III SA/Łd 350/08

Dnia 17 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w T. 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w T. z dnia [...] Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. bg III SA/Łd 350/08 UZASADNIENIE Rozkazem personalnym z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w T. zwolnił z dniem [...] r. starszego aspiranta W. S. z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniósł go do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji, wyznaczając mu jednocześnie miejsce pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. podległym Komendantowi Powiatowemu Policji w T. z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. Uzasadniając organ wskazał, iż z uwagi na długotrwałe przebywanie funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim, Naczelnik Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej wystąpił z wnioskiem o przeniesienie W. S. do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w T. Powyższe przeniesienie pozwoli na obsadzenie etatu zajmowanego przez stronę i podniesie efektywność działania Zespołu II Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej wskazanej jednostki policji. Odwołując się od powyższego rozkazu W. S. wskazał na błędy faktyczne i prawne w zakresie pierwotnego terminu przeniesienia do dyspozycji, braku określenia stanowiska służbowego na czas pozostawania w dyspozycji oraz niewłaściwej podstawy prawnej w zakresie "ponownego" przeniesienia do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w T.. W. S. podniósł, iż został już raz przeniesiony do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w T. i wyznaczony do pełnienia służby w Komisariacie Policji w C. z dniem [...] r. Jednakże nie otrzymał rozkazu na podstawie którego dokonano powyższego przeniesienia. Ponadto w ocenie strony wskazana w zaskarżonym rozkazie podstawa przeniesienia do dyspozycji – długotrwałe przebywanie na zwolnieniu lekarskim – nie jest wskazane w art. 37 a/ ustawy o policji, który stanowi zamknięty katalog podstaw przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Wskazał też, iż orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. Nr [...] uznano go za zdolnego do służby na zajmowanym stanowisku z ograniczeniami. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w T.; ustalił datę przeniesienia na dzień [...]r.; w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. Organ odwoławczy ustalił, iż Naczelnik Sekcji Dochodzeniowo Śledczej KPP w T. wystąpił do Komendanta Powiatowego z wnioskiem o skierowanie W. S. na komisję lekarską z uwagi na długotrwałą chorobę. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. stwierdzona została zdolność strony do służby z ograniczeniem i zdolność do służby na zajmowanym stanowisku. Pomimo powyższego orzeczenia funkcjonariusz nadal przebywał na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym bezpośredni przełożony skarżącego wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji z wnioskiem o zwolnienie go z zajmowanego stanowiska i przeniesienie go do dyspozycji Komendanta, co nastąpiło rozkazem personalnym z dnia [...] r. Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących "ponownego" przeniesienia do dyspozycji, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Wskazał, iż podnoszony przez funkcjonariusza wcześniejszy termin przeniesienia nie był wiążący bowiem nie został wprowadzony do obiegu prawnego. Natomiast żądanie wskazania stanowiska służbowego w okresie pozostawania w dyspozycji nie ma uzasadnienia prawnego. W ocenie organu przepis art. 37a/ ustawy o policji wskazuje, iż intencją ustawodawcy było umożliwienie przeniesienia do dyspozycji policjanta w przypadku potrzeby wcześniejszego jego zwolnienia z zajmowanego stanowiska oraz mogącymi w przyszłości nastąpić innymi rozstrzygnięciami kadrowymi. Okres dyspozycji jest w swej istocie czasem pozostawania bez przydziału służbowego z jednoczesnym prawem do otrzymywania uposażenia w wysokości przysługującej przed zwolnieniem z dotychczas zajmowanego stanowiska. Natomiast wyznaczenie nowego miejsca pełnienia służby jest równoznaczne z określeniem nowego zakresu działań i czynności. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z doręczonym zwolnieniem lekarskim W. S. był niezdolny do służby z powodu choroby i nie znana była ostateczna data jego powrotu do pracy. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji organ I instancji wydając zaskarżony rozkaz kierował się potrzebami służby i działał w ramach swoich uprawnień. Natomiast stwierdzone uchybienia (brak pouczenia wynikającego z art. 121 ustawy o policji) nie miały decydującego znaczenia na zapadłe rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, iż zaskarżonemu rozkazowi nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a strona w terminie wniosła odwołanie, należało na nowo określić datę przeniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. zarzucił naruszenie przepisu art. 37a/ pkt 1 ustawy o policji poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie; naruszenie przepisów procedury, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 80, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w części utrzymującej rozkaz personalny organu I instancji. Zdaniem skarżącego przepis art. 37a/ powołanej ustawy wskazuje, iż decyzja o przeniesieniu do dyspozycji jest decyzją fakultatywną, uznaniową z uwagi na słowo może. Ponadto przeniesienie może nastąpić w przypadku określonym w cytowanym przepisie i na wskazany okres. Natomiast w stosunku do jego osoby nastąpiło zwolnienie z zajmowanego stanowiska bez wskazania stanowiska, które miałby zająć w przyszłości, ani bez wskazania czy przeniesienie do dyspozycji jest związane z jego zwolnieniem z Policji. Ponadto w ocenie skarżącego przepis art. 37a/ nie przewiduje przesłanki przeniesienia do dyspozycji z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie i pilną potrzebę obsadzenia danego stanowiska z uwagi na duże obciążenie pozostałych funkcjonariuszy. Powyższe zdaniem skarżącego wskazuje na przekroczenie uprawnień przez Komendanta Powiatowego Policji w T. i zatwierdzenie tego przekroczenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie. W dniu [...] r. na rozprawie W. S. oświadczył, iż wrócił do pracy w dniu [...] r. to jest przed wydaniem zaskarżonego rozkazu z dnia [...]r. Ponadto oświadczył, iż w dniu [...] r. wydano kolejny rozkaz personalny na podstawie którego został skierowany do służby na stanowisku referenta posterunku w I. Natomiast od dnia powrotu ze zwolnienia lekarskiego do dnia [...] r. wykonywał swojej dotychczasowe obowiązki detektywa w Sekcji Dochodzeniowo – Śledczej w T.. Skarżący wyjaśnił również, iż miejscowość C. jest położona około 20 km. od T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną -art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny wydany został z naruszeniem przepisów prawa procesowego w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, póz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej kpa., co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skutkuje jego uchyleniem. W przedmiotowej sprawie Komendant Powiatowy Policji w T., powołując się na treść art. 37a/ ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 43 poz. 277)- zwanej dalej ustawą, rozkazem z dnia [...] r. zwolnił z dniem [...] r. W. S. z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniósł go do Dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji, wyznaczając jednocześnie jako miejsce pełnienia służby Komisariat Policji w C., z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. Rozkazem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji uchylił rozkaz personalny z dnia [...] r. w zakresie dotyczącym daty przeniesienia i ustalił datę przeniesienia na dzień [...] r. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W ocenie Sądu ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny sprawy, nie był wystarczający do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. Wskazać przede wszystkim należy, iż Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozpoznając odwołanie W. S. pominął zupełnie fakt, iż zmianie uległ stan faktyczny sprawy. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu [...] r. , powrócił on do pracy w dniu [...] r., to jest przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] r. Powyższe w ocenie Sądu spowodowało, iż nieaktualną stała się argumentacja organów administracji, które uzasadniając zastosowanie trybu przewidzianego w art. 37a/ ustawy, wskazywały na możliwość przyszłego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy ). Jak wynika z akt sprawy W. S. przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] r. do dnia [...] r., czyli 11 miesięcy i 14 dni. Ponadto stosownie do treści art. 37a/ ustawy policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego w właściwego w sprawach osobowych, na okres: 1. poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy; 2. zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych, udzielonego na zasadzie określonych w przepisach o związkach zawodowych ; 3. delegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju lub zagranicą. Powołany przepis, jak słusznie podnosi skarżący, nie wymienia długotrwałego zwolnienia lekarskiego, jako zastosowania trybu postępowania w nim określonego. Inaczej mówiąc samo przebywanie funkcjonariusza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie mogło stanowić podstawy zastosowania przepisu art. 37a/ ustawy. Ponadto w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały niejako połączenia odrębnych trybów postępowania w stosunku do funkcjonariusza, przewidzianych w ustawie. Wskazać bowiem należy, iż powołany już przepis art. 37a/ ustawy , będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, stanowi, iż w określonych stanach faktycznych, funkcjonariusz policji zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego może zostać przeniesiony do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Przepis ten nie przewiduje natomiast uprawnienia do dokonania przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego z jednoczesnym wskazaniem miejsca pełnienia służby, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Ponadto jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie miejscowość C., w której położony jest komisariat, do którego został skierowany na podstawie zaskarżonego rozkazu, położony jest w odległości około 20 km. od T. Orzekając na podstawie art. 37a/ ustawy organy administracji uprawnione były jedynie do przeniesienia skarżącego do dyspozycji przełożonego właściwego do spraw personalnych, w tym przypadku Komendanta Powiatowego Policji w T. Jednoczesne skierowanie skarżącego do służby w komisariacie w C. w ocenie Sądu stanowiło de facto przeniesieniem funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości na podstawie art. 36 ustawy. Uznać zatem należało, iż w niniejszej sprawie nastąpiło jednoczesne zastosowanie odrębnych trybów przewidzianych w ustawie o Policji, co w świetle powołanego aktu prawnego jest niedopuszczalne. Reasumując w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w art. 37a/, organ administracji był uprawniony do zwolnienia W. S. z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w T. Nie mógł natomiast na podstawie powołanego przepisu wyznaczyć skarżącemu miejsca pełnienia służby w komisariacie w C. Sąd uznał, iż powyższe uchybienia, stanowiły naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i art. 77 oraz art. 136 kpa. Zgodnie z treścią art. 7 kpa. organy administracji publicznej są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać i rozpatrzeć dostępny materiału dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Natomiast przepis art. 77 Kpa. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia dowodu, co oznacza, iż nie może on jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. Również obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt l SA/WA 432/2006, publ. LexPolonica nr 1543146; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 26 listopada 1999 r. sygn. akt l SA/Łd 1592/97, publ. LexPolonica; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt l SA/Lu 1609/98, publ. LexPolonica). W myśl art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydal decyzję. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Powyższy obowiązek wynika z faktu, iż organ odwoławczy jako organ reformatoryjny jest zobowiązany uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 1996 r. , s. 136) Nieprawidłowo ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy uniemożliwiał w ocenie Sądu wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracyjne winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ rozpatrujący sprawę będzie zobowiązany do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dopiero po ustaleniu powyższych okoliczności będzie mógł autoratywnie stwierdzić, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki do zastosowania przepisu art. 37a/ ustawy o Policji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w T. z dnia [...] r. O niewykonalności zaskarżonego rozkazu Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. T.P.