III SA/Łd 350/09
WyrokWSA w Łodzi2009-10-14
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego jest zasadna, gdy teren złoża koliduje z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego była zasadna, ponieważ teren złoża kolidował z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które przewidywały ochronę terenów dolin rzecznych i zieleni miejskiej. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowił przeszkody, gdyż w takiej sytuacji należy odwołać się do studium. Ponadto, uzyskanie koncesji na rozpoznanie złoża nie gwarantuje uzyskania koncesji na jego eksploatację.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o udzielenie koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego. Organ I instancji odmówił udzielenia koncesji, wskazując na kolizję z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł., które przewidywały ochronę terenów dolin rzecznych i zieleni miejskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego i niezgodność "studiów" ze stanem faktycznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2a i ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 228 z 2005r., poz. 1947 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta Ł. odmówił udzielenia koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego Ł.- M., położonego w Ł. przy ul. M. na działkach gruntowych nr [...] (obręb geodezyjny [...]).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w dniu 5 grudnia 2008 r. J. K. złożył wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża Ł. – M.. Dla tego złoża Prezydent Miasta Ł. przyjął, zawiadomieniem z dnia [...]r., znak:[...], "Dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego (piasku) Ł. – M. w kategorii C1", spełniającą wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2005r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz.U. z 2005r. Nr 136, poz. 1151 ze zm.). Zasoby kruszywa naturalnego (piasku) w złożu Ł. – M. wynoszą około 80 tysięcy ton, przy powierzchni złoża 9099 m2 i jego średniej miąższości 5,2 m. Wniosek spełniał wymogi określone w treści ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
Organ I instancji wskazał, że Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł., której dyrektor jest upoważniony przez Prezydenta Miasta Ł. do wydawania uzgodnień w zakresie zgodności zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku, zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy, pismem z dnia [...]r. znak [...] poinformowała, że dla terenu złoża nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zamierzona eksploatacja złoża pozostaje w kolizji z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. przyjętego w dniu 3 kwietnia 2002r. uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr LXXVII/1793/02 oraz z wnioskami do studium projektowanego. Kolizja polega na tym, że działki gruntowe obejmujące złoże znajdują się w zasięgu "terenów dolin rzecznych, wymagających bezwzględnej ochrony przed zabudową i formami zagospodarowania konfliktowymi z warunkami środowiska przyrodniczego; terenów zieleni miejskiej, leśnej i parkowej".
Prezydent Miasta Ł. stwierdził, że zamierzenie J. K. pozostaje w sprzeczności z ww. dokumentem, nie zostało uzgodnione przez upoważnioną do tego jednostkę, w związku z czym nie jest możliwe udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny.
Od powyższej decyzji odwołał się J. K. Podał, że złoże kruszywa naturalnego "Ł. – M." zostało we wrześniu 2008 roku udokumentowane na działkach nr [...] (obręb geodezyjny[...]). Przedmiotowe złoże nie było ujęte w istniejącym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. opracowanym w 2002 roku. Nie jest ono dotychczas ujęte również w "Bilansie zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce", gdyż bilans ten obejmuje złoża udokumentowane wcześniej. Ponadto odwołujący podał, że udokumentowane złoże "Ł. – M." obejmuje kopalinę suchą o miąższości średnio 5,2 m. Lustro wód gruntowych w tym rejonie występuje na głębokości około 12 -15 metrów poniżej powierzchni terenu, a więc znacznie poniżej spągu udokumentowanego złoża. Usytuowana jest na skłonie wzniesienia o rzędnych terenu 223,8-227,3 metrów n.p.m. Takie położenie kopalni nie ma żadnego wpływu na teren doliny rzecznej, która nie jest formą prawnie chronioną. Eksploatacja suchej warstwy kopaliny nie naruszy reżimu wód podziemnych i zachwiania warunków wodnych dla wegetacji roślin na terenach sąsiednich. Zdaniem J. K., bardzo niewielka powierzchnia złoża (0,91 ha) i płytka eksploatacja (do 6 m) nie spowoduje ujemnych oddziaływań na środowisko. Ilość 47,3 tys. m3, tj. 79,9 tys. ton zostanie wyeksploatowana w okresie maksymalnie 2,5 roku (do 20 tys. m3 rocznie), po czym teren zostanie zrekultywowany w kierunku uzgodnionym z lokalnymi organami administracji państwowej. Kopalina nie będzie poddawana procesowi obróbki, nie wystąpią więc zagrożenia z tym związane. Złoże położone jest w dogodnych warunkach komunikacyjnych i dojazd do złoża nie spowoduje dyskomfortu życia okolicznych mieszkańców. Obszar, na którym usytuowane jest złoże, położony jest w strefie ochronnej pasa projektowanej autostrady A1, gdzie nie dopuszcza się budowy obiektów stałych. Projektowana kopalnia stanowi obiekt niestały, czasowy (okres eksploatacji złoża to maksymalnie 2,5 roku). Złoże położone jest poza prawnie ustanowionymi strefami ochrony przyrody i krajobrazu. Jej położenie nie stanowi więc kolizji z obszarami chronionego krajobrazu i innych obiektów prawnie chronionych. Na obszarze złoża występują gleby niskich klas użytkowych, V i VI klasy niewykorzystane rolniczo (odłogi). Odwołujący podniósł, że uniemożliwienie podjęcia wydobycia kopaliny z udokumentowanego złoża zamyka mu drogę do prowadzenia działalności gospodarczej, generuje bezrobocie w chwili recesji i kryzysu gospodarczego. W momencie składania wniosku na rozpoznanie złoża nie został poinformowany o tym, że na tym terenie prowadzenie działalności związanej z eksploatacją złoża może być w kolizji z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł., dlatego pozytywnie zaopiniowany "Projekt prac poszukiwawczych w celu udokumentowania złoża Ł.-M." dał mu nadzieję i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Otrzymana koncesja na rozpoznanie złoża, a następnie udokumentowanie tego złoża wiązało się z poniesieniem przez odwołującego znacznych kosztów finansowych. Odmowa udzielenia koncesji na wydobycie kopaliny powoduje utratę poniesionych kosztów. Projektowana kopalnia kruszywa o małej powierzchni, płytkiej eksploatacji złoża suchego i niewielkim wydobyciu stanowi obiekt nieszkodliwy dla środowiska. Budowa i eksploatacja projektowanej nitki autostrady A1, w tym rejonie spowoduje zdecydowanie większe oddziaływanie na środowisko niż wyżej wymieniona kopalnia, której obszar zostanie zrekultywowany w krótkim czasie. W ocenie J.K. istotne jest również to, iż w dobie rosnącego kryzysu stworzenie nawet kilku nowych miejsc pracy, a także wzrost płaconego podatku nie powinny być dla kraju nieistotnymi czynnikami.
Pismem z dnia [...] r., będącym uzupełnieniem odwołania, J. .K. podważył ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. przyjęte w dniu 3 kwietnia 2002 r., gdyż jego zdaniem nie będzie zagrożona gospodarka wodna, a ww. postępowanie Prezydenta Miasta Ł. ogranicza swobodną działalność gospodarczą.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 15 ust.1 oraz art. 16 ust.2 a i ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U nr 79 z 2001 r. poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] r. nr [...]Prezydent Miasta Ł., po uzyskaniu stosownej opinii Urzędu Marszałkowskiego w Ł. oraz Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. - udzielił stronie koncesji na rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego (piasku) "Ł. – M" - działki nr 5/7 i 7/6 obręb W-43 Ł. - W. W dniu 5 grudnia 2008 r. J. K. złożył wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z ww. złoża, składając wcześniej "Dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego (piasku) Ł. – M. w kategorii C1".
Kolegium wskazało, że w myśl przepisu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. - Prawo geologiczne i górnicze złożem kopaliny jest takie naturalne nagromadzenie minerałów i skał oraz innych substancji stałych, gazowych i ciekłych, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Piaski i żwiry są kopalinami pospolitymi (art. 5 ust. 3).
Zdaniem organu odwoławczego organ wydający koncesje (starosta, prezydent) na poszukiwanie, rozpoznawanie złoża kruszywa nie ma obowiązku konfrontowania ww. zamierzenia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta lub gminy. Jedynie strona zainteresowana wydaniem koncesji, tj. przedsiębiorca w trosce o swoje sprawy winien przed złożeniem wniosku o koncesję na poszukiwanie (rozpoznanie) złoża sprawdzić co przewiduje plan zagospodarowania przestrzennego, czy studium dla terenu, gdzie zamierza prowadzić ww. działalność. Rozstrzygniecie organu l instancji pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994r. - Prawo geologiczne i górnicze, gdyż należało zastosować tryb przewidziany w art. 16 ust. 5 ustawy, a więc odnieść się do treści studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium stwierdziło, że nie mogło podzielić zarzutów odwołania i wyjaśniło, że nie ma znaczenia, czy powierzchnia złoża jest niewielka oraz to, iż okres eksploatacji jest maksymalnie przewidywany na 2,5 roku, albowiem istota problemu sprowadza się do tego, że złoże znajdujące się na działach nr [...] obręb geod. [...] jest w zasięgu terenów dolin rzecznych, wymagających bezwzględnej ochrony przed zabudową i formami zagospodarowania konfliktowymi z warunkami środowiska przyrodniczego; terenów zieleni miejskiej, leśnej i parkowej oraz przedmiotowe złoże nie znajduje się z wykazie złóż surowców mineralnych wg "Bilansu zasobu kopalin i wód podziemnych w Polsce za 2005r.", tym samym eksploatacja złoża kruszywa naturalnego Ł.- M. pozostaje w kolizji z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. oraz z wnioskami do studium projektowanego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. rażąco narusza prawo, tj. art. 6, art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. , a więc podstawowe zasady regulujące postępowanie administracyjne. Skarżący podał, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na nieznanym mieszkańcom i innym zainteresowanym osobom studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. z 2002 r. oraz "studium...projektowanego z 2005 r." Nierzetelność organu I instancji wynika z tego, iż organ ten nie oparł się na badaniach geologicznych, gdyż tych badań nie wykonał. Złoże zostało ujawnione w wyniku kosztownych badań skarżącego, na które tenże organ udzielił mu koncesji. Skarżący podniósł, że niecałe 50 m od granicy złoża znajdować się będzie autostrada, niewątpliwie szkodliwa dla środowiska. Organ I instancji nie objął i nie poczynił żadnych starań o objęcie ochroną prawną przedmiotowych "terenów dolin rzecznych, wymagających bezwzględnej ochrony ..." pomimo upływu ponad 7 lat od studium.." W ocenie skarżącego, organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. tworząc przez siebie, jako obowiązujące prawo, oba "studia..." oraz "Bilans zasobu wód podziemnych", niezgodnych ze stanem faktycznym, stworzyło nierzetelne prawo, które nie może mieć żadnej mocy prawnej. Skarżący podniósł, że w ogóle nie rozpatrzono słusznego interesu strony. Ponadto skarżący podniósł, że przed złożeniem wniosku o udzielenie mu koncesji na przeprowadzenie badań geologicznych wskazywał, że chce eksploatować ewentualne zasoby piasku na jego działce i został poinformowany, że musi zrobić badanie na własny koszt, natomiast nie został poinformowany o innych uwarunkowaniach i konieczności zgodności z jakimiś "studiami ..." do wydania koncesji na eksploatację.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie. Powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazało, że J. K. przy dołożeniu należytej staranności mógł zapoznać się z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. w Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. Organ wskazał, że błędem jest obwinianie organu I instancji oraz Kolegium narażeniem skarżącego na koszty związane z badaniami geologicznymi, gdyż na etapie występowania przez stronę z wnioskiem o udzielenie koncesji na rozpoznanie złoża kruszywa Kolegium nie brało udziału w tym postępowaniu, ponieważ strona uzyskała pozytywną decyzję, zaś Prezydent Miasta Ł. na etapie składania przez stronę wniosku o wydanie koncesji na rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego nie miał obowiązku konfrontowania zamierzenia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta, a w przypadku braku ze studium.
Na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu uwzględnienia przez właściwy organ ujawnionych przez skarżącego złóż kruszywa. Sąd postanowił wniosek oddalić.
W dniu 13 października 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego wniosku skarżącego z dnia 6 października 2009 r. o uwzględnieniu w dokumentacji urbanistycznej złóż kruszywa naturalnego Ł. -M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.).
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin pospolitych, jeżeli jednocześnie spełnione są odpowiednio następujące wymagania: 1) obszar zamierzonej działalności nie przekroczy powierzchni 2 ha, 2) wydobycie kopaliny w roku kalendarzowym nie przekroczy 20000 m3, 3) działalność będzie prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych – udziela starosta (art. 16 ust. 2 a tej ustawy). Udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w ust. 2a, wymaga uzgodnienia z właściwym organem nadzoru górniczego oraz zaopiniowania przez właściwego marszałka województwa (art. 16 ust. 3 pkt 6 ustawy).
Zgodnie z art. 16 ust. 5 powołanej ustawy udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz że wydanie koncesji wymaga współdziałania starosty z organem nadzoru górniczego, marszałkiem województwa oraz właściwym wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta. Współdziałanie to uregulowane jest w art. 106 k.p.a. i dotyczy takich przypadków, w których występuje prawny obowiązek wspólnego działania organów administracji publicznej, wynikający z konkretnej normy, a także z ogólnej zasady prawa administracyjnego formującej obowiązek współdziałania tych organów. Zgodnie z § 1 art. 106 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Stosownie do treści art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Organ współdziałający uczestniczy jedynie w czynnościach postępowania administracyjnego, biorąc udział w załatwieniu sprawy przez wyrażenie stanowiska, w zakresie swej właściwości. Nie jest więc organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej. Postępowanie przed organem współdziałającym ma w istocie swojej charakter pomocniczy stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ.
Najluźniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej jest współdziałanie polegające na zasięgnięciu opinii. Współdziałanie takie polega na tym, że jeden z organów jest zobowiązany przed podjęciem decyzji do zasięgnięcia opinii innego organu. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego. Współdziałanie, którego istotą jest wyrażenie opinii, zbliżone jest do konsultacji, czy też doradztwa. Inną formą współdziałania organów administracji publicznej są działania określone w przepisach prawnych jako " w porozumieniu", " po porozumieniu’" w uzgodnieniu", "po uzgodnieniu" lub wymagające uzgodnienia. "Porozumienie" i "uzgodnienie" są to bez wątpienia w języku potocznym i prawniczym zwroty w swej treści bardziej stanowcze i jednoznaczne niż "opiniowanie", zakładają bowiem jednolitość stanowiska i zgodność poglądów zainteresowanych podmiotów w danej sprawie (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 1999 r. OPK 14/98 ONSA 1999/3/80).
Z przepisu art. 16 ust. 5 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze wynika, że organ udzielający koncesji na działalność obowiązany jest współdziałać z wójtem, burmistrzem lub prezydentem przy wydaniu decyzji w trybie określonym w przepisach art. 106 k.p.a. Materialnoprawnymi podstawami współdziałania jest odwołanie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Tryb współdziałania określony w art. 106 k.p.a. nie dotyczy organów powiązanych ze sobą zależnością służbową, pozostających w stosunku nadrzędności i podporządkowania organizacyjnego, również stosunków między jednostkami organizacyjnymi urzędu powołanego do obsługi tego organu. Źródłem obowiązku współdziałania między organami administracji publicznej jest bowiem brak kompetencji do samodzielnego załatwienia sprawy przez organ upoważniony do wydania decyzji. Istota współdziałania tkwi zatem w konieczności uzyskania przez organ wydający decyzję stanowiska organu uzgadniającego w kwestii, w której nie dysponuje on wystarczającą wiedzą i której rozstrzygnięcie nie należy do jego właściwości (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II OSK 776/07, System Informacji Prawniczej LEX nr 360131, wyrok NSA z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 997/07, System Informacji Prawniczej LEX nr 394811).
W niniejszej sprawie organem współdziałającym na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i organem udzielającym koncesji jest ten sam organ - starosta, czyli Prezydent Miasta Ł., a zatem tryb określony w art. 106 k.p.a. nie ma zastosowania.
W tej sprawie o negatywnym stanowisku organu zadecydowało ustalenie, że dla terenu objętego planowanym wydobyciem kopaliny brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jak wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł., uchwalonego uchwałą Nr LXXVII/1793/02 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 3 kwietnia 2002 r., działki nr [...] położone przy ul. M. w Ł., w obrębie geodezyjnym [...], objęte są granicami jednostki oznaczonej sekcją 9 Wiączyń – Sąsieczno. Zgodnie z częścią III studium, zatytułowaną cele i kierunki zagospodarowania w wyodrębnionych jednostkach przestrzennych Ł., jednostka oznaczona sekcją 9 Wiączyń – Sąsieczno (553 ha) obejmuje tereny otwarte, rolne, strefy naturalnej (N) wartościowe ze względów ekologicznych i krajobrazowych (przecięte doliną rzeki Miazgi) z istniejącą zabudową o charakterze przeważnie wiejskim, zagrożone rozwijającą się wzdłuż dróg zabudową podmiejską. W południowej części jednostki znajduje się niewielki obszar należący do strefy zurbanizowanej (U) łączącej się z terenami Andrzejowa, o zabudowie słabo wyposażonej w zakresie infrastruktury technicznej . Pozytywne, zgodne z charakterem jednostki formy użytkowania i zagospodarowania występują jako: tereny otwarte, rolne (474 ha), lasy i rozproszone zespoły zieleni (16 ha) oraz zespoły zabudowy o przeważającym charakterze wiejskim (34 ha). Negatywnymi, degradującymi walory środowiska i krajobrazu są: rozproszone obiekty budowlane (zajmujące w sumie 4 ha), tereny chaotycznej urbanizacji parcelowanych gruntów rolnych (łącznie 4 ha) oraz zespoły zabudowy jednorodzinnej o charakterze miejskim, nie w pełni wykształconym (12 ha). Głównym problemem obszaru jest postępujący proces powstawania wzdłuż dróg i bez związku z charakterem miejsca jednorodzinnej zabudowy o charakterze miejskim. Podstawowym celem polityki przestrzennej powinno być zachowanie, ochrona oraz rozwinięcie walorów środowiska przyrodniczego i otwartego krajobrazu. Podstawowymi zadaniami polityki przestrzennej powinny stać się: likwidacja zagrożeń środowiska przyrodniczego i przywrócenie ładu przestrzennego powstrzymanie przypadkowych działań inwestycyjnych, ustrukturyzowanie i naprawa stanu zagospodarowania i wyposażenia terenów należących do strefy zurbanizowanej (w tym czytelne rozdzielenie stref U i N) oraz rehabilitacja i rewaloryzacja krajobrazu. Zadaniami i programami służącymi realizacji celów publicznych w granicach jednostki powinny zostać objęte: ochrona zachowanych elementów dziedzictwa przyrodniczego (pomników przyrody, lasów, wód i dolin rzek Miazgi i Neru, wód podziemnych w granicach Obszaru Najwyższej Ochrony, terenów otwartych rolnych) i kulturowego, realizacja elementów infrastruktury technicznej (budowa fragmentu wodociągu przesyłowego z ujęć wód wgłębnych w okolicy Wiączynia i Gałkówka, wyposażenie w sieć kanalizacji sanitarnej terenów strefy zurbanizowanej, budowa odcinka autostrady A-1 z węzłem "Koluszki" - zadanie rządowe). Dla zapewnienia realizacji celów polityki przestrzennej w tym zwłaszcza dla powstrzymania presji urbanizacyjnej na terenach rolnych – obszar jednostki powinien stać się przedmiotem opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. wskazuje, że okoliczności brane pod uwagę przez organ - Prezydenta Miasta Ł. przy wydaniu decyzji o odmowie udzielenia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża Ł. – M. odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy i miały wpływ na kształt stanowiska tego organu, stwierdzającego, że wydobywanie kopaliny na tym obszarze jest niezgodne z przeznaczeniem terenu.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. W myśl art. 9 ust. 1 tej ustawy, w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium". Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza studium zawierające część tekstową i graficzną, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem (art. 9 ust. 2 ustawy). Studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy (art. 9 ust. 3 ustawy). Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 ustawy).
W wyroku z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1028/07, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest odmiennym aktem od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tworzonym na podstawie innej procedury i o charakterze bardziej ogólnym od planu miejscowego. Stopień związania miejscowego planu ustaleniami studium jest uzależniony od szczegółowości zapisów tego ostatniego aktu i w związku z tym może być silniejszy lub słabszy. Rada gminy może w studium dokonać określonego przeznaczenia terenu. Przeznaczenie terenu w studium nie jest tym samym, co przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, inne są bowiem jego skutki. Przeznaczenie terenu w studium, które jest aktem wewnętrznie obowiązującym w gminie, będzie miało znaczenie przy uchwalaniu planu. Przeznaczenie terenu w miejscowym planie, które jest prawem miejscowym wywoływać już będzie skutek wobec podmiotów zewnętrznych wobec organów gminy. Ustalenia studium nie mogą być przeniesione wprost do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale oczywistym jest również, że nie mogą być ze sobą sprzeczne.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające z występowania udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych. Zgodnie z "Bilansem zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wg stanu na 31 grudnia 2005 r.", opracowanego przez Państwowy Instytut Geologiczny – Warszawa 2006, złoża kopaliny piasku przy ul. M. w Ł. nie zostały wykazane. Ustalenia zaś dokonane przez organ, na podstawie zapisów studium, iż teren, na którym położone są przedmiotowe działki, na których rozpoznano złoża kopaliny objętej wnioskiem, jest przeznaczony na rehabilitację i rewaloryzację krajobrazu, natomiast podstawowym zadaniem polityki przestrzennej powinna stać się m.in. likwidacja zagrożeń środowiska, powstrzymanie się od przypadkowych działań inwestycyjnych, ochrona wód i dolin rzek Miazgi i Neru, oznacza, że brak jest zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi planowanego przedsięwzięcia mającego polegać na prowadzeniu eksploatacji złoża kruszywa naturalnego (piasku).
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego kosztów poniesionych przez niego na rozpoznanie kopaliny wskazać należy, że udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny jest odrębnym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania dotyczącego udzielenia koncesji na rozpoznanie kopaliny. Wydanie pozytywnej decyzji na rozpoznanie kopaliny nie oznacza, że zostanie wydana również pozytywna decyzja w zakresie wydobywania tej kopaliny. Brakuje więc uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. Podjęcie działalności w zakresie poszukiwania (rozpoznania) kopaliny następuje na ryzyko przedsiębiorcy, gdyż rozpoznanie i udokumentowanie złoża nie przesądza o przeznaczeniu go do eksploatacji.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego budowy na omawianym terenie autostrady stwierdzić należy, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. przewiduje budowę odcinka autostrady A-1. Studium nie dopuszcza natomiast prowadzenia działalności wydobywczej.
Brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu uwzględnienia przez właściwy organ ujawnionych przez niego złóż kruszywa, gdyż nie zachodziła przesłanka zawieszenia określona w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. nie toczy się postępowanie administracyjne od wyniku, którego zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę nie stwierdził więc takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
D.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło