należność z tytułu czynszu była ściśle powiązana z działalnością automatów, a nie z zajmowaną powierzchnią lokalu. Dlatego też organ stwierdził, że nie ma wątpliwości, że M. B. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą C miała "interes ekonomiczny" aby z eksploatacji urządzeń czynsz pobierać regularnie. Przyjęła na siebie współodpowiedzialność za organizowanie gier na tych automatach i bezpośrednio przyczyniła się do tego, że automaty zostały uruchomione i gry na nich stały się dostępne dla szerokiego grona klientów lokalu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, iż z analizy zapisów umowy z dnia 01.10.2014 r. wynika, iż M.B. jako Wynajmująca podejmowała czynności, które z jednej strony wykraczają poza zwykłe i typowe obowiązki Wydzierżawiającej, a z drugiej strony pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą Dzierżawcy (B Sp. z o.o.). Zaznaczył, że interes Dzierżawcy nie polegał na wyłącznym korzystaniu z dzierżawionej powierzchni, bez udziału i współdziałania z Wydzierżawiającą lecz wręcz przeciwnie, interes Dzierżawcy polegał w tym wypadku na zorganizowaniu własnej działalności gospodarczej przy wykorzystaniu powierzchni do prowadzenia działalności gospodarczej przez innego przedsiębiorcę. W związku z tym, obowiązkiem strony jako Wydzierżawiającej było zapewnienie swobodnego dostępu do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu i nadzór na urządzeniami. M. B. jako posiadająca tytuł prawny do władania lokalem mieszczącym się w Ł. przy ul. A 11, miała bezpośredni wpływ na jego otwarcie i zamknięcie, tj. udostępnianie urządzenia graczom i serwisantom. Wydzierżawiająca decydowała o godzinach otwarcia i zamknięcia lokalu, a tym samym umożliwiała bądź nie dostęp do w/w automatów. Możliwość gry na automatach uzależniona była od wejścia i przebywania w lokalu prowadzonym przez M.B. Organ odwoławczy podkreślił także, iż gdyby strona nie udostępniła powierzchni swojego lokalu pod przedmiotowe urządzenia, to niemożliwa byłaby jakakolwiek gra na ujawnionych automatach. Poprzez wyrażenie zgody na wprowadzenie automatów do gier do swojego lokalu, umożliwienie gry na automatach, strona była urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, w związku z czym podlega karze pieniężnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że zwykle tzw. dodatkowe świadczenia wynikające z dzierżawy rzeczy (lokalu) dotyczą dzierżawcy. Mają one jednak związek wyłącznie z przedmiotem dzierżawy i dotyczą pewnych dodatkowych świadczeń ze strony wydzierżawiającego. W niniejszej sprawie dodatkowe obowiązki przyjęła M. B., a nie dzierżawca i nie dotyczą one przedmiotu dzierżawy, ale ruchomości dzierżawcy, wykorzystywanej do prowadzenia przez dzierżawcę własnej działalności gospodarczej. Organ przyjął zatem, że M. B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą C była podmiotem urządzającym gry na automatach w znaczeniu, o którym mowa wyżej wskazanym przepisie ustawy o grach hazardowych. Konsekwencją uznania, że gry na ujawnionych w trakcie kontroli wymienionych wyżej automatach były "grami na automatach", o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś wydzierżawiająca urządzała gry poza kasynem, jest wymierzenie kary, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h..
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., działanie M.B. wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Organ wskazał, że strona w poczuciu bezkarności z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach w swoim lokalu uczyniła sobie stałe źródło dochodu i świadomie podjęła współpracę z właścicielem automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatu powierzchnię, umożliwiła dostęp graczom do ww. urządzeń w zamian za co uatrakcyjniła ofertę swojego lokalu oraz uczyniła z faktu urządzania gier na urządzeniu przedmiot reklamy. W konsekwencji, w świetle zebranych dowodów, organ odwoławczy uznał, że M.B. jest podmiotem urządzającym gry na automatach, albowiem w ramach prowadzonej działalności kilkukrotnie wynajmowała powierzchnię swoich lokali pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Umożliwiając instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych w swoich lokalach, czynnie współdziałała z właścicielami urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył dalej, że wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest i także w 2015 r. była powszechna, przez co należy przyjąć, że również strona posiadała taką wiedzę. Będąc przedsiębiorcą powinna dochować należytej staranności i sprawdzić wiarygodność kontrahenta oraz jego uprawnienia do urządzania gier na automatach (dane te można było sprawdzić we właściwym miejscowo urzędzie celnym). Strona nie podjęła jednak żadnych działań zmierzających do zabezpieczenia zgodności z prawem prowadzonej działalności. Jak wynika bowiem z posiadanych przez organ dokumentów, podczas kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych, odpowiednio: 6 listopada 2015 r., 3 listopada 2016 r. oraz 5 grudnia 2016 r., w lokalu położonym w Ł., przy ul. A 11, każdorazowo ujawniano i zabezpieczano automaty do gier (łącznie 8 automatów), których funkcjonowanie spełniało definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Na podstawie powyższych protokołów kontroli wszczęto postępowania, które zakończyły się wydaniem decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry o nr [...] z dnia [...].06.2018 r. (dot. Protokołu kontroli nr [...]). Zasadnie zatem w ocenie organu II instancji, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. uznał stronę, jako urządzającą gry poza kasynem gry i prawidłowo wymierzył karę w wysokości 36.000 zł. Akta sprawy wskazują, że zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwolił na dokonanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Stronie zapewniono również czynny udział w postępowaniu. Ponadto automaty nie posiadały wymaganego prawem poświadczenia rejestracji ani opinii technicznej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał dalej, że na podstawie art. 1 punkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 13 stycznia 2017 r., poz 88) zostało zmienione brzmienie art. 89 ustawy o grach hazardowych. W wyniku zmiany rozszerzono katalog podmiotów podlegających karze pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących rynek gier hazardowych, oraz zwiększono wysokość nakładanych kar. Podkreślił, że okoliczności sprawy wypełniają znamiona przepisu, penalizującego zachowanie sprawcy deliktu administracyjnego ustawy o grach hazardowych w brzmieniu do 31 marca 2017 r., jak również od 1 kwietnia 2017 r. Działanie sprawcy deliktu administracyjnego było i jest nadal zabronione. Przy czym wysokość wymierzonej kary, na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31.03.2017 r., jest korzystniejsza dla strony. Zatem organ zobowiązany jest do stosowania przepisów dotyczących kary pieniężnej, które obowiązywały w dniu stwierdzenia działania niezgodnego z prawem.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. powołując dalej treść art. 8, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wskazał, iż prawidłowo Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. przyjął, że M. B. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą C urządzała gry w kontrolowanej lokalizacji na automatach, w których gra zawiera element losowości, a zatem spełnia przesłanki art. 2 ust. 5 u.g.h. Ocena materiału dowodowego przedmiotowego postępowania wykazała, że strona nie była uprawniona w świetle ustawy o grach hazardowych do urządzania gry na automatach znajdujących się w lokalu użytkowym w Ł. przy ul. A 11. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, mimo że posługuje się terminami "urządzanie" i "prowadzenie" gier hazardowych, w żadnym miejscu nie definiuje tych pojęć. Wobec braku definicji legalnej zasadnym jest zatem w ocenie organu posiłkowanie się w tym zakresie ich potocznym, językowym rozumieniem,
a także wskazał, że można posłużyć się również definicją "urządzanie" zawartą w Słowniku Języka Polskiego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. przedmiotowe pojęcie obejmuje swoim zakresem szereg czynności związanych z udostępnianiem automatów, ale także umożliwieniem ich użytkowania w zakresie gier hazardowych, wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych, a także nadzór nad urządzeniami i zapewnieniem ciągłości przebiegu samej gry. Organ podkreślił przy tym, że urządzającym grę hazardową jest każdy podmiot, który organizuję grę, niezależnie od tego, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry. Osoba fizyczna, która organizuje grę na automatach, jest urządzającym grę.
Organ II instancji odnosząc się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, wskazał, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 nie wyłącza jakiejkolwiek grupy podmiotów podlegających karze pieniężnej, tym samym należy go stosować do każdej osoby urządzającej gry, bez względu na status prawny automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy). Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Organ wskazał następnie, że poza sporem pozostaje fakt, że M. B. nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry wymaganej na podstawie art. 6 ust. 1 u.g.h. ani zezwolenia w myśl art. 129 ust. 1 u.g.h. Organ uznał, że tym samym w sposób świadomy urządzała gry na automatach niezgodnie z ustawą o grach hazardowych, a to z uwagi na wymagania jakie stawia się podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą m.in. w zakresie znajomości obowiązującego prawa i jego przestrzegania. Brak możliwości uzyskania przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie może stanowić przesłanki do przyzwolenia na bezkarne prowadzenie nielegalnej działalności hazardowej, co znajduje potwierdzenie w stanowisku wyrażonym przez NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie jest sporne, iż lokal, w którym zatrzymano urządzenie nie był kasynem, automaty nie posiadały certyfikatu określającego jego charakter, właściciel lokalu nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Za nieuzasadniony organ uznał także zarzut naruszenia art. 60, art. 65 w zw. z art. 693 kodeksu cywilnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, iż zasady prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych dowodów w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym regulują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Działając zgodnie z tymi przepisami organ podatkowy nie dokonał klasyfikacji umowy i analizy jej zgodności z przepisami prawa cywilnego, lecz zwrócił uwagę na te elementy umowy, które są istotne z punktu widzenia norm prawa administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzone w sposób prawidłowy przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. postępowanie, pozwoliło na ustalenie, że na ujawnionych w trakcie kontroli i zatrzymanych automatach, prowadzone były gry o wygrane rzeczowe, zawierające element losowości, a więc spełniające przesłankę z art. 2 ust. 3 u.g.h., pozwalające zakwalifikować to urządzenie do gry, jako gry na automatach. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do akceptowania samowolnego, bezprawnego i bezpodstawnego działania przedsiębiorców, pozbawionego kontroli przez jakikolwiek organ administracji. M. B. nie posiada ani koncesji, ani zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach, pomimo powszechnej w Polsce wiedzy, że działalność w zakresie gier hazardowych jest rodzajem działalności koncesjonowanej, a więc podlegającej ścisłej kontroli państwowej. Strona podjęła działalność w zakresie urządzania takich gier, pomijając wszelkie procedury prawne, nie starając się ani uzyskać właściwych zezwoleń, ani nawet nie inicjując jakichkolwiek działań w kierunku ich legalizacji, czy też potwierdzenia, że pomimo wykazywania oczywistych cech gier na automatach, prowadzona przez nią działalność, jest w istocie innym przedsięwzięciem, legalnym i nie podlegającym regulacjom o grach hazardowych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. B. zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., a to przez przyjęcie że skarżąca jest osobą urządzającą gry podczas gdy skarżąca jedynie wydzierżawiła powierzchnię należącego do jej lokalu i nie podejmowała jakichkolwiek aktywnych działań dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach w znaczeniu art. 2 ust. 3 i 5, a nadto organ administracji nie opisał jakie to ewentualne działania mogły by stanowić element "urządzania" gier na automatach;
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnie tj. art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny w zw. z art. 693 k.c. poprzez dokonanie przez organ błędnej wykładni umowy zawartej pomiędzy skarżącą a B Sp. z o.o. wskutek przyjęcia, że z umowy tej wynikają dla skarżącej prawa i obowiązki wykraczające poza typowe i zwykłe obowiązki wydzierżawiającego, podczas gdy treść umowy nie świadczy o podejmowaniu przez skarżącą jakiejkolwiek działalności możliwej do określenia mianem "urządzania gier", ani też nie powodują odmiennej kwalifikacji umowy niż jako umowy dzierżawy powierzchni.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na terminie rozprawy w dniu 4 września 2019 roku strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe. Pełnomocnik skarżącej oświadczył jednocześnie, że umowa zawarta przez skarżącą nie zawiera zapisów w zakresie obowiązków wykraczających poza te, wynikające z typowej umowy dzierżawy powierzchni lokalu. Wydzierżawienie powierzchni było dodatkowym zarobkiem do prowadzonej działalności, nie głównym źródłem dochodu. Pełnomocnik skarżącej powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z 3 lipca 2019 r. sygn. III SA/Po 750/18. Podniósł również, że wstawione automaty włączane były automatycznie po włączeniu prądu do lokalu, a obsługą techniczną zajmowali się pracownicy dzierżawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. w przedmiocie wymierzenia M.B. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z dniem 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88). W niniejszej sprawie, podstawę prawną decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., mimo, że rozstrzygnięcie organu I i II instancji zostało wydane już po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych. Zdaniem sądu, organ odwoławczy prawidłowo w rozpoznawanej sprawie przyjął, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę, a zatem miarodajny dla oceny skutków prawnych stanu stwierdzonego przez funkcjonariuszy celnych w dacie kontroli tj. 22 kwietnia 2015 roku, jest stan prawny obowiązujący w tym dniu, co nie było zresztą kwestią sporu w niniejszej sprawie.
Wskazać dalej należy, że dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 2 ustawy, niezbędne jest wykazanie, że skarżąca urządzała gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. poza kasynem gry.
Odnosząc się do kwestii ustalenia charakteru gier na automatach przypomnieć należy, że art. 2 ust. 3 u.g.h. stanowi, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana, polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej, uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ, ustalając charakter gier urządzanych na zatrzymanych automatach w sklepie "A" mieszczącym się w Ł., przy ul. A 11, słusznie stwierdził, że przedmiotowe automaty spełniały przesłanki gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., w oparciu o ustalenia poczynione na podstawie eksperymentu procesowego przeprowadzonego w dniu 22 kwietnia 2015 r. przez funkcjonariuszy celnych na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1404 ze zm.). Z eksperymentu, o którym mowa, szczegółowo opisanego w protokole z kontroli wynikało, że gry przeprowadzane na badanych urządzeniach zawierały element losowości. Grający nie miał wpływu na wynik gier, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały możliwości wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzeń, a nie działanie gracza. Wynik każdej pojedynczej gry był nieprzewidywalny dla grającego. Ponadto uzależnienie uruchomienia gry od zasilenia urządzenia odpowiednią kwotą środków pieniężnych oraz okoliczność, że uzyskane w grach wygrane miały charakter pieniężny potwierdzały fakt, że gry na wskazanych urządzeniach miały charakter komercyjny, przeznaczony na osiągnięcie korzyści finansowych.
Bezspornie również działalność w zakresie urządzania gier na stanowiących przedmiot postępowania automatach, prowadzona była w lokalu znajdującym się w sklepie "A" w Ł. przy ul. A 11, czyli poza kasynem gry, bez żadnego zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatu do gier, podczas gdy na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych zasadą jest prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego, na podstawie koncesji lub zezwolenia i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1, art. 14 ust.1 i art. 23a ust. 1 u.g.h.).
Rozpatrując natomiast kwestię możliwości uznania skarżącej za urządzającą gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. wskazać trzeba, że przepisy u.g.h. nie definiują pojęcia "urządzanie gier". Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) "urządzić" to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2016 r., sygn. II GSK 2736/16 (dostępny w CBOSA), wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter. Chodzi o eliminowanie sytuacji obejścia lub nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów u.g.h., która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia. Właśnie z tego rodzaju wspólnym przedsięwzięciem mamy w ocenie Sądu do czynienia w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy przyjąć należy, że M.B. aktywnie uczestniczyła w procederze urządzania nielegalnych gier hazardowych na zatrzymanych w sprawie automatach do gier. Potwierdza to m.in. analiza umowy dzierżawy zawartej przez skarżącą ze spółką B Sp. z o.o. w W. Przedmiotem umowy była dzierżawa części lokalu "A", mieszczącego się w Ł., przy ul. A 11, umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których Dzierżawca (B sp. z o.o.) będzie prowadził działalność gospodarczą. Dzierżawca będzie wykorzystywał przedmiot dzierżawy na zainstalowanie i eksploatację urządzeń wskazanych w załączniku do umowy "Lista aktualizacji urządzeń do umowy dzierżawy powierzchni". Z tytułu umowy Dzierżawca będzie płacić Wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości ustalonej procentowo od uzyskiwanego przez Dzierżawcę przychodu z zainstalowanych urządzeń umiejscowionych na dzierżawionej powierzchni. Stawka czynszu odnosząca się do przychodów uzyskiwanych z eksploatacji zainstalowanych urządzeń wynosi 40% od sumy przychodów w danym miesiącu. Podstawą ustalenia wysokości czynszu miał być protokół wyjęcia gotówki sporządzany raz w miesiącu przez przedstawiciela Dzierżawcy, dokumentujący uzyskane przychody, przez które należy rozumieć kwotę wyjętej gotówki. M. B. zobowiązała się w umowie, iż wszelkie informacje o uzyskiwanych przez Dzierżawcę przychodach z działalności urządzeń będzie traktować jako poufne i nie będzie ich przekazywać osobom trzecim pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej.
W tych okolicznościach faktycznych w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. słusznie stwierdził, że czynsz nie był uzależniony od zajmowanej powierzchni lokalu lecz od działania automatu, a należność ta była ściśle powiązana z faktycznym funkcjonowaniem automatów. Ponadto, jak trafnie dostrzegł organ odwoławczy, z treści umowy wynika, że wydzierżawiający przyjął na siebie dodatkowe obowiązki związane z funkcjonowaniem przedmiotowych automatów i takie zachowanie wypełnia znamiona nadzoru nad prawidłową działalnością automatu. Należało zgodzić się również z organem odwoławczym, że skarżąca miała "interes ekonomiczny" aby z eksploatacji urządzeń czynsz pobierać regularnie, a co za tym idzie dbać o to, by urządzenia zawsze były sprawne. Nie ulega wątpliwości, że treść umowy wskazuje bezsprzecznie, że wywoływała ona określone nią skutki prawne wyłącznie w przypadku uruchomienia w lokalu skarżącej kontrolowanych automatów. Zważyć przy tym należy, że w zawartej umowie nie określono nawet w jakikolwiek sposób wyodrębnionej powierzchni lokalu, która miała być jej przedmiotem. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca podpisując umowę na zainstalowanie spornych urządzeń do gier zobowiązała się do zapewnienia możliwości podłączenia automatów do instalacji elektrycznej, do sprawowania nadzoru nad nimi, do zapewnienia niezakłóconego korzystania z urządzenia i stałego dostępu do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Wszystkie te czynności są niewątpliwie zwykłą konsekwencją współpracy podjętej przez stronę z właścicielem urządzeń w organizowaniu gier na automatach na wynajętej powierzchni. M. B. włączyła się w organizowanie gier na automatach już od momentu podjęcia rozmów na temat wydzierżawienia powierzchni i omawiania szczegółów współpracy z dysponentem automatów. Wydzierżawiająca, podejmując bowiem rozmowy o wynajęciu części powierzchni w swoim lokalu w celu ustawienia na niej automatów do gier przyłączyła się do organizowania gier poprzez wskazanie optymalnego miejsca ustawienia automatów, aby klienci mieli swobodny do niech dostęp. W ocenie Sądu nie ulega także wątpliwości, że gdyby dysponent automatów nie znalazł lokalu, gdzie mógłby wstawić te automaty, to przedsięwzięcie urządzania gier na automatach nie doszłoby do skutku. W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie działanie skarżącej wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. M. B. świadomie podjęła współpracę z właścicielem automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatów powierzchnię, umożliwiając dostęp graczom do ww. urządzeń w zamian za co, uatrakcyjniła ofertę swojego lokalu.
Zapisy spornej umowy z 1 października 2014 r., zawartej pomiędzy skarżącą, a B Sp. z o.o. w W., organ ocenił w powiązaniu z innymi dowodami, tj. zeznaniami M. B., kopią protokołu eksperymentu procesowego z 6 listopada 2015 r. nr [...], kopią ramowej umowy dzierżawy powierzchni zawartej 30 lipca 2015 r. pomiędzy D sp. z o.o., a M. B., kopią protokołu kontroli z 4 listopada 2016 r., nr [...], kopią ramowej umowy dzierżawy powierzchni zawartej 30 sierpnia 2016 r., pomiędzy E sp. z o.o., a M.B. oraz kopią protokołu kontroli z 8 grudnia 2016 r., nr [...].
Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy jest spójna i racjonalna w założeniach i wnioskach. W rezultacie organ II instancji prawidłowo stwierdził, że ww. umowa nie była klasycznym kontraktem dzierżawy, ale jej celem było podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych jakimi dysponowały strony (lokalem użytkowym skarżącej oraz automatami dzierżawcy), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu a więc urządzanie gier w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Strona, jako władająca lokalem, w którym były urządzane gry, umożliwiła dostęp do automatów w tym lokalu, a ponadto zainteresowana była w tym, aby automaty były w stanie stałej aktywności, gdyż w sytuacji ich awarii nie otrzymywała czynszu. Czynsz wskazany w umowach dzierżawy powierzchni z dnia 1.10.2014 r. nie był tak naprawdę czynszem za dzierżawę powierzchni, ale czynszem uzależnionym od tego czy automaty były uruchomione czy też nie, a zatem utrata urządzeń lub usterki uniemożliwiające ich eksploatację powodowały zaniechanie płatności czynszu dzierżawy.
Powyższej oceny Sądu nie zmienia powołany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2019 roku o sygnaturze akt III SA/Po 750/18, który zapadł w zgoła odmiennym stanie faktycznym wskazującym na to, iż organy powołały się jedynie okoliczność zawarcia przez strony umowy, nie wykazały natomiast, że strona skarżąca jest osobą urządzającą gry hazardowe, co skutkowało uchyleniem decyzji organu w celu dokonania ponownej i pełnej analizy umów najmu i dzierżawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stwierdzonych w toku kontroli, a w razie konieczności - także po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Przede wszystkim zgromadzony materiał dowodowy, w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy potwierdził losowy charakter gier urządzanych na spornych automatach oraz zaangażowanie skarżącej w proceder urządzania gier hazardowych poza kasynem gry tj. w należącym do niej sklepie "A" mieszczącym się w Ł. przy ul. A 11. W analizowanej sprawie wydzierżawiająca: zapewniła warunki lokalowe pod automaty, przystosowała w swoim sklepie miejsce do umożliwienia zainstalowania urządzeń do gier, zapewniła dostęp urządzeń do energii elektrycznej, organizując działalność decydowała o godzinach otwarcia i zamknięcia baru, a tym samym umożliwiała bądź nie dostęp do automatów nieograniczonej liczbie graczy, zainteresowana była utrzymywaniem automatów w stanie aktywności, gdyż od tego uzależniona była wypłata czynszu, pobierała czynsz uzależniony od możliwości wykorzystywania powierzchni zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. eksploatacją urządzenia do gier, a nie od samej dzierżawy powierzchni. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. słusznie zwrócił przy tym uwagę na fakt, że wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest i także w 2015 r. była powszechna, przez co należało przyjąć, że również strona posiadała taką wiedzę. Będąc przedsiębiorcą powinna dochować należytej staranności i sprawdzić wiarygodność kontrahenta oraz jego uprawnienia do urządzania gier na automatach (dane te można było sprawdzić we właściwym miejscowo urzędzie celnym). Strona nie podjęła jednak żadnych działań zmierzających do zabezpieczenia zgodności z prawem prowadzonej działalności. Znamienna przy tym jest okoliczność, że w lokalu skarżącej zostały przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych kontrole odpowiednio: 6 listopada 2015 r., 3 listopada 2016 r. oraz 5 grudnia 2016 r., w wyniku których każdorazowo ujawniano i zabezpieczano automaty do gier (łącznie 8 automatów), których funkcjonowanie spełniało definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Na podstawie powyższych protokołów kontroli wszczęto postępowania, które zakończyły się wydaniem decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry o nr [...] z dnia [...].06.2018 r. (dot. Protokołu kontroli nr [...]). Zasadnie zatem w ocenie Sądu organy obu instancji uznały stronę skarżącą, jako urządzającą gry poza kasynem gry i prawidłowo wymierzono karę w wysokości 36.000 zł.
Całkowicie chybiony okazał się przy tym zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów kodeksu cywilnego przy interpretacji postanowień umowy. Wskazać bowiem należy, że zasady prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych dowodów w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy Ordynacji podatkowej. Działając zgodnie z tymi przepisami, organy nie dokonują klasyfikacji umowy i analizy jej zgodności z przepisami prawa cywilnego, a prawidłowo zwróciły uwagę na te elementy umowy, które są istotne z punktu widzenia norm prawa administracyjnego do ustalenia, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry.
Reasumując stwierdzić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że gry na kontrolowanych automatach spełniały definicję "gry na automacie", o której mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., natomiast skarżąca bez zezwolenia współurządzała gry hazardowe poza kasynem gry. W konsekwencji powyższego prawidłowo wymierzono stronie skarżącej karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust.1 pkt. 2 u.g.h. w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o jej oddaleniu.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło